Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kayax-a)

2

Kalluunka badda mid kamid ah; carabi; shirshirto.

waa la naqliyay ✓

m. n. saltwater fish species

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) kalluunka badda mid ka mid ah. Dh: carabi, shirshiro. Wa: kayaxyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: saltwater fish sp.

2

lx: kayax

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: kayax

waa la naqliyay ✓

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. locust; swarm of locusts

waa la naqliyay ✓

-a: (n) locust (lo-kest)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: locust; swarm of locusts

2

lx: ayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: ayax

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

waa la naqliyay ✓

1

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

2

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] ocean fish species

2

gayax [feminine] n. milk-producing camel

3

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

2

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabax-a)

2

Meesha ceel ama wax kale laga qoda hayo, oo kolka hore ciidda jilicsan laga qaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel ciidda laga qaado si ceel iyo wixi lamida looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. excavation

2

kabax v. get out, come out, grow out of

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. leave from; go out of or away from ~ ka bax. 2. resign (rizeen); give up a position. Ex: Cali guddigii wuu kabaxay; Ali has resignedfrom the committee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciidda sare ee jilicsan ka dul xaadi. Intaanad dhismaha bilaaban ciidda sare ka kabax.

2

kabax-da: (magac, dhedig, keli) ka xaadinta cüidda jilicdsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalax-a)

2

Weel badanaa qori ah oo biyaha lagu cabbo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Weel badanaa qori ka sameysan oo biyaha lagu cabbo. 2. Bocool weyn oo berriga laga helo.

waa la naqliyay ✓

m. n. ladle, water dipper, cup

waa la naqliyay ✓

-a: (n) large cup with handle; mag (maag) aargalaan-ka

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) weel laga qoray geed oo biyaha laga darsado haanta oo lagu cabbo. Wa: kalaxyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: ladle, water dipper, cup

2

lx: kalax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n5-m

5

key: kalax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aan le'ekayn ama ka da' yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qayax-a)

2

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

2

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

2

qayax v. shell, husk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

2

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

3

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

4

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

(Sayax-a)

2

1. Qoyaanka roobku dhulka korkiisa ku reebo.

3

2. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab.

waa la naqliyay ✓

1

sayax¹: m.l 1. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab. 2. la-mid: sayaxid.

2

sayax²: m.l (-xyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

3

sayax³: f.mg1 (-xay, -xday) Wax gabaddano ku qoyid.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

waa la naqliyay ✓

Thaw

waa la naqliyay ✓

m. n. wetness caused by rain; dew

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid wax qoyan meel uu ka gaadhay. Sayax weeye sonkortu ee qaad.

2

sayax -a: (magac, lab, keli) qoyaanka roobku dhulka kaga tago, ku reebo; qoyaanka aroorta hore dhirtu iyo dooggu yeeshaan, sii ba inta aan cadceeddu soo bixin. Dh: dheel, yaxni, dharab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhedo

2

de: wetness caused by rain; dew

3

initial: s

4

lx: sayax

5

pd: (-a)

6

ps: n0-m

7

key: sayax

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m very light-skinned, blond

waa la naqliyay ✓

name-f moon. Syn: Dayax

waa la naqliyay ✓

v. go away from, go out of, exit, come from; acquit; grow out of; succeed

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. leave from; go out of or away from ~ kabax. 2. resign (ri-zeeri); give up a position. Ex: Cali guddigii wuu ka baxay; Ali has resigned from the committee

waa la naqliyay ✓

[adjective] phr. younger, smaller

waa la naqliyay ✓

-aa: (n) lesser (lesar) —ugu yar: (adj) least (liist)

waa la naqliyay ✓

1

de: go away from, go out of, exit, come from; acquit; grow out of; succeed

2

lx: ka bax

3

pd: (baxay)

4

ps: v1=expr

5

xe: Go away!, Clear off!

6

xv: sp: kabax

7

key: ka_bax

waa la naqliyay ✓

1

de: younger, smaller

2

lx: ka yar

3

ps: adj-phrase

4

key: ka_yar

waa la naqliyay ✓

1

(Kabbax-a)

2

(cudur) guri ka noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

kabbax¹: m.l.kh K. ah: nafley cudur ku dhacay kana bogsootay oo jirkeedu sameystay difaac.

2

kabbax²: m.l (daawo) Xaaladda aanu xayawaanku u nuglayn caabuqa kaga yimaada noolayaasha cudurrada dhaliya ama waxyeellada ka soo gaadhi karta suntooda; kabbaxu waxa uu ku xidhanyahay marka ay dhiigga ku jiraan lid jidh-galayaal iyo unugyada cad-cadi (limfosayto) kuwaas oo soo saara jawaabis kabbaxeed.

waa la naqliyay ✓

1

kabbax¹: m.l.kh K. ah: nafley cudur ku dhacay kana bogsootay oo jirkeedu sameystay difaac.

2

kabbax²: m.l (daaw.) Xaaladda aanu xayawaanku u nuglayn caabuqa kaga yimaada noolayaasha cudurrada dhaliya ama waxyeellada ka soo gaadhi karta suntooda; kabbaxu waxa uu ku xidhanyahay marka ay dhiigga ku jiraan lid jidh-galayaal iyo unugyada cad-cadi (limfosayto) kuwaas oo soo saara jawaabis kabbaxeed.

waa la naqliyay ✓

vl. n. relapse, recurrence (of a disease)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof xanuun la kala qaadaa, uu soo maray oo ka bogsaday.

2

kabbax -a: (magac, lab, keli) ka bogsiga cudur haddii mar noolaha ku dhaco aanu dib u helayn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: guri

2

de: relapse, recurrence (of a disease)

3

lx: kabbax

4

pd: (-a)

5

ps: vn2a-m

6

key: kabbax

waa la naqliyay ✓

1

kalbax¹: m.l 1. K. ah: qof daacad ah. 2. la-mid: kalbixid.

2

kalbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Bila dhameysad. 2. Si niyad furan ula hadlid (cid).

waa la naqliyay ✓

v. finish one's turn

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) daacadnimo iyo caloolxaadhnaan.

2

kalbax: (fal) wax la wadaagayay oo lagu kaalaysanayay, kolkaagii qaado.

waa la naqliyay ✓

1

a: kalbax (a) [vn-m]

2

de: finish one's turn

3

lx: kalbax

4

pd: (kalbaxay)

5

ps: v1=intr

6

key: kalbax

waa la naqliyay ✓

1

(Kawrax-a)

2

(wax qoyan) qallajin yar; kafaf.

waa la naqliyay ✓

1

kawrax¹: m.l Wax qoyan oo aan si aad ah u engegin.

2

kawrax²: f.mg1 (-xay, -xday; -rixi) In yar engegid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] dryness

2

kawrax [inchoative] v. dry (out), get dry

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax qoyan oo inyar qallalay. Dh: kafaf, qawrax.

waa la naqliyay ✓

(Kayaga-kayaga) dk.lh.l la-mid: kaayaga².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax, wax ka yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Mayrax-da)

2

Dhirta daboolkeeda kore oo u dhexeeya qolofta kore iyo geedka laftiisa adag; mullaax.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree-bark fiber used for making rope

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the inner membrane of tree bark

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii mayrax bay soo diiranayaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: liil

2

de: tree-bark fiber used for making rope

3

lx: mayrax

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: mayrax

waa la naqliyay ✓

name-f aroma, fragrance

waa la naqliyay ✓

m.l (-xayaal, m.l/dh) (fiisikis) Walax ka nuugi karta biyaha atomosfiyeerka.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxayaal, m.l/dh) (fiisikis) Walax ka nuugi karta biyaha atomosfiyeerka.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) orgiga aadka u weyn. Tayrax cad ma leh. Dh: qoobash.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil kolkii uu yaraa hooyadi oohin iyo geydh ku kadeeday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo yar ood dhashay jacayl darteed ku dulwareeg oo cadaw ka ilaali. Curadkaaga ku dul wayrax.

2

wayrax -a: (magac, lab, keli) dagaalka ay xayawaanka dhalaayi dhashooda ku difaacaan iyagoo jacaylka ay u qabaan muujinaya. Saca wayraxa ka daa yuun ku diline.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaxyax-a)

2

Xishood; sheex; xil ka baq.

waa la naqliyay ✓

1

yaxyax¹: m.l 1. Xishood; sheex; xil ka bax. 2. la-mid: yaxyaxid.

2

yaxyax²: f.mg1 (-xay, -xday) Qof ceeb weyn dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

yaxyax¹: m.l Xishood; sheex; xil ka bax.

2

yaxyax²: f.mg1 (-xay, -xday) Qof ceeb weyn dareemid. m.f.dh, yaxyaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] shyness, timidness, minor embarrassment

2

yaxyax: v. be shy, be timid

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) be embarrassed (em-baarasidh); become shy or timid.

2

yaxyax: -a: (n) shyness (shaay-nes); embarrassment (em-baaras-ment) ~ waji-gabax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xishood; sheex. Xumaanta nac oo ka yaxyax.

2

yaxyax-a: (magac, lab, keli) dareen xishood oo qofka gala marka uu shir ka hadlayo ama wax uu qariniyay lagu fahmo. Soddoggii kolkuu ka gar helay yaxyax buu hadli kari waayay: Dh: xishood, sheex.

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

(suffix): -ing: used to form the present participle of verbs with prounon he or I. Ex: arkaya; seeing. Baraya; teaching. Socnaya; walking. Cunaya; eating, hadlaya; speaking

waa la naqliyay ✓

Kaas.

waa la naqliyay ✓

1

kaa¹: mu.ti.l (kuwaas, w) la-mid: kaas¹.

2

kaa²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee kelida ah. Tusaale: “Cali wargeyska ayuu iiga kaa qaatay”.

3

kaa³ (-kaa): dk.lh.l la-mid: kaaga².

4

kaa⁴ (-kaa): dk.ti.l la-mid: kaas².

waa la naqliyay ✓

1

kaa¹: mu.ti.l la-mid: kaas.

2

kaa²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee kelida ah. Tusaale: Cali wargeyska ayuu iiga kaa qaatay.

3

kaa³: (-kaa) dk.lh.l la-mid: kaaga².

4

kaa⁴: (-kaa) mu.ti.l la-mid: kaas².

waa la naqliyay ✓