ereyga

kay

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kay

DHAN
1

kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: “Waa isku kay mid”.

2

kay²: f.g1 (kaayay, kayday; kaayi) la-mid: kaay².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kay

DHAN
1

kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: Waa isku kay mid.

2

kay²: (-kay) dk.lh.l la-mid: kayga².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kay

DHAN

preposition, pro: from me

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

kay

DHAN

(pronoun) me (mH). Ex: iska kay daa; leave me alone

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bakaar

DHAABAN
1

(Bakaar-ta)

2

Godka badarka lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Banki

DHAABAN
1

(Banki-ga)

2

Maamul xafiisyo leh oo lacagta lagu kaydsado ama la iska amaahiyo; (ama bangi).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Berked

DHAABAN
1

(Berked-da)

2

Meel loo dhisay in biyuhu galaan ama lagu kaydsado; war; dar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ciriiri

DHAABAN
1

(Ciriiri-ga)

2

Meel (ama aqal ama wax kale) waxa ku gudajira aan si fiican u qaadin ee ka yar, kayaraanteeda; mugyari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cusbo

DHAABAN
1

(Cusba-da)

2

Wax sida dhalada u dhalaala oo midab cad: waxay leedahay dhadhan dhanaan; dhulkana waa laga qodaa biyaha baddana waa ay ku jinaa; cunnada waana lagu dhanaaniya waana lagu kayd geliyaa (inta korka laga marsho).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhigaal

DHAABAN
1

(Dhigaal-ka)

2

1. Waxqoraal; far.

3

2. Wax meel la dhigto ama la kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhigasho

DHAABAN
1

(Dhigasha-da)

2

1. Cashar qaadasho; wax barasho; qorasho.

3

2. Wax meelaysasho; kaydsasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhigid

DHAABAN
1

(Dhigid-da)

2

1. Qalin, loox, warqaad, ama wax kale, wax ku qorid; qorid.

3

2. Wax korreeyey meel hoose keenid, saarid; wax la hayey, meel saarid.

4

3. Kaydin; dhitayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhiigmiir

DHAABAN
1

(Dhiigmiir-ka)

2

Qofkii ama neefkii oo nool oo dhiig laga shubto, kaydin ama dan kale darteed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhitayn

DHAABAN
1

(Dhitayn-ta)

2

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhito

DHAABAN
1

(Dhita-da)

2

Caano ama subag ama wax kale oo inta la uruursho meel la dhigto, si waa danbe, dan loogu qunsado; dhigaal; kayd.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Duud

DHAABAN
1

1. (Duud-da) a) (-°) Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. b) Buuro xiriira.

2

2. (Duud-ka) Dul; kor; dhabar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Faadumo

DHAABAN
1

(Faaduma-da)

2

Farta u dhexaysa fardhaxada iyo faryarada; kayaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaax

DHAABAN
1

(Gaax-da)

2

1. (caano) nafley irmaan oo goortii la lisi jirey ama la nuugi jirey aan la taaban, caanaha ku urura ama isgaargaara oo ay siddo; caanaha aan neefka laga lisine la kaydiyo oo dib loo dhigo

3

2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gocoso

DHAABAN
1

(Gocosa-da)

2

1. Iniino yaryar oo xaynxandhadu bixiso oo dhulka hoostiisa lagala soo baxo; ama ceeriinkaa lagu cunaa ama dubid baa lagu engejiyaa oo la kaydsadaa oo sida badarka loo cunaa.

3

2. (cayaar) kubbad gacanta lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Goob

DHAABAN
1

(Goob-ta)

2

1. Dhul iska bannaan.

3

2. Kob la banneeyey oo dhis lagu wareejiyey ama iskaba furan oo loogu talaggalay cayaaraha iyo dabbaaldegga iyo wixii kale oo la mid ah oo la daawado.

4

3. Kob wax lagu heero ama wixii ka soo baxa lagu kaydsho, badanaana la taalleeyo; beer; goof.

5

4. Kob dagaal weyni ka dhacay oo labo col isku heshay.

6

5. Gegi dayuuraduhu ku degaan kana duulaan.

7

6. Meel weyn oo la qaybshey, qayb kamid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haan

DHAABAN
1

1. (Haan-ka) Dhuun; galow.

2

2. (Haan-ta) a) Weel la tolo ama qori laga sameeyo oo saab leh oo biyaha lagu shubto. b) Weel kastoo weyn oo wax shubma lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hayaamid

DHAABAN
1

(Hayaamid-da)

2

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hayaamin

DHAABAN
1

(Hayaamin-ta)

2

Meel fog oo abaari ka sokayso xoolo u kaxayn; kaynaanin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jabdhan

DHAABAN
1

(Jabdhan-ka)

2

(cunno engegan) kayd; dhigaal.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ekay

DHAFANDHAAF
1

(fal) xoolo socda, meel ku baahi ama kufidi; xoolo meel ku du' ama u leexi.

2

ekay: (fal) wax kale isku toosi adiga oo halis ka dhuumanaya. Derbiga isku ekay haddii lagu soo aa'o.

3

ekay: (fal) (la ~) ku xidh. Awrka dabar la ekay.

4

ekay: (fal) «u ~» wax u eg oo kale ka dhig.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kaay

DHAFANDHAAF
1

kaay¹: m.dh Meel wax lagu qariyo.

2

kaay²: f.g1 (-kaayay, -kaayday; -kaayi) Wax qarin. la-mid: kay³.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kaay

DHAFANDHAAF
1

kaay¹: m.dh Meel wax lagu qariyo.

2

kaay²: f.g1 (-kaayay, -kaayday; -kaayi) Wax qarin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kaay

DHAFANDHAAF

v. hide, conceal

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kaay

DHAFANDHAAF
1

(fal) cid kale, caawi oo u gargaar; qof xilli adag ku jira, wax taaro. Dh: kaal, gargaar, taageer.

2

kaay-da: (magac, dhedig, keli) meel wax lagu qariyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kaay

DHAFANDHAAF
1

de: hide, conceal

2

lx: kaay

3

pd: (kaayey)

4

ps: v1=

5

key: kaay

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kayd

DHAFANDHAAF
1

(Kayd-ka)

2

(cunno, lacag, kd.) wax meel loo dhigto in waa danbe la cuno ama wax lagu qabsado darteed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kayd

DHAFANDHAAF

m.l (-dad, m.l) Cunno, lacag iyo wixi lamida oo meel loo dhigto in waa dambe la cuno ama wax lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kayd

DHAFANDHAAF

m.l (-dad, m.l) Cunno, lacag iyo wixi lamida oo meel loo dhigto in waa dambe la cuno ama wax lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kayd

DHAFANDHAAF

m. n. reserve, preserved food, something set aside ~ stored; bank deposit; substitute player

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Kayd

DHAFANDHAAF

name-m reserve, preserved, set a side, deposit; substitute

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

kayd

DHAFANDHAAF

-ka: (n) savings (seeyvings); reserve (riseerv); fund (fandh), hoard (hoodh); cache (kaash) ~ dhigaal, dhito

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

KAYD

DHAFANDHAAF
1

Risparmio

2

Saving

3

Waa dhigaal lacageed oo ku kaydsan Banki, wuxuuna u kala baxaa dhawr hab, sida badanse waxaa lagu dhaqmaa labo hab: (1) Kayd dulsaar dhalis ah iyo; (2) Kayd dulsaar laawe ah. Kan koowaad waa kan kaydlaha iyo Bankigu ku heshiiyaan dulsaar boqolkiiba in ah (%) haddii lacagta kaydsani Bankiga oollayso in muddo lagu heshiiyey ah, ayadoo aan laga qaadqaadin, waxaana loo yaqaan «KAYD GOORAYSAN».

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Kayd

DHAFANDHAAF
1

Risparmio; riserva

2

Saving; reserve

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Kayd

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil in badan ama waqti dheer la sugayay dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kayd

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) wax la ururiyey oo la dhiteeyey si loo isticmaalo wakhtiga loo baahdo. Nimaan kayd u oollin kaliil kama baxo. Dh: dhigasho, maradhaadhin. Wa: kaydad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kayd

DHAFANDHAAF
1

de: reserve, preserved food, s.t. set aside ~ stored; [ext.] bank deposit; substitute player

2

lx: kayd

3

pd: (-ka Pl: kaydad (ka))

4

ps: n4-m, n2-m

5

xe: keyd

6

xv: dhigaal

7

key: kayd

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kayn

DHAFANDHAAF
1

(Kayn-ta)

2

Meel dhir badan; hawd; jiq: toon.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kayn

DHAFANDHAAF
1

kayn¹: m.dh (-ymo, m.l) 1. Nasiibdarro, ayaandarro, cawaxumo. 2. (-ymo, m.l) Meel dhir badan; hawd; jiq; toon.

2

kayn²: m.dh (-ymo, m.l) (juqraafi) Eray lagu magacaabo dhul aan beernayn oo ay ka baxaan hoosbaxayaal isku cufan; mararka gaarkood waxaa loo adeegsadaa, iyadoo waxa la isku qanciyaa yaryihiin , inay yihiin kaymaha mansuunta nooc ahaantooda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kayn

DHAFANDHAAF
1

kayn¹: m.dh (-ymo, m.l) 1. Nasiibdarro, ayaandarro, cawaxumo. 2. (-ymo, m.l) Meel dhir badan; hawd; jiq; toon.

2

kayn²: m.dh (-ymo, m.l) (juqraafi) Erey lagu magacaabo dhul aan beernayn oo ay ka baxaan hoosbaxayaal isku cufan; mararka gaarkood waxaa loo adeegsadaa, iyadoo waxa la isku qanciyaa yaryihiin , inay yihiin kaymaha mansuunta nooc ahaantooda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Kayn

DHAFANDHAAF

Woods, Jungle, Forest

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kayn

DHAFANDHAAF

f. n. bush; forest, thicket

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

kayn

DHAFANDHAAF

-ta: (n) forest (foorast); forestland (foorastlandh); bush (bush) ~ jiq, duur

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kayn

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dhir badan oo jiq ah. Kayn maroodi daaqo keligaa ha marin. Dh: ay juuq, cayn, duud, xidh, hawd. Li: ban, bannaan, daleed. Wa: kaymo.

2

kayn -ta: (magac, dhedig, keli) nasiibdarro, ayaandarro, cawaxumo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kayn

DHAFANDHAAF
1

de: bush; [pl] forest, thicket

2

lx: kayn

3

pd: (-ta Pl: kaymo (/ha))

4

ps: n1-f

5

key: kayn

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kayo

DHAFANDHAAF

kayo¹: mu.dhm.ly la-mid: kaayo¹.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kayo

DHAFANDHAAF
1

(magacuyaal) layeele ah oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Dh: kaayo.

2

kayo: (dibkabe) lahaansho oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin, aanu leenahay. Dh: kaayaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kays

DHAFANDHAAF

m.l (naxwe) Isbeddel sarfeed oo ku dhaca qaabka ereyada qaarkood (siiba magacyada), oo muujinaya xiriirka naxweed ee qaabkaasi uu la leeyahay weerta inteeda kale; waa seddaxda habdhis kaysyada Soomaaliyeed waxaana ka mid ah: kays yeelaale oo ah marka magaca yeele uu dhammaadkiisa ka muuqdo -u ama -i. Labada kale waa: kays yeermo iyo kays lahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kays

DHAFANDHAAF

m.l (naxwe) Isbeddel sarfeed oo ku dhaca qaabka ereyada qaarkood (siiba magacyada), oo muujinaya xiriirka naxweed ee qaabkaasi uu la leeyahay weerta inteeda kale; waa seddaxda habdhis kaysyada Soomaaliyeed waxaana ka mid ah: kays yeelaale oo ah marka magaca yeele uu dhammaadkiisa ka muuqdo -u ama -i. Labada kale waa: kays yeermo iyo kays lahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

okay

DHAFANDHAAF
1

/owkey/ OK (adj) 1. waayahay (adv) 2. waa hagaag.

2

okay: /owkey/ OK (n) ogolaansho (aqbalaad).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ay

DHAFANDHAAF
1

1. Iyada; iyaga.

2

2. (Ay-da) Meel jiq ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ay

DHAFANDHAAF
1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ay

DHAFANDHAAF
1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Ay

DHAFANDHAAF

Bush

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ay

DHAFANDHAAF
1

vl. pron., -3f: she, it [feminine.]

2

ay vl. pron., pl. they

3

ay [feminine] n. forest; bushes, shrubbery

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ay

DHAFANDHAAF
1

-da: (n) nowhere (nooweer); a remote or unknown place

2

ay: (suffix)', pronoun: she, it or they. Ex: waxay rabtaa; she wants... Waxay rabaan; they want

3

ay: (suffix): used to form the past tense of verbs with pronoun I or he. Ex: waan arkay; I saw. wuu aaday; he went.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ay

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul kayn ah; hawd jiq ah. Geeluba ugaasow markuu ayda miranaayo. Dh: kayn, duud, juuq. Li: ban, bannaan.

2

ay -da: (magacwadareed) xayawaanka dabjoogta ah ee aadamaha la nool, jaad ka mid ah. Dh: ey.

3

ay -ga: (magac, lab, keli) labka ayda. Dh: ey.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ka

DHAFANDHAAF
1

Erey tixda ulajeeddooyin badan oo kala gaar ah u yeela; wuxuu badanaa muujiyaa: meel laga dhaqaaqay, meel laga yimid ama laga soojeedey, wax kala go'ay ama kala durkay, wax la isu foodinayo ama la simayo, kd. (Balcad buu ka yimid; alif-ka-ya'; qalin buu jeebkiisa ka soo baxshey; ceelku aqalka waa ka fog yahay; arrinta wax ka qabo; Marka waxaa ka weyn Xamar; magaaladii qofna waa aan ka garan waayey; baqdin baa ilmaha ka dhawaajisay: afar labo ka gooya: wiilka beenta ka daaya; ...) kolka shaqal aan loo dhexayni ka hormaro, wuxuu noqdaa -ga; (sida: Guuleed iga weyn; naga taga).

2

-ka — (naxwe) Labada qobod oo dhabta ah (kan kale waa -ta oo qodbaha kale ka farcamaan, midkood; waxaa ka farcama -ga, -ha, -a; wuxuu raacaa magacyada lab oo ku dhammaada B, D, F, L, N, R, S (Sh).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ka

DHAFANDHAAF
1

ka¹: mu.ti.l (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ka yimid waa Cali”. la-mid: kan².

2

ka²: h (nax) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa ama hortiisa : a) qurub la xiriira meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Tusaale: “Balcad ayuu ka yimid”, “Qalin ayuu jeebkiisa ka soo bixiyay”, “Tuulo ka tuulo ayuu nastaa”; b) qurub barbardhigid loo isticmaalo. Tusaale: “Marka waxaa ka weyn Xamar”; c) qurub la xiriira meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Tusaale: “Kooxdan buu ka cayaarayaa”, “Halkaas buu guri ka dhisay”, “Waddada buu ka tallaabay”.

3

ka³: (-ka) q.l Qodob magaca lab dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Wuxuuna raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, l, n, r, s (sh). Qodobkaa waxaa ka farcama: -ga, -ha, -a oo raacaan magacyada kale ee labka ah. Tusaale: “ nin+ka- >ninka, buug+ka->buugga”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ka

DHAFANDHAAF
1

ka¹: mu.ti.l (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ka yimid waa Cali. la-mid: kan¹.

2

ka²: h (nax) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa ama hortiisa : a) qurub la xiriira meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Tusaale: Balcad ayuu ka yimid. Qalin ayuu jeebkiisa ka soo bixiyay. Tuulo ka tuulo ayuu nastaa. b) qurub barbardhigid loo isticmaalo. Tusaale: Marka waxaa ka weyn Xamar; c) qurub la xiriira meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Tusaale: Kooxdan buu ka cayaarayaa. Halkaas buu guri ka dhisay. Waddada buu ka tallaabay.

3

ka³: (-ka) q.l Qodob magaca lab dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Wuxuuna raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, l, n, r, s (sh). Qodobkaa waxaa ka farcama: - ga, -ha, -a oo raacaan magacyada kale ee labka ah. Tusaale: nin + ka -> ninka, buug + ka -> buugga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ka

DHAFANDHAAF
1

prep: at, from, off, away, out of; against; across; about, concerning

2

ka prep: than [comparative]

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Ka

DHAFANDHAAF

1) au sujet de, 2) depuis, 3) plus que, 4) plus (comparatif).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ka

DHAFANDHAAF
1

(preposition), from (faroom). Ex: xaggee ka timid? where did you come from?

2

ka: make some verbs imperative form [expressing a command]

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ka

DHAFANDHAAF
1

(magac-uyaal) tilmaame oo lab oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Ka ku salaamay waa Caddaani. Dh: kan. Wa: kuwa.

2

ka: (qurub) naxwe ahaan loo adeegsado falka hortiisa oo la xidhiidha meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Dikhil baan ka imid. Macawis buu Kulmiye kabadhka ka soo saaray.

3

ka: (qurub) naxwe ahaan loo adeegsado barbardhigid labo iyo in ka badan. Cali baa Faadumo ka dheer.

4

ka: (qurub) naxwe ahaan la xidhiidha meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Cuddoon, Carta ayay guri ka dhisaysaa. Anoo jidka ka tallaabay uun baan ku arkay.

5

ka (-ka) qodob magaca lab raaca oo dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Waxa uu raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, 1, n, r, s (sh). Qodobkan waxaa ka farcama: -ga, -ha, -a oo raaca magacyada kale ee labka ah. faras+ka faraska, saqaf+ka= saqafka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

ka

DHAFANDHAAF

مِنْ، عَنْ، ابْتِدَاءً مِنْ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aay

DHAFANDHAAF

f. n. mother

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aay

DHAFANDHAAF

-ey / day: (v) [with preposition u] benefit (bene fit)-, derive advantage from something at later time

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aay

DHAFANDHAAF

(fal) wax horay loo tabcay mar danbe waxtarkiisa ku manaafacso. Erey aad hore u tidhi iyo inan aad hore u dhashay ba waa loo aayaa. Dh: ay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bay

DHAFANDHAAF

Khoori

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bay

DHAFANDHAAF

vl. pron. she / they,

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bay

DHAFANDHAAF

/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bay

DHAFANDHAAF

/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bay

DHAFANDHAAF
1

bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.

2

bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.

3

bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.

4

bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.

5

bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bay

DHAFANDHAAF
1

de: she / they + [FOCUS] = baa + ay

2

lx: bay

3

pd: (bey)

4

ps: focus + vpro

5

key: bay

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bay

DHAFANDHAAF

n., jori.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cay

DHAFANDHAAF
1

1. (Cay-da) Wax af laga yiraahdo ama addin laga falo, oo loola jeedo in qof ama wax kale lagu canbaareeyo; waxkasheeg xun; aflaggaaddo.

2

2. (Cay-ga) Dhareer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cay

DHAFANDHAAF
1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cay

DHAFANDHAAF
1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cay

DHAFANDHAAF
1

m. n., (mass n.): drool

2

cay [feminine] n. insult, curse

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

cay

DHAFANDHAAF
1

-da: (n) offensive action or remark; insult (in-salt) ~ aflagaaddo, afxumo

2

caay -yey / caayday: (v) offend (o-feendh); affront (a-faront)-, outrage (awt-reej); swear at; curse

3

cay -ga: (n) saliva (salaayva); drool (duruul) ~ dhareer

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Cay

DHAFANDHAAF
1

Insulto

2

Insult

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cay

DHAFANDHAAF
1

(fal) cid kale, hadal xun ku dheh oo ceeb ku sheeg.

2

cay: (ereydhawaaq) erey loogu yeedho lo'da kolka la celinayo.

3

cay-da: (magac, dhedig, keli) hadal xun oo cid kale lagu cebaynayo. Li: ammaan.

4

cay-ga: (magac, lab, keli) calyada iyo dhareerka afka ka yimaadda ee ay qanjidhadu sameeyaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

day

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (dayay/deyay, dayday) 1. Indho, wax dhankooda u jeedin. 2. Isku d.: wax isku tijaabin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

day

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (dayay/deyay, dayday) 1. Indho, wax dhankooda u jeedin. 2. Isku d.: wax isku tijaabin. m.f.dh, deyid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

day

DHAFANDHAAF

v. look at, view, examine

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

day

DHAFANDHAAF

/dhey/ (n) maalin (dharaar).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

day

DHAFANDHAAF

(v) look (luuk), see (sii); glance (galaansi) ~ dey, eeg, fiiri. Ex: day wiilkaas; look at that boy —isku day -ey / day: (v) try on (taraay on); try out; test experimentally ~ isku jimee

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

day

DHAFANDHAAF
1

(fal) indhaha ku jeedi. Bal dayaay dhaqankeenan doorsamaay! Dh: eeg, fiiri, dhawr.

2

day: (fal) (isku ~) wax isku bilkeedin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

day

DHAFANDHAAF

n., casho, -adi, ayaan, -ti, dharaar, -ti, maalin, -ti, caana maal, -ki, maanta; day and night, habeen iyo dharaar; make that in the day, dharaarti waxaa fal; a holiday, ayaan, -ti; Sunday is not a work day, Axaddi ayaan hawleed ma aha; day by day, maalin walba; the next day, the following day, maalinta dambe, maalintan soo socota; the third day, or the day after to-morrow, saa dambe; every other day, maalin dhaaf; today, this day, maanta, dharaarta, maalinta; all the day long, maantoo leyli; the day before yesterday, dorraad; this many a day, beri hore waxaa jiray; this day week, maalintan todobaadkeeda; the day after the day after to-morrow, saakub or saakun.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fay

DHAFANDHAAF
1

(Fay-ga)

2

(wax) Af; caarad; dacal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fay

DHAFANDHAAF
1

fay¹: m.l (-yo, m.dh) 1. Kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa. 2. Caarad; gees.

2

fay²: f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fay

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fay

DHAFANDHAAF

m. n., loc. edge, side; part

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fay

DHAFANDHAAF

(v) cured (kiyuuridh)-, healed (hiilidh)-, recovered (ri-kaveridh). Ex: Cali fay buu noqday; Ali healed [recovered] successfully

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fay

DHAFANDHAAF
1

(ereycodeed) lagu tilmaansado orod fudud oo dheer ama halmar xoog u boodid. Dh: gay.

2

fay-ga: (magac, lab, keli) kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa.

3

fay-ga: (magac, lab, keli) wax ama meel, afkeeda meel hareerteed oo dhinac ah. Dh: baal, cidhif. Li: badhtan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

fay

DHAFANDHAAF
1

de: edge, side; part

2

lx: fay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-loc

5

key: fay

waa la naqliyay ✓