kamandhuudh

m.f.dh eeg kamandhuur². la-mid: kamandhuur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) fadhi foolxun fariisasho; kuududid.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

(tilmame) dareen dhadhan xun ah oo dhanaan la jiriricoodo oo jirku diido.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: camajuuji.

-ga: (magac, lab, keli) kambaruursi; kambaruursasho.

(fal) fadhi ciriiryoon fadhiiso oo kambaruurso.

m.dh la-mid: camajuujin.

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

a: haruur {N}

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

lx: hadhuudh

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: hadhuudh

m.l Neef ugaar ah oo aan gelin dabinka loo dhigo.

-ka: (magac, lab, keli) ugaadh aan gelin dabinka loo dhigo.

-a: (magac, dhedig, keli) halka ay firidu sabuulka kaga xidhantahay.

-ga: (magac, lab, keli) qof madow oo san ballaadhan iyo timo adag leh.

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha doonta soo gala, meesha godan ee ay isugu tagaan ama ay fadhiistaan. Dh: banduul.

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada.

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada. m.f.dh, candhuufid.

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

f. n., (mass n.): saliva

-ta: (n) saliva (salaay-va); spit (ispiit)-, spittle (ispe-tal) ~ calyo, candhuufo

-ta: (magac, dhedig, keli) dhareer iyo qoyaan muhiim ah oo si dabiici ah qanjidhada afku u sameeyaan; biyabiyood layiig ah oo qanjidhada calyada ka yimaada. Dh: candhuufo, qandhuuf.

a: candhuufo

de: saliva, spittle

lx: candhuuf

pd: (-ta)

ps: n1-f-mass

key: candhuuf

بصاق، بُراق

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

(fal) murug iyo ciil muuji.

(ereycodeed) tusmeeya gaadhi waddo raf ah maraya ama wax la kala gooyay, hal mar shanqadha ka yeedha. Dh: dhacdhac, dhararac.

-ka: (magac, lab, keli) labo qof oo saaxiib ahaa oo imika aan israacin. Dh: kalahar.

kalahadh -ka: (magac, lab, keli) isla socod kariwaaga xooluhu ay isla socon kari waayaan oo xanuun ama taagdarro ay u kala hadhaan.

kalahadh -ka: (magac, lab, keli) lab inay is guursadaan ku heshiiyay oo sheeko guur ka dhaxaysay is fasixid.

kalahadh -ka: (magac, lab, keli) kala adkaansho; kala hadhid.

Indigofera colutea 01

(Kahando) C Kelleronia bricchettii Chiov. Zygophyllaceae.

C, Og Indigofera colutea (Brum. F.) Merr. Papilionaceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed midho cascas oo macmacaan oo la muudmuudsado leh. Midhaha jannadiyo, madheedh u ekeey, macaaneey, ayaa ku muudsada. Dh: mareer.

(fal) aad u kibir. Waad dheregte madhmadh ha is odhan.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) isqaadqaad iyo kibir xaddhaaf ah. Kibir iyo madhmadh ayaad dadka ku doonatay. Dh: kibir.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) mataatakh iyo qudhun maqaarka ku dhaca. Ani makaankay waa miscirir, iyo maqaar nirigoo madhmadhay, ee mayaayada soo madaw, way ninkii meelloow ka roor. Dh: qudhun.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere midab. cad leh oo afka cillad la'aan laga tufo. Dh: candhuuf.

m.dh (-ro, m.l) Siil.

f. n. vagina of a woman

-ta: (n) woman's genital organ; vagina (va-jeeyna); cunt (kant) ~ siil

-ka: (magac, lab, keli) xanuun sida kaneecada ama duumada oo kale ah oo suquurid keena.

qandhuur -ta: (magac, dhedig, koli) xubinta taranka ee dumarka

de: vagina of a woman Contrast: sabiil

lx: qandhuur

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: qandhuur

-a: (magac, lab, keli) walax bir ka samaysan oo leh quful oo agabka lagu xafito. Dh: sanduuq.

m.dh Yaanyo.

m.dh Yaanyo.

-da: (magac, dhedig, keli) iniinyo madmadaw oo xulbadda laale'eg oo dawo ahaan iyaga ama saliid laga miiro loo isticamaalo.

-ka: (magac, lab, keli) fadhi inta cidhbaha lagu fadhiisto gadhkana jilbaba la saaro oo darxumo ka muuqato. Yaxaduud xun ayuu u fadhiyaa. Dh: kambadhuud, yoxoob, yuurar, kuudud.

m.l Dallaayad.

m.l Dallaayad.

-ka: (magac, lab, keli) dallad diyaaradaha lagaga boodo iyada oo cirka duulaysa. Bayloodkii barashuud ayuu ku booday. Dh: baarashuud.

(Candhuufa-da)

Biyabbiyood layiig ah, badanaana xoor cad wata oo qanjirrada afka ka yimaada; calyo; (ama candhuuf).

m.dh la-mid: candhuuf¹.

f. n., (mass n.): saliva, spit

-candhuufada: (n) saliva (salaayva)-, spit (ispiit)-, spittle (ispe-tal) ~ calyo, candhuuf

-da: (magac, dhedig, keli) dareeraha afka ka yimaadda ee ay qanjidhadu sameeyaan. Dh: candhuuf.

cf: calyo

de: spit, saliva

lx: candhuufo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: candhuufo

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daadduumi.

(Daardhuuq-a)

Dheef ama wax kale oo waxtara oo yar oo aan la wada ogeyn oo qof gaar ahaan u qabo ama ugu qarsoon.

m.l (-qyo, m.dh) Dheef ama waxtar kale oo yar oon la ogeyn oo qof haysta.

m. n., [compound] portion (of food, etc.) secretly kept back for oneself

-da: (magac, dhedig, keli) dheef aan waxtar badan lahayn oo qof si gaar ah u qabo. Dh: shuuqsi.

de: portion (of food, etc.) secretly kept back for oneself

lx: daardhuuq

pd: (-a)

ps: n2a-m-cmp

key: daardhuuq

-ka: (magac, lab, keli) qof aan dhaqanka iyo diinta midna qaddarin. Dh: kabacad.

daganduug¹: m.l la-mid: daganduugid.

daganduug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax qarin. 2. Wax baabi'in.

(fal) wax dagan dabada ka mar oo dhac ama wada laa.

-kaanguurada: (n) kangaroo (kaan-garuu) -kangaruu

v. play the guitar

de: play the guitar

lx: kaman tun

pd: (tumay)

ps: v1=expr

key: kaman_tun

-ka: (magac, lab, keli) dhadhan la kahdo oo aan macaaneyn. Dh: xaraar, qaraar, kharaar.

-a: (magac, lab, keli) qof caqligiisu dhammayn oon heerkii waallidana gaadhsiisnayn; qof iska dhiga wax aan waxba fahmayn. Kolkolbuu sakhraanku maansuukh iska dhigaa. Dh: derder, maangaab, dhaandhaan, maraan.

(Naakhuuda-ha)

Qofka markab ama doonni madax ka ah.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Qof markab ama dooni madax ka ah.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Qof markab ama dooni madax ka ah.

m. n. captain of a ship; navigator; rudder

naakhuudaha: (n) captain of a ship or boat; navigator (naavi geey ter); sailing master; helmsman (helmis meen); coxswain (kaak-sen)

-ha: (magac, lab, keli) qof markab ama doon wada. Dh: kabtan.

bw: Arabic

de: captain of a ship; navigator; rudder

lx: naakhuude

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: naakhuude

m.l Xiridda hal godol diiddey ama ilmaha diidday xarig sanka looga xiro oo neefta lagu celiyo si ay u godlato ama ilmaha u oggolaato.

-ka: (magac, lab, keli) xiridda hal godol diiddey ama ilmaha diidday xarig sanka looga xiro oo neefta lagu celiyo si ay u godlato ama ilmaha u oggolaato.

(Qandhuufa-da)

Far iyo suul ciddiyohooda oo xoog wax loogu qabto oo loogu xanuujiyo; qanjaruufo.

qandhuufo¹: m.dh Far iyo suul ciddiyahooda oo xoog meel qof jirkiisa ka mid ah loogu qabto si loo xanuujiyo. la-mid: qanjaruufo¹.

qandhuufo²: f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Far iyo suul ciddiyahooda cid ku xanuujin. 2. Cid hoos ugu baaqid. la-mid: qanjaruufo².

f. n. pinch

qandhuufo v. pinch, nip

-qandhuuftay / qandhuufatay: (v) pinch (pinj) or nip (nip) with the thumb and a finger ~ qan-jaruufo

qandhuufo -da: (n) pinching with the thumb and a finger

(fal) cid kale, qanjiidhi.

qandhuufo-da: (magac, dhedig, keli) eeg qandhuuf.

calafdhadh!: eray habaar ah oo la macne ah 'dhimo'. Dh: dhimo. Li: noolow.

(Camandulla-ha)

Farsamo xun oo aan aqoon loo lahayn; farsamo ku meelgaar ah; qarboobbo.

m.l Farsamo, si aan hagaagsaneyn u sameyn. la-mid: camandulleyn.

m. n. incompetent person; muddled idea

-ha: (magac, lab, keli) farsamo xun oo aan aqoon loo lahayn.

de: incompetent person; muddled idea

lx: camandulle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: camandulle

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: camajuuji.

(fal) qabo oo dhulka ama meel kale ku ruquus. Dh: camajuuji, camcami.

v. grow sad ~ get depressed because of someone ~ something

v. be content, satisfied with someone ~ something

de: grow sad ~ get depressed because of s.o. ~ s.t.

lx: ka madluun

pd: (madluumay)

ps: v1=expr

key: ka_madluun

a: mabsuud

de: be content, satisfied with s.o. ~ s.t.

lx: ka maqsuud

pd: (maqsuuday)

ps: v1=expr

key: ka_maqsuud