kalluuncad

(Kalluun-ka)

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m. n. fish

-ka: (n) fish (fish) ~ mallaay

Pesce

Fish

-ka: (magac, lab, keli) noole dhiig qabow oo noocyo badan leh oo badda ku jira. Dh: mallay. Wa: kalluuno.

bw: guduudo {N}

de: fish

lx: kalluun

pd: (-ka)

ps: n2-m-enum

syn: mallaay

key: kalluun

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay ciyaaraan haweenka ay da'doodu dhexdhexaadka tahay waana ciyaar haweenka u gaar ah, qalabka lagu ciyaaro durbaan.

(Kalluunla-ha)

Kalluunsade.

m. n. fisherman; fishmonger

-kalluunlaha: (n) fishmonger (fish-manger) ~ kalluungade

-ha: (magac, lab, keli) qof shaqadiisu tahay kalluun gadis; qof kalluunka ku nool oo ka shagaysta oo badda ka soo dabta.

de: fisherman; fishmonger

lx: kalluunle

pd: (/ha Pl: kalluunley (da))

ps: n7-m, n5b-m

key: kalluunle

vl. n. fisheries; fishing

-ga: (n) fishing (fishing) ~ kalluumaysi

de: fisheries; fishing

lx: kalluunsi

pd: (-ga)

ps: vn2a-m

key: kalluunsi

-ka: (magac, lab, keli) mallayga daaqa shacaabiga ee ku nool. Dh: kalluungoomeed.

(Kalluumaysad-ka)

Kalluumaysasho.

m.l la-mid: kalluumaysasho.

-ka: (magac, lab, keli) kalluun badda u doonasho. Reer xeebeedku waxay ku noolyihiin kalluumasad.

-ta: (magac, dhedig, keli) weydoobitaanka muuqaalka noole leeyahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) gandoonaan oo si qalluuban u taagnaan. Qalluubnaanta iska daa oo kac qayrkaa raac. Dh: qalluubni qandoodid.

qalluubnaan -ta: (magac, dhedig, keli) far qarqarraafan oo la akhriyi karin ahaan.

-a: (magac, lab, keli) isqaadqaad ay iswaynayni ku jirto. Baryo iyo is dalluuc la iskuma daro.

m.dh God hoos u dheer oo dhuuban.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo aad u dheer. Dalluun waa lagu dhacaa, dekano waa lagu dhintaa.

name-f beautiful face

-da: (magac, dhedig, keli) miid jilicsan oo macaan oo la muudsado. Waxan xaramka ka keenay timir malluud ah. Dh: miid.

malluud -da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geed dhexaadka oo geelu cuno oo jecelyahay xididkiisana wax lagu dabiibo. Malluudda ayaan wax ku daaweeyaa.

qalluud¹: m.l Si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). la-mid: galluub¹.

qalluud²: f.mg1 (-day, -dday) Si miskiinnimo ah isu muujin (qof). la-mid: galluub².

-ka: (magac, lab, keli) si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). Dh: galluub.

qalluud: (fal) si miskiinnimo ah isu muujin.

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka jaad ka mid ah oo cad kana baxa dhulka Soomaalida. Dh: caddey.

(tilmaan) wax qalluuban. Dh: qayuuban yuuban.

-da: (magac, dhedig, keli) wax yuubid. D qalluubid.

m.l la-mid: karuurasho.

m.l la-mid: maluuqasho.

m.dh la-mid: namuun.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg namuun.

(Sanuunad-da)

Iidaan laga sameeyey hilib iyo subag ama saliid iyo geedo badan oo udgoon oo la isku karshey.

m.dh Iidaan ka samaysan hilib, khudaar, dufan iyo geedo udgoon oo la isku shiilay; suugo.

m.dh Iidaan ka samaysan hilib, khudaar, dufan iyo geedo udgoon oo la isku shiilay; suugo.

f. n. sauce, gravy, condiment

-da: (magac, dhedig, keli) iidaan laga sameeyay hilib iyo khudaar badan oo la isku shiilay oo lagu korsaareeyo cunnada. Sanuunad Xaaji Qurbaawi baa na loo sameeyay.

de: sauce, gravy, condiment

initial: s

lx: sanuunad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: sanuunad

m.l la-mid: xuluulasho.

-ka: (magac, lab, keli) duud ama geedo cidhiidhi ah dhexdood galid oo dhex jibaaxid.

-ka: (magac, lab, keli) sii ballansi, ballan la sii dhigasho. Ballansad baan lahaa aad la dhigatide miyuu baxay maamulihii dugsigu? ballansan: (tilmaame) dad ballan u taallo. Labada beelood way ballansanyihiin.

m.l la-mid: carbuunasho.

-ka: (magac, lab, keli) carbuun ka bixin. Dh: carbuunasho.

-da: (magac, dhedig, keli) si dhudhdhub ah gogol ama wax la mid ah u duubid.

-ka: (magac, lab, keli) kala badin la'aan; barbarro ama garbadhac.

-ka: (magac, lab, keli) wax inyar iska haysta oo ku dhaw inuu kala dhaco.

(Kallahaad-da)

Kallah.

m.dh la-mid: kallah¹.

vl. n. getting up early, 'early to rise'

-da: (n) leaving t early morning or dawn

-da: (magac, dhedig, keli) socod la socdo intaan cadceeddu soo bixin; bixitaanka la baxo hiirta. Dardaaran habeennimo kallahaad arooryuu leeyahay. Dh: kallaho, kallah.

a: kallaho (/da) [vn-f]

de: getting up early, 'early to rise'

lx: kallahaad

pd: (-da)

ps: vn-f

key: kallahaad

f. n. imposition, bother, anything imposed on another

-da: (adj) bothersome (baathersam); troublesome

-da: (magac, dhedig, keli) wax qofka dhib ku ah oo aanu qaadi karin oo dusha loo saaro. Dh: dhib, kadeed.

bw: Arabic

de: imposition, bother, anything imposed on another

lx: kallifaad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: kallifaad

m.dh (-do, m.l) Weel macdan ka samaysan sal ballaaran, af dhuuban iyo siddo la qabsado leh oo caanaha, subagga iyo wixi lamida lagu shubto; jeeg. la-mid: gadhoorad, kadhoorad.

m.dh (-do, m.l) Weel macdan ka samaysan sal ballaaran, af dhuuban iyo siddo la qabsado leh oo caanaha, subagga iyo wixi lamida lagu shubto; jeeg. la-mid: gadhoorad, kadhoorad.

f. n. covered metal container (for milk, water, etc.)

de: covered metal container (for milk, water, etc.)

lx: kalloorad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: kalloorad

poisson.

-da: (magac, dhedig, keli) si tuuratuura leh oon isku sinnayn u tolid. Marada malluugidda ka bi'i. Dh: malmalluuqid, cucuyubid.

m.l la-mid: muquunsasho.

-ka: (magac, lab, keli) muquuno la bixiyay guddoomid. Waxan reerka u soo gaadhay maquunsadka muquunadii la i siiyay.

-da: (magac, dhedig, keli) hal shay oo calaamad ahaan loo qaato si uu tusaale uga noqdo in kale oo maqan. Shaatigan namuunad ahaan u soo bandhig. Dh: muunad, sambal.

(tilmaame) mid gandooda oo hoos u foorara. Qofbaa gidaarka qalluuban. Dh: qandoodan, tuban.

qalluuban: (tilmaame) mulaaqan oon la kala saar karayn ah. Far qalluuban oo aan la akhriyi karayn ayuu qoraa saaxiibkay.

m.f.dh eeg qalluud². la-mid: galluubid.

m.f.dh eeg qalluul².

-da: (magac, dhedig, keli) aalad yar oo jeebka lagu qaato oo dab bixisa oo inta badan sigaarka lagu shito. Wallaacad cusub ii soo iibi si aan sigaarkan ugu shito. Dh: qaraaxad.

-da: (magac, dhedig, keli) jeemid oo wax adag in ka goyin; wax isku yaalla xagga sare ka baarqaadid. Dh: xaadin.

(Xanuunsad-ka)

Xanuunsasho.

m.l la-mid: xanuunsasho.

vl. n. pain, illness, being ill ~ in pain

-ka: (magac, lab, keli) wax xanuun hayo noqosho; xanuun iska dareemid. Dh: xanuunsasho.

a: xanuunsasho (/da) [vn-f]

cf: xanuunso

de: pain, illness, being ill ~ in pain

initial: x

lx: xanuunsad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xanuunsad

-ta: (magac, dhedig, keli) qalluubnaan; yuubnaan; qayuubnaan.

m.l la-mid: kalafuqsasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalbi furnaan; laabfurnaan; laabxaaranaan.

-a: (magac, lab, keli) weel macdan ka samaysan oo sal ballaadhan, af dhuuban iyo siddo la qabsado leh oo caanaha, subagga iyo wixii la mid ah lagu shubto. Dh: kadhoorad, kadhoodhad, kalloorad.

kalloodhad -a: (magac, lab, keli) eeg kalloodhad.

m.f.l eeg laaluusho.

-da: (magac, dhedig, keli) lacag ama wax kale oo loo bixiyo ama loo qaato in arrin aan gar ahayn lagu meel mariyo. Dh: laaluush.

m. n., [collective] information, data; known facts; knowledge, lore, learning, perceptions, discoveries, findings

-ka: (n) data (deey-ta); information (in-foor-meey-shan); details (ditee-lis)

-ka: (magac, lab, keli) hubaalo iyo xaqiiqooyin cilmiyeed oo wax guud ama wax gaar ah ku saabsan. Macluumaad dheeraad ah lagama hayo caalamka hawada sare. Dh: warar.

bw: Arabic

de: information, data; known facts; knowledge, lore, learning, perceptions, discoveries, findings

lx: macluumaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: macluumaad

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof la madluumiyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof la madluumiyey ahaansho. m.f.dh, madluunsanaan.

der. [adjective] sad, gloomy, unhappy, displeased

-aa: (adj) depressed (dipareesty, sad (saadh); low in spirits

(tilmaame) cidlaysan oo ciil iyo walbahaar ku sugan. Ninkii oo keligii meel madluunsan ayaan ka soo kexeeyey.

de: sad, gloomy, unhappy, displeased

lx: madluunsan

pd: (madluunsanaa)

ps: adj-der

key: madluunsan

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miskiin iska dhigaya ahaansho (qof). la-mid: galluuban.