kalluuda

(Kalluun-ka)

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m. n. fish

-ka: (n) fish (fish) ~ mallaay

Pesce

Fish

-ka: (magac, lab, keli) noole dhiig qabow oo noocyo badan leh oo badda ku jira. Dh: mallay. Wa: kalluuno.

bw: guduudo {N}

de: fish

lx: kalluun

pd: (-ka)

ps: n2-m-enum

syn: mallaay

key: kalluun

-da: (magac, dhedig, keli) miid jilicsan oo macaan oo la muudsado. Waxan xaramka ka keenay timir malluud ah. Dh: miid.

malluud -da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geed dhexaadka oo geelu cuno oo jecelyahay xididkiisana wax lagu dabiibo. Malluudda ayaan wax ku daaweeyaa.

qalluud¹: m.l Si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). la-mid: galluub¹.

qalluud²: f.mg1 (-day, -dday) Si miskiinnimo ah isu muujin (qof). la-mid: galluub².

-ka: (magac, lab, keli) si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). Dh: galluub.

qalluud: (fal) si miskiinnimo ah isu muujin.

-ka: (magac, lab, keli) kalluunka hilibkiisu cadyahay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miskiin iska dhigaya ahaansho (qof). la-mid: galluuban.

poisson.

(Kalluunla-ha)

Kalluunsade.

m. n. fisherman; fishmonger

-kalluunlaha: (n) fishmonger (fish-manger) ~ kalluungade

-ha: (magac, lab, keli) qof shaqadiisu tahay kalluun gadis; qof kalluunka ku nool oo ka shagaysta oo badda ka soo dabta.

de: fisherman; fishmonger

lx: kalluunle

pd: (/ha Pl: kalluunley (da))

ps: n7-m, n5b-m

key: kalluunle

vl. n. fisheries; fishing

-ga: (n) fishing (fishing) ~ kalluumaysi

de: fisheries; fishing

lx: kalluunsi

pd: (-ga)

ps: vn2a-m

key: kalluunsi

(tilmaame) mid gandooda oo hoos u foorara. Qofbaa gidaarka qalluuban. Dh: qandoodan, tuban.

qalluuban: (tilmaame) mulaaqan oon la kala saar karayn ah. Far qalluuban oo aan la akhriyi karayn ayuu qoraa saaxiibkay.

m.f.dh eeg qalluud². la-mid: galluubid.

(Kalluumaysi-ga)

Kalluumaysasho; kalluunsasho.

m.l la-mid: kallumaysasho.

-ga: (n) fishing (fiishing). Ex: waxuu jecel yahay kalluumaysi; he likes fishing

Pesca

Fishery

-ga: (magac, lab, keli) badda oo la aado oo laga soo jillaabto mallayga; shaqada soo dabashada kalluunka, habka loo soo dabto kalluunka. Kalluumaysiga ka hore dabbaashaa la baraa carruurta. Dh: jillaabasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Kalluun dabasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Kalluun dabasho. m.f.dh, kalluumaysasho.

v.auto: fish, go fishing for oneself

(fal) kalluun soo dabo, badda aad oo qabqabso mallay.

de: fish, go fishing for oneself

lx: kalluumayso

pd: (kalluumaystay)

ps: v3b=auto

key: kalluumayso

m. n. fisherman

cf: kalluumaysato

de: fisherman

lx: kalluunsade

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: kalluunsade

n. phr. he ... another [.]

de: he ... another [FOCUS] = kale + baa + uu

lx: kaluu

ps: np + focus

key: kaluu

/alluudh/alludes, alluding, alluded; (v) hadal maldihid ama sarbeebid; dul marid.

/aluudh/ (v) serbeebow amy hathyl qariyow. The newsman alluded the news.

(fal) si qalluub ah oo yuuban noqo.

kaduud¹: m.l 1. Laalaabka saanta wejiga. 2. la-mid: kaduudid.

kaduud²: f.g1 (-day, -dday) Saanta wejiga laalaabid. la-mid: kuduud.

kaduud¹: m.l 1. Laalaabka saanta wejiga.

kaduud²: f.g1 (-day, -dday) Saanta wejiga laalaabid. m.f.dh, kaduudid. la-mid: kuduud.

v. crouch, sit in a crouched position

-ka: (magac, lab, keli) fadhi foolxun oo aan salka dhulka la saarine cagaha lagu joogo jilbahana la laabo. Dh: yoxoob, kuudud.

kaduud -ka: (magac, lab, keli) laalaabka saanta wejiga.

de: crouch, sit in a crouched position See also: kuduud

lx: kaduud

pd: (kaduuday)

ps: v1=intr

key: kaduud

-a: (magac, lab, keli) isqaadqaad ay iswaynayni ku jirto. Baryo iyo is dalluuc la iskuma daro.

(Dalluug-ga)

Geed weligi cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha; hayn.

m.l (dalluug, m.dh) Geed abaareed, gaaban, cufan oo leh laamo dhuudhuuban iyo caleemo yaryar; hayn.

m.l (dalluug, m.dh) Geed abaareed, gaaban, cufan oo leh laamo dhuudhuuban iyo caleemo yaryar; hayn.

m. n. evergreen tree species

-ta: (n) evergreen tree

-ga: (magac, lab, keli) geed weligii cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha. Dh: hayn.

cf: hayn

de: evergreen tree sp.

lx: dalluug

pd: (-ga)

ps: n5-m

key: dalluug

m.dh God hoos u dheer oo dhuuban.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo aad u dheer. Dalluun waa lagu dhacaa, dekano waa lagu dhintaa.

(fal) gogol ama wax la mid ah duub. Dh: duub, Li: fidi.

falluuq: (fal) wax ama meel, in weyn ka goo, adiga oo gudun iyo wax la mid ah adeegsanaya.

falluuq-a: (magac, lab, keli) gogol iyo wixii la mid ah duubid ama laalaabid. Dh: rafacid.

falluuq-a: (magac, lab, keli) dildillaacinta shay si aan nidaamsanayn oo foolxun kolba dhinac looga gooyo. Qorigii xeedhada laga qori lahaabaad falluuq u yeeshay. Dh: falfalluuq.

f.g2 (-iyay, -isay) Saanta wejiga laalaab u yeelid. la-mid: kuduudi.

v. make someone crouch; crumple (up), squash

(fal) si kuudud ah u fadhiiso. Dh: yoxoobi.

de: make s.o. crouch; [ext.] crumple (up), squash

lx: kaduudi

pd: (kaduudiyey)

ps: v2a=tr

key: kaduudi

name-f beautiful face

(Malluug-ga)

Muuqaal aan dhab u qeexnayn.

m.l (-gyo, m.dh) Wax meel fog laga arko oo aan qaabkooda la sixi karin.

m.l (-gyo, m.dh) Wax meel fog laga arko oo aan qaabkooda la sixi karin.

m. n. blurred image ~ vision, distant profile

-ga: (n) outline of an object

-ga: (magac, lab, keli) khalqiga koonka ku nool oo dhan noole iyo manoolaba. Inta joogta malluugga adaan kuu mashxaradaa. Dh: duni caalam, kown.

malluug-ga: (magac, lab, keli) eeg magallooti.

cf: magallooti

de: blurred image ~ vision, distant profile

lx: malluug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: malluug

(fal) laba shay iyo wax ka badan isku dhex laaq. Daqiiqda iyo beedka isku malluuq. Dh: laaq, mulaaq. Li: kalasaar.

malluuq: (fal) si foolxun oo karkaran u tol. Irbadda qaado oo adu maluuq waad baran doontaa tolmaha e. Dh: malmalluuq.

malluuq-a: (magac, lab, keli) wax aan si fican isugu duubnayn oo tuuro leh.

qalluul¹: m.dh Qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

qalluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Cid qaybineysay wax ka qarsasho.

(fal) cid wax ay qaybineysay wax ka qarsasho.

qalluul -ka: (magac, lab, keli) qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

(fal) si xun u goo oo dhan fongor ugu yeel.

xalluuf: (fal) walax adag korka ka xaadi. Kabadhku hadduu albaabka gali waayo in yar ka xalluuf.

(tilmaan) wax qalluuban. Dh: qayuuban yuuban.

(fal) si kala durdurugsan u tol oo halluuq. Dh: halluuq.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

kaduudan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay) Wax la kaduuday noqosho.

kaduudan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la kaduuday ahaansho. la-mid: kuduudan.

der. [adjective] crouched (over); crumpled (up)

(tilmaame) mid si kaduud ah u fadhiya: si foolxun fadhiya.

de: crouched (over); crumpled (up)

lx: kaduudan

pd: (kaduudnaa)

ps: adj-der

key: kaduudan

rein.

-ha: (magac, lab, keli) eeg magallooti.

-a: (magac, lab, keli) weel macdan ka samaysan oo sal ballaadhan, af dhuuban iyo siddo la qabsado leh oo caanaha, subagga iyo wixii la mid ah lagu shubto. Dh: kadhoorad, kadhoodhad, kalloorad.

kalloodhad -a: (magac, lab, keli) eeg kalloodhad.

(tilmaame) dhan ka jeeman oo in ka go'an.

-da: (magac, dhedig, keli) si dhudhdhub ah gogol ama wax la mid ah u duubid.

-ta: (magac, dhedig, keli) si kala teelteel ah ama kala durdurugsan u tolid. Dh: halluugid, halluujis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg halluujin.

Jallaad lagu rogey; la dahaaray.

jallaadan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Kutub wax jildi la geliyey noqosho. la-mid: jillaadan¹.

jallaadan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Kutub wax jildi la geliyey ahaansho. la-mid: jillaadan².

der. [adjective] covered, bound

(tilmaame) Quraan ama wax kale oo la subciyay

de: covered, bound

lx: jallaadan

ps: adj-der

key: jallaadan

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidib-dhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaa-landarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidibdhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqiiqadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaalandarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

-ka: (magac, lab, keli) nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidibdhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaalandarka waxa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noqnoqoshada dayaxa ee 12ka jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga xisaabiyaana waa 365 maalmood.

Calendar

m.l (kiim.) Dumid ku dhacda molikuyuul una kala furta laba molikuyuul, laba atam, laba xididshe ama laba ayoon.

-ka: (magac, lab, keli) dumid ku dhacda molikuyuul una kala furta labo molikuyuul, labo atam, labo xididshe ama labo ayoon.

-ka: (magac, lab, keli) kala badin la'aan; barbarro ama garbadhac.