kaliil — Macnaha & Turjumaada

1

(Kalii-sha)

2

Xilli kulul oo roobka ka soo horreeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Xilliga roobka gu' bilawdo ama roobka dayreed oo hawadu aad u kululaato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Xilliga roobka gu' bilawdo ama roobka dayreed oo hawadu aad u kululaato.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti kaliil ah oo kulul.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xilli kulul oo roobka ka soo horreeya; goor xilli roobaadka ka soo hor marta oo kulul.

waa la naqliyay ✓

name-m sincere; friend

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaababka kala duduwan ee uu isku muujiyo hiddaside.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliil-ka)

2

1. Wax wax lagu rumaysto; marag; markhaati.

3

2. Xun; liid.

waa la naqliyay ✓

1

daliil¹: m.l.kh (-llo, m.dh) D. ah: qof dullinimo ka muuqato.

2

daliil²: m.l/dh (-llo, m.dh/-lo, m.l) Markhaati cad oo wax xaqiiqnimadiisa lagu caddeynayo.

waa la naqliyay ✓

1

daliil¹: m.l.kh (-llo, m.dh) D. ah: qof dullinimo ka muuqato.

2

daliil²: m.l/dh (-llo, m.dh/-lo, m.l) Markhaati cad oo wax xaqiiqnimadiisa lagu caddeynayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. indication, sign, token; symptom; proof, evidence, testimony; guide book, manual, directory

waa la naqliyay ✓

-daliisha: (n) evidence (eva-dhans); reasoning (riisanin); proof (puruuf) ~ caddayn, markhaati; qiil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caddaynta ama markhaatiga arrin muran ka taaganaa. Dh: burhaan, xujo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: marag, markhaati

2

de: indication, sign, token; symptom; proof, evidence, testimony; guide book, manual, directory

3

lx: daliil

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: daliil

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-iilay, -iishay) Ku h.: wax si xad dhaaf ah ugu degdegid (sida wax heliddood ama qof wax gaarsiintii).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» cunto iyo wixii la mid ah, xoog u doon adoo hamuun darteed dhareerka daadinaya; hamuun dheeri ah muuji.

2

haliil-ka: (magac, lab, keli) hamuunta iyo doonista xoogga ah ee cunto iyo wixii la mid ah loo qabo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) Eebbbaha Weyn ee ma baahde.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) sponsor (ispoonsar); guarantor (gaarantoor); bondsman (boon-dis-meen); bailor (beey-ler) ~ damiinte

waa la naqliyay ✓

1

maliil¹: m.l 1. la-mid: mariil 1. Qof tabartii ku dhamaatay jirro muddo haysay ama hayso awgeed. 2. la-mid: maliilid.

2

maliil²: f.mg1 (-iilay, -iishay) Maliil noqosho. la-mid: mariil².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: mariil 1. Qof tabartii ku dhamaatay jirro muddo haysay ama hayso awgeed.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. decrepit person, someone who has wasted away ~ is gravely ill

2

maliil [inchoative] v. waste away, become decrepit, be seriously ill

waa la naqliyay ✓

-ay / maliishay: (v) become thin (thiin), lean (liin) or gaunt (goont) due to sickness ~ mariil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarayari xoog ah; laf yaraan aad ah oo jirro raagtay keento. Dh: miliil.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-iilay, -iishay) Gariirid, qarqarid, jarayn.

waa la naqliyay ✓

v. shiver, tremble with pain; feel pain

waa la naqliyay ✓

(fal) cabsi darteed la gariir.

waa la naqliyay ✓

1

de: shiver, tremble with pain; feel pain

2

initial: w

3

lx: waliil

4

pd: (waliilay)

5

ps: v1=intr

6

key: waliil

waa la naqliyay ✓

1

(Hoga-da)

2

Xilli kulul; kaliil.

waa la naqliyay ✓

1

(Tus-ka)

2

1. Uumi kaliileed; hogo.

3

2. Daliig ama waraaq dhuuban oo kutubta iyo buugagga qoran la dhexgeliyo oo hadba meesha la joogo, lagu calaameeyo.

4

3. Tusmada ama fahrasada kitaabka.

waa la naqliyay ✓

(naxwe) qodob magacyada dhedig ee kelida ah qaarkood iyo kuwa lab oo wadarta ah qaarkood raaca oo qeexa cayntooda. Sida roob kaliil da'oo, dunida maansheeyey. Wadaaddada u sheega lama helo wax aan cidi ku hawshoone.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo iyo wixii la mid ah, muddo door ah, meel istub ama taagnaw.

2

hogo-da: (magac, dhedig, keli) xilli kulul oo kaliil ah. waxa lagu jiraa hogo kaliileed. Dh: kaliil.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la ururiyey oo la dhiteeyey si loo isticmaalo wakhtiga loo baahdo. Nimaan kayd u oollin kaliil kama baxo. Dh: dhigasho, maradhaadhin. Wa: kaydad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waqti kaliileed oo cirka dhawdahay. Kicinkii onkaday di'iddiisu curashaduu dhibica eeraanshay.

2

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaale ahaan baabi'in, ganacsi socday baabi'in.

3

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) baraarujinta dad badan si ay u kacaan. Dh: baraarujin, kacdoon. Li: dejin.

4

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) erey ama wax qoran akhriyid ama ku dhawaaqid. Dh: akhrin.

5

kicin-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hurdo ka toosin. Dh: toosin. Li: seexin.

6

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) kor u qaadid ama sare u joojin ama u istaajin. Dh: istaajin, joojin. Li: fadhiisin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha u saar, qof meel aanu arkayn ama aqoon indhaha u saar ama u tilmaamid.

2

tus -ka: (magac, lab, keli) kitaab, warqadda ama daliigta xusuus ahaan loo dhexgelsho kolba bogga la marayo ama la akhriyey. Tuska haka saarin buuga.

3

tus -ka: (magac, lab, keli) uumi kaliileed ama uumi hawadu yeelato marka roob dhaw yahay. Tus ayaa jira. Dh: hogo.

waa la naqliyay ✓

n., xeli, -gi, waqti, -gi; hot season, xagaa, g-i; dry season, jiilaal, -ki; cold season, gu, -gi; the beginning of cold season, dayr, -ti; before the S. W. monsoon, kaliil, -shi.

waa la naqliyay ✓

n., dabayl, -shi, xeli, -gi; bad weather, dabayl xun; cold weather, dabayl qabow; fair or fine weather, dabayl wanaagsan; hot weather, hanfi, -gi, kaliil, -shi.

waa la naqliyay ✓

name-f sincere; friend

waa la naqliyay ✓

name-f proof

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax xaqiiqadooda sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax xaqiiqadooda sheegid. m.f.dh, daliilin.

waa la naqliyay ✓

v. adduce s.t as proof ~ testimony; explain

waa la naqliyay ✓

(fal) caddayn ama markhaati u keen. Daliili xujo haddaad sidaa ku doodayso. Dh: caddee.

waa la naqliyay ✓

1

de: adduce s.t as proof ~ testimony; explain (e.g., a passage in the Koran)

2

lx: daliili

3

pd: (daliiliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daliili

waa la naqliyay ✓

m.l Muuqaal koraad.

waa la naqliyay ✓

m.l Muuqaal koraad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) joogga dheer ee qurruxda badan ee uu qofku leeyahay,

waa la naqliyay ✓

1

dhaliil¹: m.l/dh Daldalool iyo iin wax leeyahay.

2

dhaliil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Daldalool iyo iin wax leeyihiin sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaliil¹: m.l/dh Daldalool iyo iin wax leeyahay.

2

dhaliil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Daldalool iyo iin wax leeyihiin sheegid. m.f.dh, dhaliilid.

waa la naqliyay ✓

v. disapprove of, look down on

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) goldaloolo iyo nusqaan cid ama hawl leedahay. Qof walba dhaliil ayuu leeyahay. Dh: dhalliil, nusqaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: darraw

2

de: disapprove of, look down on

3

lx: dhaliil

4

pd: (dhaliilay)

5

ps: v1=

6

key: dhaliil

waa la naqliyay ✓

1

(Khaliif-ka)

2

1. Taliyaha u sarreeya qaran Muslin ah.

3

2. Qof jago qof kale lahaa dhaxla ama fariista.

4

3. Afartii madax oo Nebi Maxamed ku xigtey (Abuu Bakar, Cumar, Cismaan iyo Cali), darajada iyo magaca loo yiqiin.

5

4. Shiikh urur diin, sida dariiqada, u madax ah.

waa la naqliyay ✓

1

khaliif¹: m.l 1. (dii.) (khulafaa, m.dh) Afartii madax oo Nebi Maxamed (n.k.h.a) ku xigtay (Abuubakar, Cumar, Cismaan iyo Cali) darajada iyo magaca loo yiqiin. 2. (-fyo, m.dh) Nin wakiil ka ah Shiikh xertiisu meelo badan joogto.

2

khaliif²: f.g1 (-fay, -ftay) (dii.) Khaliif ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

khaliif¹: m.l 1. (dii.) (khulafaa, m.dh) Afartii madax oo Nebi Maxamed (n.k.h.a) ku xigtay (Abuubakar, Cumar, Cismaan iyo Cali) darajada iyo magaca loo yiqiin. 2. (-fyo, m.dh) Nin wakiil ka ah Shiikh xertiisu meelo badan joogto.

2

khaliif²: f.g1 (-fay, -ftay) (dii.) Khaliif ka dhigid. m.f.dh, khaliifid.

waa la naqliyay ✓

name: Calif, Calaf

waa la naqliyay ✓

1

m. n. caliph

2

khaliif v. make someone caliph; name as caliph

waa la naqliyay ✓

name-m vice-regent, successor

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) taliyaha u sarreeya qaran muslin ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. gulf

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) Gulf States, such as Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, United Arab Emirates, Oman, Iran, Iraq or Kuwait

waa la naqliyay ✓

1

de: gulf

2

lx: khaliij

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: khaliij

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Jirro cid maliil ka dhigid. 2. Cid bugta baanin. la-mid: mariili.

waa la naqliyay ✓

v. make someone waste away, cause someone to be seriously ill

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad u qarayar ka dhig. Xadhiga aad soohayso malili. Dh: miliili.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. waste away, cause s.o. to be seriously ill

2

lx: maliili

3

pd: (maliiliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: maliili

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wixii xun oo laga xishoodo. Sare haw dhig dhigin luuqda hana odhan wax sawliila.

waa la naqliyay ✓

1

(Tahlii-sha)

2

1. Biyo ama wax la mid ah, oo inta Quraan lagu akhriyo, la cabbo ama lagu mayrto, in barako iyo fayoobi laga helo darteed; cashar; taxliil.

3

2. Werdi la akhriyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Biyo quraan lagu akhriyey oo la cabbo ama lagu mayrto si barako ama fayoobi looga helo. la-mid: taxliil².

waa la naqliyay ✓

m.dh Biyo quraan lagu akhriyey oo la cabbo ama lagu mayrto si barako ama fayoobi looga helo. la-mid: taxliil.

waa la naqliyay ✓

f. n. holy water

waa la naqliyay ✓

name-m blessed; curative; attempter; holy water (which may be blessed by the ink from a Qur'anic text or prayers; it's drunk or sprinkled as a blessing, to cure sickness or protect crops). Lit: he who has been blessed

waa la naqliyay ✓

-tahliisha: (n) sacred or blessed water used to cure a sick person ~ tahaliil

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loo duceeyay ama diinta lagu daweeyay oo (tahliil) loo qoray.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) werdi la ahkriyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: taxliil

2

de: holy water (which may be blessed by the ink from a Koranic text or prayers; it is drunk or sprinkled as a blessing, to cure sickness, protect crops, etc.)

3

initial: t

4

lx: tahliil

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

syn: cashar {C & S}

8

key: tahliil

waa la naqliyay ✓

1

taxliil¹: m.l Qaab loo raadiyo xallinta mas'alo (xisaab iyo wixi lamida).

2

taxliil²: m.dh la-mid: tahliil.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaab loo raadiyo xallinta mas'alo (xisaab iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n. holy water

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyo Qur'aan lagu akhriyey oo loo isticmaalo in lagu daaweeyo qof buka ama neef xanuunsanaya. Taxliil u soo dhig ilmahan buka. Dh: cashar.

waa la naqliyay ✓

1

de: holy water

2

initial: t

3

lx: taxliil

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f

6

see: tahliil

7

key: taxliil

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: keli².

waa la naqliyay ✓

1

Solo

2

Alone

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah; aan la wehelin; keli.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiil-ka)

2

Beeg; miisaan; qiyaas; cabbir.

waa la naqliyay ✓

1

kiil¹: m.l 1. Beeg; miisaan; qiyaas; cabbir. 2. Bilow ciyaareed (turub).

2

kiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax cabbirid, beegid. 2. Ciyaar turub bilaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax cabbirid, beegid. 2. Ciyaar turub bilaabid. m.f.dh, kiilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grain-measure (by volume); load, cargo

2

kiil v. measure out (grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) beeg; miisaan. Dh: qiyaas, cabbir

waa la naqliyay ✓

1

(Lii-sha)

2

1. Sooh wanaagsan; mayrax jilicsan oo aan go'in.

3

2. Waxtar danbe oo loo aayo; cirib; meecaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun mayraxeed oo adag. 2. L. ah: wax adkaysi leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong thread ~ fiber

waa la naqliyay ✓

1

cf: dun, mayrax

2

de: strong thread ~ fiber

3

lx: liil

4

pd: (/sha Pl: liilal (/sha))

5

ps: n4-m

6

key: liil

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex yar oo tog ku darsama.

waa la naqliyay ✓

m. n. small alley, narrow path

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel gotaan ah oo ay biyo yari maraan. Dh: jeex.

waa la naqliyay ✓

1

cf: luuq

2

de: small alley, narrow path

3

lx: iliil

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: iliil

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Dhisme ka kooban dhuumo kuwaas oo gudbiya dareerayaasha. Dhinaca dhirta dareerayaashu waa biyo, milanno ka samaysan cusbooyin aan orgaanik ahayn ama milanno cunto ah. Dhinaca xayawaanka dareerayaashu inta badan waa dhiig, ama dhiig iyo limf dhinaca lafdhabarleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Dhisme ka kooban dhuumo kuwaas oo gudbiya dareerayaasha. Dhinaca dhirta dareerayaashu waa biyo, milanno ka samaysan cusbooyin aan orgaanik ahayn ama milanno cunto ah. Dhinaca xayawaanka dareerayaashu inta badan waa dhiig, ama dhiig iyo limf dhinaca lafdhabarleyda.

waa la naqliyay ✓