Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l (-llo, m.dh) Habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidamsan-yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidamsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Periodic

waa la naqliyay ✓

(adj) periodic (piriyoodik) ~ xilligii ah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidaamsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Meesha ay cadduunka iyo buuraleydu iska galaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay cadduunka iyo buuraleydu iska galaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] reaction {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [Chemistry], chemical reaction

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo curiye kolka si kiimika ah ay isugu biiraan. Ogsajiinta iyo haydarajiinta, falgal toos ah ayaa ka dhaxeeya. Dh: isdhexgal, islaqabsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: reaction {chemistry}

2

lx: falgal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: falgal

waa la naqliyay ✓

v. keep on entering, enter repeatedly

waa la naqliyay ✓

(fal) gal oo kolba gal; ka warhay oo soo marmar.

waa la naqliyay ✓

1

de: keep on entering, enter repeatedly

2

lx: galgal

3

pd: (galgalay)

4

ps: v1=pl

5

key: galgal

waa la naqliyay ✓

Triumfetta heterocarpa 01

waa la naqliyay ✓

1

(Kabgal) S, May Triumfetta trigona Spargue & Hutch. Tiliaceae.

2

May Pavonia burchellii (DC.)R.A.Dyer. Malvaceae.

3

May Hibiscus meyeri Harv. Malvaceae.

4

May Hibiscus micranthus L.F. Malvaceae.

5

C Triumfetta heterocarpa Spargue & Hutch. Tiliaceae.

6

May, S Hermannia boranensis K.Schum. Sterculiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaajo curad ah oo loo hayo cabbir hore oo la raaco. Taladu ugub maahee waa kabgal oo waxaa loo hayaa kab loo raaco.

2

kabgal -ka: (magac, lab, keli) geed hoosaad udgoon badan loh oo midho gacandhida u eg bixiya oo dadka kabaha u dhex gala.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiye adke ah oo bida midabkiisuna yahay buluug madow kana tirsan haloojiinada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, waana curiyaha labaad ee ururka (III) ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Wuxuu leeyahay ratibaadda elektaroonnada ee niyuun iyo saddex elektaroon oo dheeraad ah oo ku jira heertamarka ugu sarreeya. Alluumiiniyantu waxay ku jirtaa macadanno badan; waa curiyaha ugu caansan biraha ku jira oogada dhulka, waana ka saddexaad xagga badnaanta.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Summad: Pb. Curiye cufan oo bir jilicsan ah, midabkiisuna yahay boor furan. Waa curiyaha shanaad ee ururka 4aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxa uu ku jiraa macdan kala duwan, hasayeeshee, waxyar ayaa dhaqaale ahaan waxtar leh. Kuwa ugu muhumsani wa a galiina (Pbs), angalisayt (Pbso), litaraj (Pbo), iyo siirusayt (PbCO ).

waa la naqliyay ✓

m.l (-kayaal, m.l/dh) (kiimika) Curiye kasta leh astaamo u dhexeeya kuwa biraha iyo kuwa birma-ahayaasha. Sida runta ahna, ma jirto kala soocid cad oo lagu kala qaybiyo biraha iyo birma-ahayaasha. Marka kalka tusaha kalgalka bidix ilaa midig loo socdaba waxa laga tegayaa astaamaha biraha lana tegayaa astaamaha birma-ahayaasha.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyayaasha ururka 1aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay dhammaantood ku leeyihiin hal elektaroon heertamarkooda ugu sarreeya. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay I. Ogsaydhadoodu waxay ku milmaan biyaha si ay u sameeyaan alkaaliyo. Biraha alkali waa litiyam (li), soodiyam (Na), botaasiyam (K), rubiidiyam (Rb), susiyam (Cs) iyo faransiyam (Fr).

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyayaasha ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Inkasta oo aanay aad ugu milmin biyaha haddana waxay la sameeyaan iyo beysyo. Waxay dhamaantood ku leeyihiin laba elektaroon heertamarta ugu sarreysa. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay II. Biraha ururkani waa: biriliyam (Be), magniisiyam (Mg), kaalsiyam (Ca), istorontiyam (Sr), baariyam (Ba) iyo radiyam (Ra).

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Curiye bir-ueke ah adag, si fududna u burbura, kana tirsan ururka 3aad ee tusaha kalgalka curiyeyaasha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Curiye hoor ah oo guduudan, firfircoonidiisuna heer dhexe tahay, kana tirsan haloojinnada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Curiye neef ah, aadna u firfircoon midabkiisuna yahay hurdi cagaaran kana tirsan haloojiinada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiye bir ma ahe oo adke ah aadna u firfircoon; waana curiyaha labaad ururka V ee tusaha kalgalka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Urur curiyayaal ah (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyayayaasha) oo ka kooban foloriin, koloriin, boromiin, ayoodhiin, iyo curiyaha cimriga gaaban ee astatiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Neef hal atamle ah oo midab aan lahayn; xubinta ugu horreysa neefaha wahsada (ururka 0 ee tusaha kalgalka curiyayaasha).

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Summad: sb. Bir wiriqle ah midabkeeduna yahay caddaan qalin ah kana tirsan ururka V ee tusaha kalgalka curiyeyaasha. Waxa loo helaa curiye ahaan, ogsaydh ahaan ama salfaydh ahaan (istibnayt, Sb2S3). Culays-atam: 121.75; tiro-atam: 51.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarog-saydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyaha koowaad ururka 4aad ee tusaha kalgalka curiyeyaasha. Kaarboonku xubin caan ah ayuu kaga jiraa maatarka nool. Sidaa awgeed, iskudhisyo kaarboon ah; sida kaarbooneytyada (jeeso iyo irdib) iyo shidaalada foosil (dhuxul-dhagax, saliid iyo neef) iyo shidaallada ayaa laga dheegaa walxaha ku aroora noole.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Curiye neef cagaar-hurdi ah oo firfircoon kana tirsan haloojinnada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyeyaasha). Waxa laga helaa biyaha badda, cusbada harooyinka iyo helaytka (NaCl) oo tuulma fadhiisimo dhul-hoosad ah. K.ta oo ah ogsidheeye xooggan, waxa lagu xisaabay in dhulka oogadiisa ay ka tahay 0.055%.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mo, m.dh) (kiimika) Bir firfircoon oo fudud oo sida xariirta oo kale ah; waana curiyaha ugu horreeya biraha alkali (ururka 1aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha). Waxay ku jirtaa silikeytyo kakan oo badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (kiimika) Summad Mn. Curiye ka tirsan curiyayaasha kala guurka ee tusaha kalgalka, una jira dabiici ahaan ogsaydh ahaan sida bayroolusayt (MnO). Waxaana loo adeegsadaa sameynta birdhafyada istiilka iyadoo laysku darayo bayroolusayt iyo xadiid laguna gubayo marraaq-danabeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mo, m.dh) (kiimika) Summad Mg. Curiye fudud oo bir ah; curiyaha labaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha (biro dhul alkaliin). M. waa curiye muhim u ah warshadaha sababta oo ah waxay xubin weyn ka tahay birdhafyada fudud (marka lagu daro aluumiiniyam iyo sink).

waa la naqliyay ✓

1

(Kalgacal-ka)

2

Jacayl; gacalo; rabitin.

waa la naqliyay ✓

m.l Rabitaan iyo qaddarin qoto dheer oo cid loo hayo. la-mid: kalgacayl.

waa la naqliyay ✓

m.l Rabitaan iyo qaddarin qoto dheer oo cid loo hayo. la-mid: kalgacayl.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] affection, liking, love; passion

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) love (laav); affection (affak shen); fondness (foondh nes) kalgacaltooyo, kalgacayl, maxabbo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalbi iyo laab furnaan aad u haso ruux; niyadwanaag, samaan iyo naxariis aad u haysid qof. Dh: jacayl kalgacayl. Li: nac, nacayb.

waa la naqliyay ✓

1

a: kalgacayl

2

de: affection, liking, love; passion

3

lx: kalgacal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: kalgacal

waa la naqliyay ✓

1

aqalgal¹: m.l Marka ugu horraysa ee laba qof oo isguursaday oo si rasmi ah guri u wada degay. la-mid: aqalgelid.

2

aqalgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Laba qof oo isguursaday markii ugu horraysay si rasmi ah guri u wada gelid. la-mid: aroosgal².

waa la naqliyay ✓

1

aqalgal¹: m.l Marka ugu horraysa ee laba qof oo isguursaday oo si rasmi ah guri u wada degay.

2

aqalgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Laba qof oo isguursaday markii ugu horraysay si rasmi ah guri u wada gelid. m.f.dh, aqalgelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wedding, marriage; settling down

2

aqalgal v. go home after a wedding; get married

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a new married couple united in home; getting married ~ gurigal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) doonista iyo maherka ka dib gabadha guri ku hoyso. Dh: gurigal, aroosgal, dadabgal.

2

aqalgal -ka: (magac, lab, keli) aroosasho gabadh aad mahersatay; wareegidda caruuska iyo caruusadda. Dh: dadabgal, areegid, hoyn, gurigal, aroosid.

waa la naqliyay ✓

1

(Galgaal-ka)

2

1. (xiddigo) cadaad; laxmar.

3

2. (neef, naag) aan dhalin, aadna u cayiley.

waa la naqliyay ✓

1

galgaal¹: m.l 1. Xiddig soo baxa, marka dirirku u dhowaado dayaxa. 2. Dheddig gool noqotay (xoolo).

2

galgaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Nafley dheddig gooloobid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] barrenness, infertility (of animal)

2

galgaal v. be barren, infertile

3

galgaal pr. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolo aan dhalin ama rimi waayay. Dh: naqnaqe, guuntow.

2

galgaal -ka: (magac, lab, keli) xiddig magaceed. Galgaalkii buu xalay la jiray dayaxu.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel hoy ahaan loogu nool yahay. Dh: galangal, baro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: galaalgali.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laday, -latay) Dhulka oo jiifo hadba dhan isu rogid. la-mid: galangalo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laday, -latay) Dhulka oo la jiifo hadba dhan isu rogid. m.f.dh, galgalasho. la-mid: galangalo.

waa la naqliyay ✓

v. roll over ~ about on the ground

waa la naqliyay ✓

-galgashay / galgalatay: (v) turn over and over; roll (root). Ex: carruutii dhiiqadii bay ku galgasheen; the children rolled in the mud

waa la naqliyay ✓

(fal) jiifso oo kolba dhan isku rogrog. Dh: rafo.

waa la naqliyay ✓

1

de: roll over ~ about on the ground

2

lx: galgalo

3

nt: galgalad (ka) [vn2a-m], galgalasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (galgashay)

5

ps: v3b=

6

key: galgalo

waa la naqliyay ✓

1

hawlgal¹: m.l 1. Gaashaanqaad. 2. Si hawsha loo qabto. 3. Waqtiga shaqada la billaabo.

2

hawlgal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Shaqo bilaabid. 2. U h.: wax helitaankooda ku dedaalid

waa la naqliyay ✓

1

hawlgal¹: m.l 1. Gaashaanqaad. 2. Si hawsha loo qabto. 3. Waqtiga shaqada la billaabo.

2

hawlgal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Shaqo bilaabid. 2. U h.: wax helitaankooda ku dedaalid m.f.dh, hawlgelid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] (adj.): ability to work, efficiency, activity; efficient, active

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqo qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: ability to work, efficiency, activity; [atr.] efficient, active

2

lx: hawlgal

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: hawlgal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) duunyo ama tacab hantiyeed oo nin madi ahaa ka dhintay. Dh: hadhiino, dhaxal.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh K. ah: neef kol keliya dhalay; marcurad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] animal that gave birth only once

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo hal mar dhala ama xilligii la filayay.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal that gave birth only once

2

lx: kaldhal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: kaldhal

waa la naqliyay ✓

seul.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalkaal-ka)

2

Gargaar; kaalmo; taageero; waxtar.

waa la naqliyay ✓

1

kalkaal¹: m.l Gargaar; kaalmo; taageero; waxtar.

2

kalkaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid taageero u fidin ama wax tarid.

waa la naqliyay ✓

1

kalkaal¹: m.l Gargaar; kaalmo; taageero; waxtar.

2

kalkaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid taageero u fidin ama wax tarid. m.f.dh, kalkaalid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] help, support

waa la naqliyay ✓

-ay / kalkaashay: (v) aid (eeydh); help (help); give assistance

waa la naqliyay ✓

1

Assistenza

2

Assistance

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid waxtarid ama garabsiin. Kalkaal buu u baahan yahay duqa reerku. Dh: caawimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: help, support

2

lx: kalkaal

3

nt: kalkaal (ka) [n2-m]

4

pd: (kalkaalay)

5

ps: v1=cmp

6

key: kalkaal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) adviser or advisor (ad-veey-zer); intellectual person.

2

ku talagal -ay / talagashay: (v) plan ahead; know in advance; be prepared ~ u diyaargarow

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhici doona oo aad u gorshaysato in uu si udhici doona ama aad u malaysato. Dh: filid, malayn, qorshayn.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo lebbiska geerida ee ay dumarku muujiyaan kolka uu saygoodu dhinto. Dh: asay, hengel.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid. m.f.dh, alalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qayli; cod dheer oo la maqlo samee.

2

alal-ka: (magac, lab, keli) ceel durugsan oo geelu in badan u socdo u kallihid. Dh: hoosubax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaal-ka) ° Waran weyn.

2

2. (Kaa-sha) a) Kaalo; deeq. b) Qayb. c) Qaaddo weyn; qarsin; qudde.

waa la naqliyay ✓

1

kaal¹: m.l (-lal, m.l) Warmaha waaweyn nooc ka mid ah.

2

kaal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

3

kaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Nin guursadey xoolo siin. la-mid: kaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large spear, javelin

2

kaal [feminine] n. ladle, large wooden spoon

3

kaal [feminine] n. aid, help; contribution, share; gift

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc warmaha ka mid ah. Dh: gamas.

2

kaal -ka: (magac, lab, keli) qaaddo weyn. Dh: qarsin, qudde.

3

kaal -ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto. Dh: diiqo, xoolaggooyo.

4

kaal -ka: (magac, lab, keli) meel dabool lagu xidhayay uu ka weynaaday, jillaafta yar oo lagu le'ekaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

prep and preposition: of ... from; from ... at

waa la naqliyay ✓

(preposition) from (faroom); at ~ uga. Ex: Cali iskuulkaa kaga imid; I left Ali at the school

waa la naqliyay ✓

1

de: of ... from; from ... at

2

lx: kaga

3

ps: prep + prep

4

xe: Where have you left your book? [lit: come from ... at] = ka + ka, ku + ka, ku + ku

5

xv: Buuggaaga xaggee baad kaga timid?

6

key: kaga

waa la naqliyay ✓

Erey muujiya wax is-haystey ama wada joogey oo qaybsamay ama midba midka kale ka dhaqaaqay ama ka durkay ama ka soocmay (waa la kala tegey; Berbera iyo Baraawe waa kala fog yihiin; Yaa shinbiraha kala yaqaan? Xariggii waa kala go'ay; Cunnadii bay kala boobeen).

waa la naqliyay ✓

qr. fk 1. Qurub tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid. Tusaale: “Way kala tegeen. Kalluunka yaa kala yaqaan?”. 2. Qurub tilmaamaya ka gooni ahaansho. Tusaale: “Way kala fiicanyihiin”.

waa la naqliyay ✓

qr.fk 1. Qurub tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid. Tusaale: Way kala tegeen. Kalluunka yaa kala yaqaan? 2. Qurub tilmaamaya ka gooni ahaansho. Tusaale: Way kala fiicanyihiin.

waa la naqliyay ✓

1

deictic, preposition: apart, separately; away from each other

2

kala prep and preposition: off ... of / with

waa la naqliyay ✓

(preposition) 1. do the opposite of; remove from each other. 2. with ... from. Ex: kala tag; take with you from him

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) qurub ah oo tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid.

waa la naqliyay ✓