kale — Macnaha & Turjumaada

1

1. (qof, wax) aan ahayn, midka laga hadlay ama laysla yaqaan ama la magacaabay; ka duwan; aan lammid ahayn; hor leh.

2

2. (oo kale) U eg; lammid.

waa la naqliyay ✓

s. 1. Dheeraad ah, aan la mid ahayn. 2. Oo k.: sidiis, camal. Tusaale: “Waa aabbihiis oo kale”. la-mid: aleto.

waa la naqliyay ✓

s. 1. Dheeraad ah, aan la mid ahayn. 2. Oo k.: sidiis, camal. Tusaale: Waa aabbihiis oo kale. la-mid: kaleto.

waa la naqliyay ✓

attributive [adjective] other, another; else

waa la naqliyay ✓

autre, différent.

waa la naqliyay ✓

/keyl/ (n) nooc kaabajk'a ka mid ah (khudrad caleemeheeda la karsado).

waa la naqliyay ✓

(adj) else (elas); other (a thar); different; more. Ex: qof kale weydii; ask somebody else

waa la naqliyay ✓

1

Altro

2

Other

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan ahayn midka laga hadlay.

waa la naqliyay ✓

1

de: other, another; else

2

lx: kale

3

ps: adj-atr

4

xe: Do you want another one?

5

xv: Mid kale miyaad rabtaa?

6

key: kale

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xoolo qof lagu gargaaro; maal qof la siiyo gaar ahaan marka uu guursado. Dh: gargaar, caawimaad, taageero, kaalmo, taakulo, kaalo, xoologgooyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Caleen dhul-beereedka ka baxda oo inta la kariyo soorta lagu iidaamo.

waa la naqliyay ✓

m.l Caleen dhul-beereedka ka baxda oo inta la kariyo soorta lagu iidaamo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. uncultivated wild greenery

2

kable m. n. hop, jump

waa la naqliyay ✓

1

(Coble) C Launaea intybacea (Jacq) Beauv. Compositae.

2

N Pluchea dioscoridis DC. Compositae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof labo kabood aan xidhnayne, kab keliya gashan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadla-ha)

2

(fardo) orod aayar ah; saqle; (ama kadlo).

waa la naqliyay ✓

m.l Orod aayar ah oo afar addin lagu ordo.

waa la naqliyay ✓

m. n. trot (of horse)

waa la naqliyay ✓

-kadlaha: (n) canter (kaan-ter); trot (taroot); gait (geeyt); gallop (gaa-lap)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, kel) orod fardood oo aayar ah oo afarta addin isweydaar loo qaadqaado. Farasku wuu kadle ordayaa. Dh: koose, saqle.

waa la naqliyay ✓

1

de: trot (of horse)

2

lx: kadle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: koose

6

key: kadle

waa la naqliyay ✓

m.l God dheer oo wixii ku dhacaaysan ka bixi karin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalgud-ka)

2

Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaqaal-ka)

2

(geed, dad) meel laga rujiyo oo meel kale lagu abuuro; meel kale lagu koriyo: tallaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaqaalid-da)

2

(geed, dad) meel ka rujin oo meel kale ku abuurid; meel ka wadid oo meel kale ku korin; tallaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afarran-ka)

2

Saddex kale oo badanaa la dhalay weheliso oo afar ku tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgenbi-ga)

2

Taliskii hore oo xoog lagu rido oo mid kale oo cusub la curiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Afmeerid-da)

2

Wax wareegsan ama qaab kaleba leh, afkiisa ku soo wareegid, soo koobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afuufa-da)

2

Neef afka, ama wax kale, laga sii daayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajnebi-ga)

2

Tol kale ah; shisheeye.

waa la naqliyay ✓

Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).

waa la naqliyay ✓

1

(Ammaana-da)

2

Xoolo, ama wax kale oo in laysu hayo laysugu dhiibto; ereg; ergiso.

waa la naqliyay ✓

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaa-ga)

2

Dhul bannaan oo guryaha ka horreeya oo derbi ama teed ku wareegsan yahay; meel duggaal laga dhigo oo kor ka furan oo la fariisto ama la seexdo ama dano kale lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Armaaja-da)

2

Gurgur badanaa qori ah oo qaabab badan loo yeelo, oo dharka iyo waxyaalo kaleba lagu gurto (ama armaadyo).

waa la naqliyay ✓

1

(Asaraar-ka)

2

Wax dad kale sheegay oo lagu qabto oo been lagu sheego; dood; muran; beenin; ogaaldiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Awaaji-ga)

2

War la doona hayo in dad badan la gaarsiiyo, oo lagu dhawaaqo ama si kale loo faafiyo; naado

waa la naqliyay ✓

1

(Awaajiyid-da)

2

War qaylo ama si kale ku faafin oo dad badan ku gaarsiin; naadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabsi-ga)

2

Baadi cid kale leedahay oo, xadid darteed, loo suntado, loo summadrogo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baacug-ga)

2

1. Dhasha xoolaha calooshooda aan weli caano maahee wax kale gelin (= aan uus yeelan).

3

2. Caano la adkeeyey oo dhanaanno kala gaar ah lagu daray oo la cuno; farmaajo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaquli-ga)

2

Weel godan oo dhoobo ama siin ama wax kale laga sameeyey oo cunnada lagu gurto; qaafiri; madiibad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kal-ka) a) Waa'; goor; sano; shin, b) Miile; moog; jil. c) Lafaha dhudhummada middood.

2

2. (Ka-sha) a) Hiyi; laab; qalbi. b) Tibta mooyaha wehelisa oo badarka lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

1

kal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wąa; goor; sano. 2. Miile.

2

kal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Hiyi; laab; qalbi. 2. Lafaha dhudhammada midkood. 3. Tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro. 4. Meel ballaaran oo biyuhu galaan.

3

kal³: m.dh (jooloji) Qayb ka mid ah taxanaha waqti jiyoolojiyeedka, oo ah in ka mid ah waaga, kal naftigiisa waxaa loo sii qayb-qaybiyaa saman-saman.

waa la naqliyay ✓

1

kal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wąa; goor; sano. 2. Miile.

2

kal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Hiyi; laab; qalbi. 2. Lafaha dhudhammada midkood. 3. Tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro. 4. Meel ballaaran oo biyuhu galaan.

3

kal³: m.dh (jool.) Qayb ka mid ah taxanaha waqti jiyoolojiyeedka, oo ah in ka mid ah waaga, kal naftigiisa waxaa loo sii qayb-qaybiyaa saman-saman.

waa la naqliyay ✓

Period

waa la naqliyay ✓

Period

waa la naqliyay ✓

1

m. n. time, season; year; occurrence, shift, turn

2

kal [feminine] n. pestle

3

kal [feminine] n. bone of the forearm

waa la naqliyay ✓

1

-kasha: (n) pestle (pesal). Ex: kal iyo mooye; a pestle and mortar

2

kal -ka: (n) a period of participation; turn (teen); chance (jaanis); shift (shift), -—kal iyolaab: (expression), wholehearted (hoolhartidh); sincere (sin-siyar); Ex: salaan kal iyo laab ah; a wholehearted greeting

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax dad badan wadaagaan, marka ay kooxi u leedahay. Dh: kaalmo, kaayo.

2

kal -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee dhudhunka gacanta midkood.

3

kal -ka: (magac, lab, keli) juquraafi ahaan, aminta uu meere ku dhammeeyo halwareeg majiirihiisa.

4

kal -ka: (magac, lab, keli) saynis ahaan, aminta walaxi ku gudato walhasho idil oo hal mar dhamaystiran waxaana ka mid noqon kara gariir, weehasho ama socod is haleelsan.

5

kal -ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labada naas ee dadka ilaa dhuunta. Dh: laab, xabbad.

6

kal-ka: (magac, lab, keli) waa; goor; milay. kal -ka: (magac, lab, keli) hiyi; laab. Dh: qalbi.

7

kal -ka: (magac, lab, keli) tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro.

8

kal -ka: (magac, lab, keli) meel ballaadhan oo ay biyuhu galaan.

waa la naqliyay ✓

-aale: Erey ulajeeddadiisu u dhowdahay kasta, walba, alla (sida had iyo goor-aale, wax alla ama wax allaale).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed lugtool ahaan u baxa, sida qasabka, galleyda, maseggada, qaysaraanta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed meelaha biyo badan laga beerto oo jiriidisa laga tuujiyo sonkor, loona yaqaan aalesonkor.

2

aale -ha: (magac, lab, keli) qaranka hadhuudhka kiisa quwaaxa macaan ee la muudsado leh. Dh: kiinje.

waa la naqliyay ✓

/beyl/bales, baling, baled;(adj) 1. raso, wax is kor-kor saaran (taalo).

waa la naqliyay ✓

/beyl/ (n) wal lys sasaary amy ly kuusy. He stored the bales of clothes in the closet.

waa la naqliyay ✓

n., (of goods) xidhmo alaabo ah, xidhmadi.

waa la naqliyay ✓

/dheyl/ (n) waadi-yar.

waa la naqliyay ✓

n., (a valley) far, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

fale¹: m.l (-layaal, m.l/dh) Walax kimikeed oo isbeddel keena.

2

fale²: m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Yeelaha weerta.

waa la naqliyay ✓

1

fale¹: m.l (-layaal, m.l/dh) (kiim.) Walax kimikeed oo isbeddel keena.

2

fale²: m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Yeelaha weerta. faleebbo m.dh (-ooyin, m.l) (daaw.) Hoore ka kooban, dawo, cusbo, fitimiinno, sonkor oo qof cunto qaadan waayey lagu mudo.

waa la naqliyay ✓

m. n. doer, one who acts; subject {grammar}

waa la naqliyay ✓

-falaha: (n) doer (duu-wer); man or woman of action ~ sameeye

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qofka dadka fala ama sixra. Fale waa nin danbaabay. Dh: saaxir.

2

fale -ha: (magac, lab, keli) yeelaha falka. Falaha falku waa ninkan fadhiya meesha.

waa la naqliyay ✓

1

de: doer, one who acts; subject {grammar}

2

lx: fale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: yeele

6

key: fale

waa la naqliyay ✓

1

(Gala-ha)

2

1. Cudur dadka, kd., ku dhaca.

3

2. Gebiga togga; dhuuxa togga inta u dhow.

4

3. Gole; ardaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.

waa la naqliyay ✓

Dell

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bubo, chronic swelling of lymph gland; gonorrhea

2

gale m. n. escarpment of river bed; open space for meeting; enclosure for guests, veranda

waa la naqliyay ✓

/geyl/ (n) dabayl xoog-badan, xanfar.

waa la naqliyay ✓

-galaha: (n) disease that affects genital and urinary tracts; gonorrhea (gano riya) ~ jabto

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabarxanuun iyo dhalmo la'aan. Dh: jabti, jabto.

2

gale-ha: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh.

3

gale-ha: (magac, lab, keli) dixaha iyo togagga inta u dhow ee dhirta badan bixisa.

4

gale -ha: (magac, lab, keli) meel bannaan ama dhis ku wareegsan yahay oo korka ka bannaan oo la isugu yimaado. Dh: gole.

waa la naqliyay ✓

gale, n.f. - cadho; cudur oogada ku dhaca

waa la naqliyay ✓

n., dabayl, -shi.

waa la naqliyay ✓

/heyl/ (adj) aad u-fiyoow (caafimaad qaba).

waa la naqliyay ✓

hâle, n.m. - casaan; midabka dadka mediterranianka ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. riser

waa la naqliyay ✓

1

de: riser

2

lx: kace

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: kace

waa la naqliyay ✓

Erey muujiya wax is-haystey ama wada joogey oo qaybsamay ama midba midka kale ka dhaqaaqay ama ka durkay ama ka soocmay (waa la kala tegey; Berbera iyo Baraawe waa kala fog yihiin; Yaa shinbiraha kala yaqaan? Xariggii waa kala go'ay; Cunnadii bay kala boobeen).

waa la naqliyay ✓

qr. fk 1. Qurub tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid. Tusaale: “Way kala tegeen. Kalluunka yaa kala yaqaan?”. 2. Qurub tilmaamaya ka gooni ahaansho. Tusaale: “Way kala fiicanyihiin”.

waa la naqliyay ✓

qr.fk 1. Qurub tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid. Tusaale: Way kala tegeen. Kalluunka yaa kala yaqaan? 2. Qurub tilmaamaya ka gooni ahaansho. Tusaale: Way kala fiicanyihiin.

waa la naqliyay ✓

1

deictic, preposition: apart, separately; away from each other

2

kala prep and preposition: off ... of / with

waa la naqliyay ✓

(preposition) 1. do the opposite of; remove from each other. 2. with ... from. Ex: kala tag; take with you from him

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) qurub ah oo tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: keli².

waa la naqliyay ✓

1

Solo

2

Alone

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah; aan la wehelin; keli.

waa la naqliyay ✓

1

(Mala-ha)

2

1. Fiiro maanka gudihiisu ka dhalata.

3

2. Si wax loo qaato ama la moodo.

4

3. Arrin maskaxdu isku duwdo; mala'awaal.

5

4. Fiiro madmadow ku jiro oo aan runteeda iyo dhabteedu caddayn; ~ fakar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wax aan la hubin. 2. (fk) Mindhaa. 3. la-mid: malo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wax aan la hubin. 2. (fk) Mindhaa. 3. la-mid: malo.

waa la naqliyay ✓

m. n. thought, notion, idea; guess; hallucination

waa la naqliyay ✓

/meyl/ (n) lab; labood ah.

waa la naqliyay ✓

-malaha: (n) thought (thoot); conjecture (konjakshar); cogitation (kojiteeyshin)

waa la naqliyay ✓

Labood

waa la naqliyay ✓

s.m. e avv. - xun; si xun.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) diidmo oo loo adeegsado lahaansho la'aan. Indho male, milix male, malo male.

2

male-ha: (magac, lab, keli) talo iyo maarayn ka unkanta aragtiyo badan oo qofba si ula muuqatay oo kolkii la falanqeeyey noqotay go'aan lagu meelmaro. Male rag waa mudacyo afkood, Male la'aan reer ma guuro. Dh: talo.

3

male -ha: (magac, lab, keli) qiyaas ama moodo aan la hubin xaqiiqadeeda. Dh: qiyaas. Li: dhab.

waa la naqliyay ✓

mâle, n.m. - Lab; Labood ah; Raganimo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bidaal, dareensi, malo

2

de: thought, notion, idea; guess; hallucination

3

lx: male

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: male

waa la naqliyay ✓

n., labood, -ki, qododi; a., lab, qod ah.

waa la naqliyay ✓