kalamadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) labo meelood meesha u dhexaysa. Dh: kalabar, bartan, bartame, dhex.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalaadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalabayrid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madhmadhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) wax sii socda ku sinmid; wax kaa korreeya gaadhid. Dh: gaaritaan, gaadhis, taababasho, qabasho, tegis.

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku jira oo kala jaad ahaa, is u kala saarid. Dh: kalasaarid, kalasoocid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku jiray kala saarid. Dh: kalasaaris, kalasoocis.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhidda lafteeda. Dh: haritaan, xaaqitaan, fiiqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg adamaxid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakaadid.

-ka: (magac, lab, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

-ka: (magac, lab, keli) samaynta falka caymadka.

-ka: (magac, lab, keli) munuusitaan. Dh: munuusitaan.

Kala dhigma. Xubin-xubin u kala furma, kala wada furmi kara. Aan isku sugnayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madmadid.

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

-ka: (magac, lab, keli) buuxin oo geer la simitaan.

salaaxitaan -ka: (magac, lab, keli) salaaxidda lafteeda.

salaaxitaan-ka: (magac, lab, keli) xoodaamin.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale meel ka gudbid; tilaabitaan.

-ka: (magac, lab, keli) qasitaan.

-a: (magac, lab, keli) hanti la'aan iyo caydhnimo. Dh: saboolnimo. Li: hodnaan.

-ka: (magac, lab, keli) «la ~» cid kale, wax kala mid ahaan; wax kala sinnaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax ka kaaftoomid. Dh: maarmid.

-ka: (magac, lab, keli) faa'iiditaan badan helid. Beryahan macaashitaankii badnaa hoos buu u dhacay Dh: macaashid, ribxitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala dillaacitaan. Dh: diilaacitaan, jeexitaan.

-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo raaxo helitaan. Dh: badhaadhid, badhaadhis.

-ka: (magacwadareed) dad ama wax kale oo itaal iyo cudud isku dhigma leh oo aan kala xoogganayn.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo aad lahayn xoog ku kaxaysashoo. Dh: dhicitaan, boojimayn.

-ka: (magac, lab, keli) maalitaanka barqinkii xoolaha la maalo. Barqamaalitaan meel baadiyo biya leh, halkay beeshu ku badhaadhay.

Negative sign

m.dh la-mid: calaamadaysnaan.

-ka: (magac, lab, keli) calaacalitaan oo cataabid.

-ka: (magac, lab, keli) salsalaaxidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Dh: aayarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abaabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg amaarid.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

-ka: (magac, lab, keli) caleen qoyan iyo wax lamid ah, qaadhitaan. Khudradda dhadhitaan ayaan uga cabsanayaa. Dh: dhadhid.

(tilmaame) mid aan ul iyo wax kale ba gacanta ku haysan.

faramadhan: (tilmaame) aan waxba hayn oo sabool ah. Nin faramadhan ayaa guursaday gabadha.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fatahid.

m.l (-no, m.dh) Organ wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadi mareenka.

-ka: (magac, lab, keli) habka wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadimareenka.

-ka: (magac, lab, keli) maro ama wax kale oo qoyan, soo engegitaan; soo qallalitaan. Dh: kawrixitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax is haystay, labo u kala badhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax is haystay ama isku yaallay, labo u kala badhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalabadhtan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku laaqnaa, kala gurid oo kala soocid.

Desert

-ka: (n) uninhabited region; desert (dhezart) ~ lama degaan

-ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo aan biyo iyo dhir midna lahayn oo garfo ah.

(Lamafilaan-ka)

Kedo ah.

m.l L. ah: wax si kedis ah ku dhaca ama ku yimaad.

m.l L. ah: wax si kedis ah ku dhaca ama ku yimaad.

m. n., [compound] surprise, something unexpected

ah: (adj) unexpected (an ikis paktidh); spontaneous (ispaan teeniyas); involuntary (in volanatari) lamafilaan; si kado ah u dhaca

-ka: (magac, lab, keli) wax aan maanka lagu hayn oo si kedis ah u dhaca. Dh: kusoobooddo.

cf: kedo

de: surprise, s.t. unexpected

lx: lamafilaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: lamafilaan

(Lamahuraan-ka)

Wax aan la'aantood lagu geli karin; aan la huri karin; aan laga fursan karin; (ama mahuraan).

m.l.kh Wax aan la'aantoodu la ahaan karin, aan la huri karin.

m.l.kh Wax aan la'aantoodu la ahaan karin, aan la huri karin.

m. n., [compound] indispensable thing, necessity

-ka: (n) something indispensable; necessity (nasesati)

-ka: (magac, lab, keli) wax aan laga fursan karin; wax kolley la samaynayo oo aan laga maarmayn. Lamahuraan waa caws jiilaal. Dh: mahuraan, lagamamaarmaan.

a: mahuraan

de: indispensable thing, necessity

lx: lamahuraan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: lamahuraan

-ka: (magac, lab, keli) kolba in yar sii qarsoomid. Libdhitaankii cadceedda waan eegaayay. Dh: qarsoomid, libritaan.

-ka: (magac, lab, keli) ka faanitaan oo iska weyneyn. Dh: islaweyni.

-ka: (magac, lab, keli) salalidda lafteda.

salalitaan -ka: (magac, lab, keli) sasitaan.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere iyo wixii la mid ah' saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhniin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aasaasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abasaxid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abataqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baayacid.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) ballan dhigitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wada furitaanta meel ama weel xidhnaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg basaasid.

-ka: (magac, lab, keli) orod baxsad iyo fakasho ah.

-ka: (magac, lab, keli) u yeelitaanka meel wax laga bilaabo. Dh: curitaan, unkitaan, ambaqaaditaan, dhaqaajitaan.

-ka: (magac, dhedig, keli) barar iyo millile yeelasho.

-ka: (magac, lab, keli.) eeg caabudid. caabuq': (fal) nabur hoosta ka buka noqo. caabuq-a: (magac, lab, keli) meel jidhka ka mid ah oo bugta oo nabarkii ku yiil hunbululuqay ama malaxaystay; nabar hoosta ka bukooda. Dh: millil, hurgun, hurgumo, arami, caabaq.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cadaabid.

-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, burcad bixin; cagaar soo noqosho; cagaarasho.

-ka: (magac, lab, keli) dheelitaan; ciyaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) cilaaqda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) canaadidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) dhar iyo wixii la mid ah, xaradh ku samayn.

daabacitaan-ka: (magac, lab, keli) buug iyo wixi la mid ah, madbacad ku qoritaan. Daabacitaanka qaamuusku bil iyo badh buu qaadan karaa qoristiisuna sannado.

-ka: (magac, lab, keli) wax, ilaalinta uu mudnaa siin la'aan. Daayacitaanka alaabtu waa ay ku baaba'daa. Dh: baylihin, daayicitaan, laayacitaan, dayicitaan. Li: daryeelitaan.

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo diihaal dartood la qixitaan. Dagaagitaan bay ku noolyihiin iyo qoxootinnimo.

-ka: (magac, lab, keli) dahaadh u samayn. Alaabtani dahaaritaan ayey u baahan tahay. Dh: dahaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo aan ujeeddo lahayn wadid. Dh: dhurmid.

daldalitaan -ka: (magac, lab, keli) si nasashala'aan ah cunto u cunitaan.

daldalitaan-ka: (magac, lab, keli) wax daadsan gurgurid. Dh: diqdiqayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg eedaadid.