kaladid

m.f.dh eeg alalad². la-mid: alalad¹ (3).

(Falaadid-da)

Madaddaalasho; baashaalid; maararroobid.

m.f.dh eeg falaad².

m.f.dh eeg gallad². la-mid: galladayn.

-da: (magac, dhedig, keli) tageero iyo wanaag u samayn.

-da: (magac, dhedig, keli) qaylada ama cida dheer ee riyaha. Jalaadidda riyuhu waa astaan barwaaqo. Dh: qalaadid. Li: amusnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) haragga isha ku rogan ee kor ku laaban. Jaladmidda ayaa laga qalay aabo.

n. phr., [expression] different, various, diverse

de: different, various, diverse See also: kalamid

lx: kala mid

ps: np-expr

key: kala_mid

m. n. separation {chemistry}

de: separation {chemistry}

lx: kaladhig

pd: (-ga)

ps: n2a-m

see: dhig

key: kaladhig

m.f.dh eeg kallah². la-mid: kallihid.

-da: (magac, dhedig, keli) arooryo hore socosho. Dh: jarmaadid, kallahaadid.

m.f.dh eeg kaltan².

-da: (magac, dhedig, keli) moogaysi, moogtan, meertaysad, jilaysi.

vl. n. confiscation, taking away

de: confiscation, taking away

lx: kaqaadid

pd: (-da)

ps: vn1-f

see: qaad

key: kaqaadid

-da: (magac, dhedig, keli) cid cadho Ilaahay ku habaarid. Dh: lacnadid.

(Qalaadid-da)

Ci qalaad ah ciyid.

m.f.dh eeg qąlaad².

-da: (magac, dhedig, keli) sawaxan iyo ci ku baryid. Qalaadiddii orgiga ayaan ka seexan weynay. Dh: qaylyid.

-da: (magac, dhedig, keli) xuurto ku qabasho. Ilmaha qalladidda ka daa oo nakhaska ha ku dhejin. Dh: xuurtayn.

m.f.dh eeg sallad³. la-mid: sallidid.

-da: (magac, dhedig, keli) «ku ~ dhib kaga dhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog u qaylin; xanuun darteed la wataaticid.

(Aadid-da)

Meel u socosho; tegid.

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

(Kaadi-da)

Biyo cawl ah oo kelyuhu soo saaraan oo inta kaadihaysta ku urura, hadba kolkay bataan, kaadimmareenku qaado oo dibadda loo saaro.

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

kaadi²: m.dh (baayoloji) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn.

f.mg2 (-iyay, -isay) U k.: hawl, arrin iyo wixi lamida oo la fulin lahaa in yar dib u dhigid.

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

kaadi²: m.dh (baay.) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn. m.f.dh, kaadiyid.

kąadi: f.mg2 (-iyay, -isay) U k.: hawl, arrin iyo wixi lamida oo la fulin lahaa in yar dib u dhigid. m.f.dh, kąadin.

f. n., (mass n.): urine

kaadi v. urinate

-da: (n) urine (yuurin); informal [suuqi] pee (pii); piss (pis)

kaadi -yey say / yeen / nay: (v) urinate (vurineeyt), -u kaadi -yey / say: (v) wait (weeyt); delay (dileey)

(fal) dareere qashinbax ah ibta ka keen.

kaadi: fal) «u ~» in yar u sug. U kaadi oo dhegayso horta wiilka.

kaadi-da: (magac, dhedig, keli) biyaha qashin saarka ah ee ay kelyuhu soo saaraan kana soo baxa ibta noolaha oo ka kooban macdano kala duwan. Kaadi badane waa loo gogol badiyaa.

kaadi-ga: (magac, lab, keli) ubax iyo caleen la isku xidho oo dumarku timaha iyo aqallada ku udgooneeyaan. Markaad suuga tegtid, kaadi ii soo iibi.

بول

(Ladid-da)

1. Ledid.

2. (isku ladid) u hagarbixid la'aan; fududaysasho; sahlasho; dacdarrayn.

m.f.dh eeg lad. la-mid: ledid.

-da: (magac, dhedig, keli) si deggenaansho ku jiro u gam'id. Dh: ledid, ladis.

ladid-da: (magac, dhedig, keli) fudaydsiga hawl ay ahayd in la qabto. Dh: dhayalsi, fududaysad, dacdarrayn, sahlasho, ledid.

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

-ga: (magac, lab, keli) qof ama neef magaalo joog ah. Riyahani waa baladi.

m.f.dh eeg daad².

(Faadid-da)

(cunno, kd.) raagid iyo oollimaad darti la xumaansho; khaashid.

m.f.dh eeg faad.

-da: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: feydid.

faadid-da: (magac, dhedig, keli) hurdo aan waxba la dareemin seexad; hurdo daal keenay la gam'id.

(Gaadid-da)

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

(Haadid-da)

Duulid; lalid; bidid.

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

(Jaadid-da)

1. Jaad cunid; qayilid.

2. (ku jaadid) Hawl gaar ah u yeelid, siin, ku qaybin.

m.f.dh eeg jaad².

-ka: (magac, dhadig, kali) qaad cunid. Jaadid badan ayaan sameeyey. Dh: barjayn.

(Kaabid-da)

Wax ka maqan ku darid, ku kordhin, siin; kabid.

m.f.dh eeg kaab.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan adkayn oo xoojin u baahan, wax ku darid.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan been mooyee run lagu aqoon. Dh: beenaale. Li: runsheeg.

(Kaadin-ta)

(u kaadin) u sugid; dib u dhigid.

m.dh la-mid: kaadiyid.

m.f.dh eeg kąadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) degdegsiinyo la'aan; sugitaan. Dh: hubsasho, sugniin. Li: degdegsiinyo.

m.l (-rro, m.dh) la-mid: kaadar.

(Kaahid-da)

Iftiin kaah ah yeelasho, soo saarid.

m.f.dh eeg kaah².

-da: (magac, dhedig, keli) meel fog ka soo ifid; meel fog ka iftiimid; iftiin kaah ah yeelasho.

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

(Kaarid-da)

Kaar yeelasho.

m.f.dh eeg kaar². la-mid: kaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) marka xanuunku qof ku keeno xummad.

(Kaayid-da)

Meel aan laga arki karin gelin; qarin; dahid; xasayn.

m.f.dh eeg kaay², kay³.

-da: (magac) farsamada shaqo ruux ba xilli gaar u ah qabto, kolba loo dhiibayo.

(Laadid-da)

Laad ku dhufasho.

m.f.dh eeg laad².

-da: (magac, dhedig, keli) lugta faygeeda hore ee ku abbaaran dhinaceeda kore, xoog wax ugu dhufad; leed ku dhufasho. Dh: harraatiyid.

(Qaadid-da)

1. Wax kor la geeyey sidid, meel ka wadid oo meel kale geyn.

2. (kor u qaadid) Meel hoose ka qaadid oo meel kore geyn; bilid.

3. (roob) Kicid.

4. (duullaan, col) xoolo dhicid.

5. (cudur) ku dhicid.

6. (hees kd.) Ku dhawaaqid; ka luuqin.

m.f.dh eeg qaad². la-mid: qaad¹ (4), qaadis.

-da: (n) the act of carrying (keering) or lifting

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

m.f.dh eeg qalad².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale wax aan sax ahayn u sheegid; cid marrin habaabin. Ninkaasi dadka qaldidda ha ka daayo. Dh: khaldid. Li: sixid

qaldid -da: (magac, dhedig, keli) laba wax iyo in ka badan isku laagid. Qaldidda sibidhka iyo niisku way dhib badan tahay. Dh: qaldadayn, iskulaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona astaamahooga ka sii sheegid; mala'awaalid.

m.f.dh eeg balaq².

-da: (magac, dhedig, keli) furid albaabka si weyn loo furo oo waxa gudaha ku jira aad loo muujiyo. Dh: ballaqid, furid.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku garramid ama ku dacwiyid.

(Kafafid-da)

(wax qoyan) wax yar engegid; kawrixid.

m.f.dh eeg kafaf.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qoyanaa, soo yara engegid: soo yara qallalid. Dh: kawraxid.