Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: split, tear in two, break through

2

lx: kala dhantaal

3

pd: (dhantaalay)

4

ps: v1=

5

key: kala_dhantaal

waa la naqliyay ✓

v. split, tear in two, break through

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

2

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax u dhimid; dhib iin u yeesha gaadhsiin. Kala dhantaalidduu cadwgaagu kaaga dhawrsadaa. Dh: waxyeellayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhantaalid. Faataxo dhamaantiin umara inan Illaah dhaylin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aqoon ay laba qof ama in ka badani isku leeyihiin oo soo jireen ah. Macrifad hori abtirsiin ka wanaagsan. Dh: barasho, aqoon.

2

macrifad-da: (magac, dhedig, keli) aqoon guud oo cilmiyeed oo wax loo leeyahay. Macallin aan habka wax loo dhigo macarifad u lahayni waa bare kala dhantaalan. Dh: aqoon, macrifo.

waa la naqliyay ✓

mid ka mid ah makhluuq nuur ka samaysan oo qaybka in la rumeeya ah oon waxba cunin waxna cabbin Ilaahyna joogto u caabuda oon weligii caasiyin hawlo kala duwanna qabta. Malaggii wax dilay iyo, si aan ahay dabaylaha, dadka kala dhantaalaad, ii diidday hadalkee. Wa: malaa'ig.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) buuxa oo dhammaystiran ah; kala dhantaallayn. Qado waafi ah ii keen. Dh: dhan, kaamil, dhammaystiran.

2

waafi -ga: (magac, lab, keli) dhammaystirnaan. Warka waafiga ah ayaa lagu kalsoonaadaa.

3

waafi -ga: (magac, lab, keli) harag aan qabad ahayn, kashrad ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: fall apart

2

lx: kala daado

3

pd: (daatay)

4

ps: v3b=idiom

5

xe: The economy fell apart.

6

xv: Dhaqaaluhu wuu kala daatey.

7

key: kala_daado

waa la naqliyay ✓

-kaladaaten: (adj) dilapidated (di-laapa-teeytidh); shabby (shaabbi); broken-down;

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) is'ixtiraamid iyo isqaddarin.

waa la naqliyay ✓

1

de: deal with, handle

2

lx: kula dhaqan

3

pd: (dhaqmay)

4

ps: v1=expr

5

key: kula_dhaqan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaabka dhaqdhaqaaqa barafweynaha, kolka uu ku dhaco uumibax ee uu dhalaalo. Dh: barafburbur.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kala qabo

2

de: open up wide (as a book); split open (in even halves, as an animal carcass)

3

lx: kala wandhar

4

pd: (wandharay)

5

ps: v1=expr

6

key: kala_wandhar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalabadhid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax isku dhex jirey, kala saarid. Dh: kalasoocitaan, kalasaaritaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) calaacalitaan oo cataabid.

waa la naqliyay ✓

1

kala-hanqaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax kala lumay oo aan dhammayn noqosho.

2

kala-hanqaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax kala lumay oo aan dhammayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalabaydhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: be slovenly, shabby ~ untidy

2

lx: kala hambalaalaq

3

pd: (hambalaalaqay)

4

ps: v1=expr

5

key: kala_hambalaalaq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

waa la naqliyay ✓

vl. n. investigation, analysis, research

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

waa la naqliyay ✓

1

a: baaritaan {N}

2

de: investigation, analysis, research

3

lx: baadhitaan

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: baadhitaan

waa la naqliyay ✓

fk. Tacbaan ahaansho (dhaqaale iyo wixi lamida). Tusaale: “Waa tacbaan c.”.

waa la naqliyay ✓

1

(Daadsanaan-ta)

2

Qubnaan; wax daadsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daadsan. la-mid: daadsanaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. spillage, state of being spilled, being scattered

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha wax firirsan. Dh: bahsanaan, filiqsaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: spillage, state of being spilled, being scattered

2

lx: daadsanaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: daadsanaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax sii socda ku sinmid; wax kaa korreeya gaadhid. Dh: gaaritaan, gaadhis, taababasho, qabasho, tegis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haldhansasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Badar wax haldhankii laga saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) badar wax haldhankii laga saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Sugid la'aan, ku degdegid (wax).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Sugid la'aan, ku degdegid (wax). m.f.dh, kaadsanla'aan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] impatient

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aan dulqaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: impatient

2

lx: kaadsanla'

3

pd: (kaadsanla'aa)

4

ps: adj-der

5

key: kaadsanla'

waa la naqliyay ✓

1

(Kaarranaan-ta)

2

Wax kaarran ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaarran. la-mid: kaarranaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of having a fever

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka qof xanuun hayo ee laga takoorayo dadka intiisa kale si uuna ugu tebin xanuunka. Dh: takoornaan, karantimaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of having a fever

2

lx: kaarranaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-abs

5

key: kaarranaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel weecad ah, ka dhammaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: kill Lit: fly out from

2

lx: kaga haadi

3

pd: (haadiyey)

4

ps: v2a=idiom

5

key: kaga_haadi

waa la naqliyay ✓

v. fall apart

waa la naqliyay ✓

1

de: various; different

2

lx: kala duwan

3

ps: adj-expr

4

key: kala_duwan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalabadhtan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaydsan. la-mid: kaydsanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaydsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: head for, make for, pursue

2

lx: ku dhaqaaq

3

pd: (dhaqaaqay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_dhaqaaq

waa la naqliyay ✓

1

de: proclaim, announce; pronounce

2

lx: ku dhawaaq

3

pd: (dhawaaqay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_dhawaaq

waa la naqliyay ✓

1

de: make use of s.t., use one's power (to achieve s.t. else) Lit: milking the camel

2

lx: ku halmaal

3

pd: (halmaalay)

4

ps: v1=idiom

5

key: ku_halmaal

waa la naqliyay ✓

1

(Mala'awaal-ka)

2

(wax, arrin) male ku dhisan; mala'abbaar.

waa la naqliyay ✓

1

mala'awaal¹: m.l Wax aan la hubin oo male ku dhisan.

2

mala'awaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aan la hubin qiyaasid. m.f.dh, mala-awaalid.

waa la naqliyay ✓

Imagination

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg mala'abbar.

2

mala'awaal-ka: (magac, lab, keli) hindise aan dhab ahayn oo ku salaysan sawir maskaxeed keliya. Mala'awaal ayaad ku nooshee runta isku sheeg.

waa la naqliyay ✓

1

mala-awaal¹: m.l Wax aan la hubin oo male ku dhisan.

2

mala-awaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aan la hubin qiyaasid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. guess; hypothesis

2

mala-awaal v. guess, form a hypothesis; initiate

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) assumption (a sam shan); speculation (ispaki-leey shin); hypothesis (haay-pootha-sis); guesswork (gas-woork); imagination (i-maaji-neey-shin) mala-abbaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caano dhay ahaa oo soo dhanaanaanaya welina gadhoodh ama karuur gaadhin. Maggaabada hashaadaa ka roon maydhanaan kale'e. Dh: waraabadile, mayac.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaaddan. la-mid: qaaddanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid wax u dhiman yihiin oo la qaatay ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) reciprocation (ri-sip-ri-keey-shin); reciprocity; alternation (ol-ter-neey-shin); to and fro movement ~ dhafandhaaf

waa la naqliyay ✓

Kala jeeda, kala leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: okay!, alright!

2

initial: w

3

lx: waa hagaag

4

ps: expr

5

key: waa_hagaag

waa la naqliyay ✓

1

de: talk together, negotiate, discuss

2

initial: w

3

lx: wada hadal

4

pd: (wada hadlay)

5

ps: v1=cmp

6

key: wada_hadal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaadhidda lafteeda. Dh: haritaan, xaaqitaan, fiiqitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xardhanaan-ta)

2

Wax la xardhay ama xardhan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xardhan. la-mid: xardhanaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. carved ornamentation

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid xardhan ahaan. Dh: naqshadaysnaan, xardhani.

waa la naqliyay ✓

1

de: carved ornamentation

2

initial: x

3

lx: xardhanaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: xardhanaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoldhan. la-mid: xoldhanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg balacsan. la-mid: balacsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaqsan. la-mid: balaqsanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balaqsan oo hoos u dabacsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn. la-mid: dhaldhalaalid.

2

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax).

waa la naqliyay ✓

1

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn.

2

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax). m.f.dh, dhaldhalaalid.

waa la naqliyay ✓

v. shine, sparkle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act of shining; glinting (gilinting); sparkling

2

dhaldhalaal -ay / dhaldhalaashay: (v) sparkle (ispaarkal); reflect light; glint or glisten; shine (shaayn); give off or reflect flashes of light; glitter ~ birbiriq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax yar yar oo bilicbilic yidhaa oo dharka dumarka lagu nanabo amma caroosyada iyo xafladaha lagu qurxiyo. Dhaldhalaalka iyo ciirtu waa dhuubka karameede.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: falkanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) furfurnaanta bal caw ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg halacsan. la-mid: halacsanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shey kolba hal u qaadasho. Dh: halhalaysi, haldhable.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jalaqsan. la-mid: jalaqsanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, kali) qof ama shay qaab dhiskiisu fiican yahay. Dh: qaab sanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jalawsan. la-mid: jalawsanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: copy s.t. out of; make s.t. similar to s.t. else

2

lx: ka dhambalo

3

pd: (dhambashay)

4

ps: v3b=expr

5

key: ka_dhambalo

waa la naqliyay ✓

1

de: shout s.t., call (out); cause s.o. to make a sound rw: dhawaaq

2

lx: ka dhawaaji

3

pd: (dhawaajiyey)

4

ps: v2a=expr

5

key: ka_dhawaaji

waa la naqliyay ✓

1

de: take out of, separate s.o. ~ s.t. from others

2

lx: ka dhexsaar

3

pd: (dhexsaaray)

4

ps: v1=expr

5

xe: Separate Abdi from the team!

6

xv: Kooxda ka dhexsaar Cabdi!

7

key: ka_dhexsaar

waa la naqliyay ✓

1

a: shallaa

2

de: repent, regret

3

lx: ka shallaay

4

pd: (shallaayay)

5

ps: v1=expr

6

key: ka_shallaay

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) maro ama wax kale oo qoyan, soo yara engegsanaan, soo yara qallalsanaan. Dh: kawraxsanaan.

waa la naqliyay ✓

Period of function

waa la naqliyay ✓

Kala dhigma. Xubin-xubin u kala furma, kala wada furmi kara. Aan isku sugnayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: separate, separated

2

lx: kala baxsan

3

ps: adj-expr

4

key: kala_baxsan

waa la naqliyay ✓