kala-jeexid

-ka: (magac, lab, keli) waxyaabo aan isku soo jeedine, dhabarka isku haya.

-da: (magac, dhedig, keli) timo dhaadheer badhtanka ka kala seexin; kala rogidda timaha oo badhtanka lagu kala jeexo. Baarjeexid baa laygu yaqaan taniyo yaridiiye, maatana waa la tirin karaa timaha guudkayga.

-da: (magac, dhedig, keli) seexadka dabka geerkiisa. Dabjeexid ayaanu samaynaa xilliyada dheelka badani soo dhaco.

m.l.kh K. ah: ka kooban noocyo kala geddisan.

-da: (magac, dhedig, keli) caano, fud iyo faar noqosho. Dh: kalagu'id.

kalabixid-da: (magac, dhedig, keli) labo walxood oo isku jiray, kala dhillasho ama kala furasho.

kalabixid-da: (magac, dhedig, keli) arrin la isku khilaafsanaa oo la isku haystay, go'aan ka gaadhid.

(Kalajaje) S,C? Ficus somalensis Chiov. Moraceae.

N Ficus thonningii Blume. Moraceae.

S Ficus scassellatii Pampan. Moraceae.

m.f.dh eeg kalatag². la-mid: kalatag¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax wada joogay ama meel ku wada noolaa, qaarba doc aadid.

(Kalabbixid-da)

Kala tegid; kala furasho; kala go'id; kala soocmid.

m.f.dh eeg kalabbax².

m.dh la-mid: kabawaarid.

m.dh Soo t.: fikrad laga dhiibto arrin.

-da: (n) differentiation (difaran-shi-yeeyshiri)

-da: (n) the act of sorting (soorting); classification (kalaasifi-keey-shin); categorizing (kata-go-reeyzing)

(Qardajeexid-da)

Meel aan dhabbe lahayn oo socod xun, marid, ku socosho.

m.f.dh eeg qardajeex². la-mid: qardajeex¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toobiyayn oo meel aan dhabbe lahayn marid. Waddo la'aanta ayaa qardajeexidda nagu kalliftay. Dh: qardajeexis

m.dh la-mid: teelteelid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan isku dhoweyn noqosho.

(tilmaame) gar ay samatalisku qaadaan oo labada dhinac midna la qadin. Garta noocan ah, markhaati iyo dhaar lama doondoono waxaana labada daraf la xasuusiyaa xidhiidhka tolnimo ka diineed ka gacalnimo iyo wax kasta oo xidhiidh ah oo horay u jiray. Tolow garteenu gar geed maahee waa garmuslax ee han is calool xaadhano. Dh: garmuslax. Li: garcadaawe, gargeed.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatada ay keento da'du.

(tilmaame) badhtanka timo ka kala seeran ama ka kala rogan; timo dhexda ka kala jeexan.

(Haleelid-da)

Wax la kulmid; wax la samayn lahaa kansho u helid; ku abbaarmid; seegid la'aan.

m.f.dh eeg haleel². la-mid: haleel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qabashadeed wakhti u helid; wax la samayn lahaa kansho u helid. Dh: haleelis.

(Kadeedid-da)

Kadeed badid; silcin; saxariirin; cadaadin; jirrabid.

m.f.dh eeg kadeed².

-da: (magac, dhedig, keli) dhib badan u gaysasho, waxyeello gaadhsiin. Kadeedid badan buu ii gaystay garaadku. Dh: dhibid.

v., [compound] drive away, disperse, dispel, expel

n. phr., [expression] different, various, diverse

de: drive away, disperse, dispel, expel

lx: kala eri

pd: (eriyey)

ps: v2a=cmp

key: kala_eri

de: different, various, diverse See also: kalamid

lx: kala mid

ps: np-expr

key: kala_mid

(fal) midab mari.

m.l.kh K. ah: ka kooban noocyo kala geddisan.

(tilmaame) ka kooban noocyo kala geddisan.

m.f.dh eeg kalbax². la-mid: kalbax¹ (2).

(Kalleeti-da)

1. Kaadi la dhiijiyo, oo sida qaanso-roobaad yar isu qaroofta.

2. Gantaal xoog leh oo biyo ah ama wax kale, oo meel fog gaarta; talleeji.

kalleeti¹: m.dh 1. Gantaal xoog leh oo kaadi ama biyo oo meel durugsan gaara. 2. Istaagga oo lagu kaadsho. la-mid: talleeji, tallooji.

kalleeti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku k.: kaadi ama wax la mid ah, oo si ganid ah, u sii dayn.

f. n. jet (of urine), spurt (of liquid)

-yey: (v) urinate while standing

(fal) sarajoog ku kaadi; meel kaa fog kaadida ku saydh. Dh: taleeji, kalleedhi.

kalleeti-da: (magac, dhedig, keli) kaadida oo lagu saydho meel kaa durugsan gaar ahaan ragga. Dh: kalleedhi.

cf: kaadi, biyo

de: jet (of urine), spurt (of liquid)

lx: kalleeti

pd: (-da)

ps: n-f

key: kalleeti

(Laabjeex-a)

Halac jidiinka iyo caloosha laga dareemo, dheregdhacsi wanaagsan la'aan ama sabab kale darteed; laab-qarrar.

m.l (daawo) Kulayl iyo xanuun wada socda oo laga dareemo jadiinka iyo caloosha. la-mid: laabqarrar.

m.l (daaw.) Kulayl iyo xanuun wada socda oo laga dareemo jadiinka iyo caloosha. la-mid: laabqarrar.

m. n., [compound] heartburn, indigestion

-ka: (n) digestive disorders; heartburn (haart-been); gastritis (gaas-taraaytes); acidosis (aasi-dow-sis); indigestion (in dhaay-jeshiri); ulcer (ol-sar); gastric ulcer- laabqarar, gaastariko

-a: (magac, lab, keli) kulayl iyo xanuun wada socda oo laga dareemo jadiinka iyo caloosha. Dh: laabqarrar, laabdillaac.

de: heartburn, indigestion Lit: split chest

lx: laabjeex

pd: (-a)

ps: n2a-m-cmp

key: laabjeex

-da: (magac, dhedig, keli) labeeb noqosho.

(Maleegid-da)

1. Soohid; samayn; falkin.

2. (arrin xun, dhagar) si qarsoon u dhisid, u sababayn, u falkin.

m.f.dh eeg maleeg.

-da: (magac, dhedig, keli) maydhax ama dun miiqyadeeda isku marmarid oo wax duuban oo isku curjisan ka dhigid. Xadhigga maleegidiisu dhib ma leh. Dh: maleegis.

maleegid -da: (magac, dhedig, keli) qurshayn oo khuddo wax lagu hagardaamaynayo dhigid. Maleegidda shirqoolka way u dhannaayeen. Dh: dubbaridid, habayn. Li: fashilin.

maleegid -da: (magac, dhedig, keli) heegan ka dhigid oo dagaal u diyaarin. Maleegidda ciidanka siidhi qudha ayaa ku filan. Dh: diyaarin.

m.f.dh eeg naajax².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg naajax.

(Qaarjeex-a)

Cudur feeraha ku dhaca; oofwareen.

m.l Cudur sambabada caaliriya oo leh xummad iyo qunfac daran; oofwareen.

m.l Cudur sambabada caaliriya oo leh xummad iyo qunfac daran; oofwareen.

m. n. pain in the side ~ the ribs

-a: (magac, lab, keli) cudur feedhaha ku dhaca. Saca qaarjeex ayaa hayee ka guba. Dh: oofwareen.

cf: oofwareen

de: pain in the side ~ the ribs

lx: qaarjeex

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: qaarjeex

m.f.dh eeg qajeel².

(Salaaxid-da)

Wax la salaaxay ama salaaxan ka dhigid.

m.f.dh eeg salaax².

-da: (magac, dhedig, keli) gacanta oo lagu xoodaamiyo neefka candhadiisa si uu caano u keeno. Dh: xoodaamin.

salaaxid-da: (magac, dhedig, keli) buuxin oo geerka la simid.

salaaxid -da: (magac, dhedig, keli) dusha ka sinsimid, ka talbiisid.

salaaxid-da: (magac, dhedig, keli) si khafif ah dusha gacanta uga marmarin.

-da: (magac, dhedig, keli) saxeex u yeelid.

v. intend (for), aim (at)

de: intend (for), aim (at)

initial: u

lx: ula jeed

pd: (jeeday)

ps: v1=expr

xe: What are these stone animals for?

xv: Bahalahan dhagaxa ah maxaa loola jeedaa?

key: ula_jeed

Objective

m.f.dh eeg alaalax².

-da: (magac, dhedig, keli) kibridda lagu kibro gallad Eebbe ku siiyey. Dh: kibrid, santaagid.

(Haaneedid-da)

(geel) haaneedka iska taagid oo lisid.

m.f.dh eeg haaneed². la-mid: haaneedis.

-da: (magac, dhedig, keli) geel dhinaca iska taagid oo lisid. Dh: haaneedis.

haaneedid -da: (magac, dhedig, keli) neef geel ah, ka lisid.

m.f.dh eeg hanjeel.

(Jalleecid-da)

Wax dhinac ama gadaal jira, dhugasho madaxa la wareejina hayo; eegid yar, dhinac ama gadaal eegid.

m.f.dh eeg jalleec². la-mid: dhalleexid.

-da: (magac, dhedig, keli) adiga oo aan wada daymoonayn, eegid.

jalleecid-da: (magac, dhedig, keli) dhinac daymoosho aan aad wax loo eegayn.

jalleecid-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u qalloocid; janjeedhid; qalloocid.

(Janjeerid-da)

Doc ama dhinac u qalloocid, u dheelliyid, u liicid, u leexasho.

m.f.dh eeg janjeer².

-da: (magac, dhedig, kali) marka shey meel yaalaa dhinac u ciirayo. Dh: leexiyo. Li: toosiyo.

Detrazione

Deduction

v. separate, divide (into groups); classify

-yey / say: (v) unroll (anrool); stretch (istareej); open something rolled up ~ fidi

-ay / tay: (v) take apart; dismantle (dis-maantel); disassemble (dis sambal)

-ay / een / nay: (v) 1. take from each other; remove (rimuuj). 2. keep it open

de: separate, divide (into groups); [ext.] classify

lx: kala bixi

pd: (bixiyey)

ps: v2a=expr

key: kala_bixi

-da: (magac, dhedig, keli) shay labo is le'eg ka dhigid, laba gabal oo is le'eg ka dhigid. Dh: kalabadhid.

kalabarid -da: (magac, dhedig, keli) hawl aad haysid labo meelood marka loo qaybiyo meel dhammayn. Dh: kalabbadhid.