Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kabti-ga)

2

Orod.

waa la naqliyay ✓

1

kabti¹: m.l 1. Orod xoog loo ordo ilaa laga xiiqo; fagax. 2. Fogaan qof ku xiiqo.

2

kabti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ilaa laga xiiqo xoog u ordid.

waa la naqliyay ✓

v. run; rush

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) booditaanka hore ce orodka xoolo, ugaadh iyo dugaag. Dh: xuf, fag, fagax, karasho.

2

kabti-ga: (magac, lab, keli) orod xoog loo ordo ilaa laga xiiqo. Dh: fagax.

waa la naqliyay ✓

1

de: run; rush

2

lx: kabti

3

nt: kabti (ga) [vn-m]

4

pd: (kabtiyay / kabtiday)

5

ps: v1=

6

key: kabti

waa la naqliyay ✓

1

(Kabtin-ka)

2

in cabbaar loo socdo; camcamo.

waa la naqliyay ✓

m.l Masaafo aad u dheer.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. considerable distance, quite a way ~ while

2

kabtin m. n. spurt, sudden and forcible gush

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waqti kooban oo meel loo socdo. Dh: cabbaar, nabar, waxogaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Abti-ga)

2

Hooyada walaalkeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m. n. maternal uncle, mother's brother

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) uncle (ankal); the brother of one's mother

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hooyo walaalkeed. Will aabbo loo waayey abti looma waayo. Wa: abtiyaal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aaye ~ aayo, adeer, habaryar

2

de: maternal uncle, mother's brother

3

lx: abti

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: abti

waa la naqliyay ✓

خال

waa la naqliyay ✓

1

(Kati-da)

2

Bir af dhuuban oo ulaha iyo samayooyinka salka laga gesho; (ama taki).

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Bir af dhuuban oo waranka gadaal laga gesho. la-mid: taki.

waa la naqliyay ✓

f. n. metal spike on butt-end of spear

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) metal stake at the end of a spear

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir jifiyeed Qdffllad dalooshan iyo caaro fiiqan leh oo ul waran ama taraawil gadaal ka gasha ama ku daabanta. Dh: jifi, jufo, eebotaki. Wa: katiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: metal spike on butt-end of spear (used for sticking it in the ground)

2

lx: kati

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: kati

waa la naqliyay ✓

1

(Jabti-da)

2

Jabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jabto.

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [collective] gonorrhea

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gonorrhoea (ganoriya) ~ jabto, cudurka jabtada

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur ku dhaca xubnaha kaadimareenka.

waa la naqliyay ✓

1

de: gonorrhea

2

lx: jabti

3

pd: (-da ~ -ga)

4

ps: n0-f/m-col

5

key: jabti

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Caano iyo wixi lamida cid hal kabbo ka siin. la-mid: kebbi.

waa la naqliyay ✓

ditransitive v. make someone sip something

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause someone to sip drink ~ kabbisii

waa la naqliyay ✓

(fal) in kabbasho ah sii.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. sip s.t.

2

lx: kabbi

3

pd: (kabbiyey)

4

ps: v2a=ditr

5

key: kabbi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kabsasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maroyar oo ka mid ah agabka wax lagu kabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Karti-da)

2

Awood; itaal; xoog; tabar; karaan; maaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Awood u suurtaggelineysa qof inuu hawl si fiican u qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Awood u suurtaggelineysa qof inuu hawl si fiican u qabto.

waa la naqliyay ✓

Efficiency

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] ability, strength, capability; power, energy

waa la naqliyay ✓

-da: (n) ability (abiliti); strength (istareen-gath); talent (taalant); competence (kampi tansi)~karaan, awood-da

waa la naqliyay ✓

1

Abilità

2

Ability

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda uu qof u leeyahay inuu wax ku qabto. Dh: itaal, xoog. tabar, karaan, maaro.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hawlkar, maaro, tabar, xoog

2

de: ability, strength, capability; power, energy

3

lx: karti

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-abs

6

key: karti

waa la naqliyay ✓

1

(Sabti-da)

2

Maalinta Jamcaha iyo Axadda u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

m.l Maalinta jimcada iyo axadda u dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m.l Maalinta jimcada iyo axadda u dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

f. n./m-time: Saturday (first day of the Somali week)

waa la naqliyay ✓

name-m Saturday. Lit: one born on a Saturday

waa la naqliyay ✓

-da: (n) Saturday (sa-tar-dheey)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maalin ka mid ha ayaamaha toddobaadka oo u dhexaysa Jimcaha iyo Axadda; maalinta todobaadka ugu horraysa.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: maalin

3

de: Saturday (first day of the Somali week)

4

initial: s

5

lx: Sabti

6

pd: (-da ~ -ga)

7

ps: n2a-f/m-time

8

key: Sabti

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xoolaha nool ee tuugada lagu kaxaysto. Buubsi waxaan ku taabiyo boolina ma haystee. Dh: baabsi, caydhsi.

2

buubsi -ga: (magac, lab, keli) cayrsi ama kaxaysi. Beder iyo kabtiyo raaxo iyo, buubsi iyo weerar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shinbir fariista barimada gocosada oo digaagga u dhalan eg. Dh: kabti, wiile.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» ciyaar ama dagaal u godee oo dad u soo ururi.

2

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar maaweelo iyo jimicsi iskugu jirta oo ay carruurtu ciyaarto.

3

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wiilashu habeenkii ciyaaraan oo labo inan oo inta kale wada taqaan la soo xulo uu midi yidhaa: ii cug; ka kalana waxa uu ugu jawaabaa: ciiro wiilkii ku horeeyey ii cugta iyaa xusha wiil, dhiggiisuna waxa uu xushaa wiil kale sidaa ayay tiro is le'eg u kala doortaan. Koox walba waxay samaysataa goob la difaaco oo lama taabtaan ah si ciyaarta loo bilaabo waxaa la kala doortaa kab labadeeda weji dabadeed kabtii ayaa cirka loo ganaa iyada oo lagu dhawaaqayo: kabey kabey, kabaabullo, ninna ha sirin, sir la'aan u dhac. Kabtaasi marka ay dhulka ku soo dhacdo waxa ciyaarta ku horeeya ninkii dhanka ay u taallo sii doortay ee ay astaanta u ahayd, waxa uu ka soo bilaabaa ciyaaarta goobtii iyaga u ahayd lama taabtaanka, waxa uu beegsadaa qaybta ka soo horjeeda koobta u ah lama taabtaanka, isaga oo adeegsanaya farsamooyin kala gaddisan oo iskugu dhafan xoog iyo xeelad, haddiise la xambaareeyo waxaa ciyaarta bilaabaysa kooxdii kale ee ka soo horjeedday.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wax arag la'aan socosho; socod kabti ah. Hakaabsi hore lahaw. Dh: kabti, hagabsi, hankaabsi.

2

hakaabsi -ga: (magac, lab, keli) joogsasho kooban oo socod ka danbeeyo. Dh: hakasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhaddig, keli) orod riigeed; xawli kordhin iyo xawaare soo ladhasho. Kabti deeraa leh, kuddo cawl baa leh; karashana biciid baa leh. Dh: riiq, kabti, kadhasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inta sare ee noole kasta. Neefka kurka ka goo. Dh: qoorta. Wa: kurar.

2

kur-ta: (magac, dhedig, keli) buur yar oo kooban. Inkastuu kalaho ama kabtiyo ama kur dheer fuulo.

3

kur -ta: (magac, dhedig, keli) bahasha lagu shubo bunshuruurka. Kurta inoogu shub bun shuruurka.

4

kur -ka: (magac, lab, keli) duco iyo qurbaan yar oo dumarka uurki lihi sameeyaan kolka sidkoodii dhamaad ku dhaw yahay. Caasho kur ayay samaynaysaaye aan u tagno. Dh: taraare, sagaalays, xaawa iyo faadumo.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) suunka labada dhegood ee kab soomaalida xagga hore isaga haya midkood. Kabtii xajiyihii ayaa go'ay.

2

xajiye -ha: (magac, lab, keli) biro noocyo badan leh oo kolka wax la dhisayo waxyaalaha in la isku qabto la doonayo een gacantu xajin karayn lagu qabto si la iskgu xajiyo. Dh: maslabad.

3

xajiye -ha: (magac, lab, keli) suunka kabaha ee xagga dambe mara.

waa la naqliyay ✓

(Kabatir) C Dicrostachys kirkii Benth. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

v. wipe ~ rub off, erase

waa la naqliyay ✓

1

de: wipe ~ rub off, erase

2

lx: ka tir

3

pd: (tiray)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_tir

waa la naqliyay ✓

chaussure.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n)

waa la naqliyay ✓

(fal) xidh oo ceeji; hoos u nab; ku naqaska celi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kabbi. la-mid: kabbis¹, kebbin, kebbis¹.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama wax kale in kabbo le'eg ka siin. Dh: kebbin.

waa la naqliyay ✓

1

° (Kabbis-ka)

2

Kebbis.

waa la naqliyay ✓

1

kabbis¹: m.l la-mid: kabbin.

2

kabbis²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: kebbis².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anything used to make a smooth surface (e.g., clay, plaster)

2

kabbis v. plaster, daub on

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qoo carrada oo hoos u nab.

2

kabbis -ka: (magac, lab, keli) hoos u adkayn, marka inta cild cusub meel la dhisayo lagu shubo haddana xoog loo garaaco si ay arladu u adkaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabiir-ka)

2

1. Ardayga hadba dugsiga looga dhigo madax.

3

2. (saqiir iyo kabiir) qof weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Arday horjooge u ah arday Quraan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Arday horjooge u ah arday Quraan.

waa la naqliyay ✓

m. n. senior student in Koranic school who acts as assistant to the teacher

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) prefect (piriifekt); student monitor ~ horjooge, kaabe galaas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ardayga fasalka ilaaliya inta uu baruhu ka maqanyahay, macalin yare, ku sime. Dh: horjooge.

waa la naqliyay ✓

1

cf: arday

2

de: senior student in Koranic school who acts as assistant to the teacher

3

lx: kabiir

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: kabiir

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. take out; remove (rimuuv); extract (ikis tarakt). 2. make a payment on behalf of someone

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaban².

waa la naqliyay ✓

1

(Kabsid-ka)

2

Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad; dabadhilif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad. 2. Qof aan ra'yigiisa ku meel mari karin oo had iyo jeer cid ku tiirsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad. 2. Qof aan ra'yigiisa ku meel mari karin oo had iyo jeer cid ku tiirsan.

waa la naqliyay ✓

m. n. lackey, servant, serf, low person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada. Dh: kaboside, kabaqaad, dabadhilif.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dabadhilif, kabaqaad, midiidin

2

de: lackey, servant, serf, low person

3

lx: kabsid

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: kabsid

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Sarkaal saddex xiddigood leh; dhamme.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Sarkaal saddex xiddigood leh; dhamme.

waa la naqliyay ✓

m. n. captain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. [army]: captain (katan) ~ damme. 2. [sports]: team leader

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) saddexiddiglaha derejada askartu leedahay. Dh: dhamme. Wa: kabtanno.

2

kabtan -ka: (magac, lab, keli) udubdhexaadka koox ciyaar ka qaybgalaysa ama hawl kale haysa sida hormuudka shaqaalaha maraakiibta iyo diyaaradaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: captain

2

lx: kabtan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: dhamme {Eng}

6

key: kabtan

waa la naqliyay ✓

1

(Kabxid-da)

2

Meel la dhisi doono ama wax laga qodi doono, ciidda kore oo jilicsan ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) excavation (ekis-kaveeyshen)

waa la naqliyay ✓

1

kactin¹: m.l la-mid: kacdimid.

2

kactin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: kacdin².

waa la naqliyay ✓

1

(Khaati-ga)

2

(Khaati baa laga joogaa: dhib baa lagu qabaa; naftii buu dadka u keenay).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: khaatir.

waa la naqliyay ✓

m. n. bored ~ fed-up person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhibta iyo kadeedka cid kale lagu daaliyo oo dulqaadka ka yaraysa.

waa la naqliyay ✓