kabaalqabad

m. n., [compound] lackey, yes-man, blind follower

-ka: (n) bootlick (buutlik); fawn (foon) ~ daba-dhilif

-ka: (magac, lab, keli) eeg kaballeef.

cf: dabadhilif, kabsid, midiidin

de: lackey, yes-man, blind follower Lit: carrying shoes

lx: kabaqaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: kabaqaad

m.l la-mid: dabaqabasho.

-ka: (magac, lab, keli) ruqo ama neef wayd la kici waayey oo dabada la qabto si loo caawiyo inuu kaco.

-ka: (magac, lab, keli) laba qof oo is dilaaya kala kaxayntood.

(Kaadiqabad-ka)

Cudur kaadida soo bixiddeedu dhib noqoto ama ay imanba weydo; kaadikudheg.

m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo kaadida ku xira. la-mid: kaadi-qabsasho.

m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo kaadida ku xira. la-mid: kaadiqabsasho.

m. n., [compound] difficulty in urinating

-ka: (magac, lab, keli) cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo kaadida ku xira. Dh: kaadiqabsasho.

kaadiqabad -ka: (magac, lab, keli) kaadida oo qofka ku dhegta ama xaalad lala kaaji kari waayo. Meelaha xeebaha ah xagaagii waxa ku badan kaadiqabadka.

de: difficulty in urinating (disease in which the flow of urine is blocked)

lx: kaadiqabad

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: kaadiqabad

-ka: (magac, lab, keli) nin u kala dhexeeya shaqaalaha iyo ka loo shaqaynayo oo mishaarka uu badroonka kula heshiiyo in ka yar shaqaalaha inuu siiyo kula heshiiya. Shaqadii magaalada macalqabadyo ayaa la wareegay. Dh: xadhigle.

macalqabad -ka: (magac, lab, keli) eeg macalhaye.

-da: (magac, dhedig, keli) qof habaar qaba ahaan.

(Kafaalaqaad-ka)

1. Kafaalo qaadid.

2. Cid dammiinasho, lammaanasho.

kafaalaqaad¹: m.l Ballan.

kafaalaqaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid masuuliyadda nolosheeda qaadid. 2. Ka k.: cid dammiinasho.

kafaalaqaad¹: m.l Ballan.

kafaalaqaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid masuuliyadda nolosheeda qaadid. 2. Ka k.: cid dammiinasho. m.f.dh, kafaalaqaadid.

v., [compound] take responsibility; make a promise; sponsor, become a guardian

-ay / een / nay: (v) sponsor (is-poon sar); assume responsibility ~ damaano, damiino

(fal) wakiil ka noqo oo dusha ku qaado noloshiisa. Dh: xilqaad.

de: take responsibility; make a promise; sponsor, become a guardian

lx: kafaalaqaad

nt: kafaalaqaad (ka) [vn-m]

pd: (kafaalaqaaday)

ps: v1=cmp

key: kafaalaqaad

m.f.dh eeg qabaanqab³. la-mid: qawqabid.

-da: (magac, dhedig, keli) qawqamid oo cod iyo sawaxan badan samayn. Riyo wax la siiyay qabaanqabid ma daayaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof tababart ugu jira sidii uu dabbaasha u baran lahaa.

(Gabbalgaabad-ka)

Kolka qorraxdu dhicidda ku dhowaato; qorraxgaabad.

m.l la-mid: gabbalgaab.

-ka: (magac, lab, keli) marka qorraxda dhicideedu dhowdahay. Dh: qorraxdhicid.

-ka: (magac, lab, keli) abaaldhac iyo wanaagga oo la gudi waayo.

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah qalab millateri oo ciidamadu ku dagaallamaan. Dabaabad ayaa halkan socota. Dh: kaare.

(Dabaalad-ka)

Dabaalasho.

m.l la-mid: dabaalasho.

-ka: (magac, lab, keli) dabaal samayn oo biyaha dul sabbayn. Dabaalad ayaan dixda kaga soo tallaabay. Dh: dabbaalad, dabbaalasho.

m.dh la-mid: dabaakhad.

dabaqaad¹: m.l 1. D. ah: hal marka rintay. 2. la-mid: dabaqaadid.

dabaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wax dhawaan rimay noqosho (hal).

v. raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)

-ka: (magac, lab, keli) qof wax ka dhacay ka dabaqaadid oo ka daba xadid.

dabaqaad -ka: (magac, lab, keli) kala sarrayn. dhaqaale ama maamul oo bulsho dhexdeed ka jira.

de: raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)

lx: dabaqaad

pd: (dabaqaaday)

ps: v1=intr

syn: gooji

key: dabaqaad

m.l Birqabad.

m.l Birqabad.

-ka: (magac, lab, keli) noole aan waddan lahayn oo meeshuu tegaba qabatima.

kabaraad¹: m.l Qab weyni dadka ku dhalata marka uu helo maal, wiilal, magac iyo wixi lamida.

kabaraad²: f.mg1 (-day, -dday) Qab weyn muujin, qof yeeshay wiilal, maal, magac iyo wixi lamida.

-ka: (magac, lab, keli) qab weyni dadka ku dhalata marka uu helo maal, wiilal, magac iyo wixii la mid ah.

m.dh Dammaanad.

m.dh Dammaanad.

kalaqaad¹: m.l 1. Bushimo, baalasha, indha-ha, iyo wixi lamida oo isku dhegganaa oo la kala fogeeyo. 2. la-mid: kalaqaadid.

kalaqaad²: f.g1 (-day, -dday) 1 . Wax isku jirey kala soocid. 2. Af, indho iyo wixi lamida kala furid.

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax isku jirey kala soocid. 2. Af, indho iyo wixi lamida kala furid. m.f.dh, kalaqaadid.

v. detach, disjoin, separate; open something

-ka: (magac, lab, keli) ilmahu maalinta uu gaadho afartanbaxa, oo inta garabka la saaro lala or'ordo.

kalaqaad -ka: (magac, lab, keli) bushimo, baalasha, indhaha iyo wixii la mid ah oo isku dhegganaa oo la kala fogeeyo.

de: detach, disjoin, separate; open s.t.

lx: kalaqaad

nt: kalaqaad (ka) [vn-m], kalaqaadid (da) [vn-f]

pd: (kalaqaaday)

ps: v1=tr

key: kalaqaad

m.dh (-do, m.l) la-mid: malkhabad.

f. n. woman's silk stole ~ veil

-da: (n) shawl (shool); scarf (iskaarf); stole (istool); kerchief (keerjif) ~ masar, shaal, malkhabad, garbasaar

-da: (magac, dhedig, keli) eeg malkhamad.

a: malkhabad ~ malkhamad

de: woman's silk stole ~ veil

lx: malqabad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: malqabad

rabaqaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Ratibaadda ama horsiimaynta kutirsaneyaasha urur.

rabaqaad²: m.l (-dyo, m.dh) (xisaab) Ratibaad kasta oo kutirsaneyaasha urur la siinayo horsiimo huban. Summadda nP, waxay u taagantahay tirada raabaqaad n shey oo markiiba la qaato r shey sida; 5P3 waa tirada raabaqaad 5 shey oo markiiba la qaatay 3 shey.

m.l (-dyo, m.dh) (xisaab) Ratibaad kasta oo kutirsaneyaasha urur la siinayo horsiimo huban. Summadda nP, waxay u taagantahay tirada raabaqaad n shey oo markiiba la qaato r shey sida; 5P3 waa tirada raabaqaad 5 shey oo markiiba la qaatay 3 shey.

-ka: (magac, lab, keli) ratibaadda ama horsiimaynta kutirsaneyaasha urur.

rabaqaad -ka: (magac, lab, keli) ratibaad kasta oo kutirsaneyaasha urur la siinayo horsiimo huban. Summadda nP waxay 'u' taagantahay tirada raabaqaad 'n' shey oo markiiba la qaato 'r' shey sida: 5P3 waa tirade raabagaad 5 shey oo markiiba la qaatay 3 shey.

m.dh (-ddo, m.l) Nooc warmaha yaryar ka mid ah oo aan caarad dhuuban lahayn, lehna af ballaaran iyo tiir weyn.

-da: (magac, dhedig, keli) walax bir ah oo hub ahaan loo isticmaalo. Bir la afeeyay oo uu soofuhu labada dhinac caddeeyay ama hillaacaysa. Dh: abley, toorri, toorrey.

-da: (magac, dhedig, keli) cudurka caalka qabid. Dh: caalow.

m.l la-mid: calaaqo.

m. n. relationship, connection

-ka: (n) relation (ri-ley-shin)-, association (a-soo-sii-yey-shin); connection ~ xiriir, cilaaqaad, calaaqo

-ka: (magac, lab, keli) xidhiidh laba qof ama laba ummadood ka dhexeeya. Dh: cilaaqaad.

a: calaaqo, cilaaqaad

bw: Arabic

de: relationship, connection

lx: calaaqaad

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: calaaqaad

m.dh (-do, m.l/-baad, m.dh) Baabuur qafilan xabbadda candiga ahi aanay karin oo lagu dagaallamo.

m.dh (-do, m.l/-baad, m.dh) Baabuur qafilan xabbadda candiga ahi aanay karin oo lagu dagaallamo.

f. n. tank, armored car

-da: (n) tank (taangk); armored vehicle (armoredh vihikal) ~ taangi

-da: (magac, dhedig, keli) gaadiidka gashaaman ka ugu tayada badan leh oo dhan walba ka xidhan, saaran yahayna qori weyn oo wax burburiya. Dh: dibaabad, kaare, dabaabad, taangi.

bw: Arabic

de: tank, armored car

lx: dabbaabad

pd: (-da)

ps: n1-f

syn: taangi

key: dabbaabad

-da: (magac, dhedig, keli) xeer sharci ah sidii uu ahaa u fulin ama ku camalfalid. Dabbaqaadda shareecadu aqoon ayay u baahan tahay. Dh: dabbiqid.

m.l.kh J. ah: faras iyo wixi lamida oo fuulimaadka la baray.

m. n., [compound] tame stud animal

-ka: (magac, lab, keli) qabashada xadhigga fardaha iyo wixii la mid ah lagu jareeyo.

de: tame stud animal

lx: jaraqabad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: jaraqabad

-da: (magac, dhedig, keli) cinjir masaasadeed oo canugga afka loo geliyo si uu naas u moodo oo ugu aamuso.

-ay / een / nay: (v) 1. take from each other; remove (rimuuj). 2. keep it open

-ka: (magac, lab, keli) wax iska fidsanaa laalaabasho. Dh: duudduubad, duuduubasho.

laalaabad -ka: (magac, lab, keli) kolba noqosho iyo warwareeg: laabad oo haddana soo noqosho.

(Qabaanqab-ta)

Carsaanyada jaadadkeeda mid kamid ah.

qabaanqab¹: m.l Ci' iyo socsocod badan oo ay riyuhu sameeyaan marka ay waayaan arigii ay ku jireen. la-mid: qawqab¹.

qabaanqab²: m.dh Jaadadka carsaanyada nooc ka mid ah.

qabaanqab³: f.mg1 (-bay, -btay) Ri' arigii ay ku jirtay ka luntay ama laga saaray ci' badan iyo dhaqdhaqaaq sameyn. la-mid: qawqab².

f. n. crab species

(fal) u ci' sidii riyo qawqamaya.

qabaanqab -ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo sawaxan ay riyuhu sameeyaan kolkay wax kala boobayaan. Dh: qawqam, qawqab.

qabaanqab -ta: (magac, dhedig, keli) qolofleyda badda jaad ka mid ah oo qolof adag dusha ku leh oo waqti badanna debedda joogi karta. Waxan maanta ku qadeeyey qabaanqab. Dh: carsaanyo, qawqab.

cf: carsaanyo

de: crab sp.

lx: qabaanqab

pd: (-ta)

ps: n-f

key: qabaanqab

(Sagaalaad-ka)

1. Maalinta bisha Arrafo sagaalka tahay.

2. Tiro taxan oo isdabajoogta, kan sagaalka jagadiisa ku abbaaran; (9d.).

sagaalaad¹: m.l 1. Maalinta bisha Arrafo sagaalka tahay oo muslimiintu xajinaysaa banka carrafo taaganyihiin. 2. Roob da'ay maalintiisa sagaalaad ee riibigu kaco.

sagaalaad²: m.l.t. j Tirada jagaalaha ah, kan u dhigma sagaalka.

sagaalaad¹: m.l 1. Maalinta bisha Arrafo sagaalka tahay oo muslimiintu xajinaysaa banka carrafo taaganyihiin. 2. Roob da'ay maalintiisa sagaalaad ee riibigu kaco.

sagaalaad²: m.l.t.j Tirada jagaalaha ah, kan u dhigma sagaalka.

numeral: ninth; ninth day of the month of Arrafo

neuvième.

-ka: (n) ninth (naayn-th); 9th. Ex: sanadka sagaalaad; the ninth year

-ka: (magac, lab, keli) tiro taxan oo isdabajoogta, kan sagaalka jagadiisu ku abbaaran tahay, (9).

sagaalaad -ka: (magac, lab, keli) maalinta bisha Carrafo sagaal ay tahay.

de: ninth; [ext.] ninth day of the month of Arrafo

initial: s

lx: sagaalaad

pd: (-ka)

ps: num-ord-m

key: sagaalaad

-da: (magac, lab, kali) dabaysha roobka ka soo horreysa ee sii xaadha. Dh: foore, wajiine.

-ka: (magac, lab, keli) qori hal rasaas ah qaada. Dh: halqaad.

xabadqaad -ka: (magac, lab, keli) wax kasta oo hal shay ama xabbad qudh ah wax ka badan aan qaadin.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan abaal lahayn ahaansho (qof).

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan abaal lahayn ahaansho (qof). m.f.dh, abaaldarnaan. abaaldarro m.dh Gudid ama aqoonsi la'aanta abaal la isu galay. la-mid: abaaldarnaan.

der. [adjective] ungrateful, ungracious, unpleasant

(adj) ungrateful (an.gareeyt.ful); not feeling or exhibiting gratitude, thanks, or appreciation ~ abaallaawe, asxaanlaawe