kaarbon — Macnaha & Turjumaada

m. n., (mass n.): carbon

waa la naqliyay ✓

1

de: carbon {Eng}

2

lx: kaarbon

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: kaarbon

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyaha koowaad ururka 4aad ee tusaha kalgalka curiyeyaasha. Kaarboonku xubin caan ah ayuu kaga jiraa maatarka nool. Sidaa awgeed, iskudhisyo kaarboon ah; sida kaarbooneytyada (jeeso iyo irdib) iyo shidaalada foosil (dhuxul-dhagax, saliid iyo neef) iyo shidaallada ayaa laga dheegaa walxaha ku aroora noole.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Curiyaha koowaad ururka 4aad ee tusaha kalgalka curiyeyaasha. Kaarboonku xubin caan ah ayuu kaga jiraa maatarka nool. Sidaa awgeed, iskudhisyo kaarboon ah; sida kaarbooneytyada (jeeso iyo irdib) iyo shidaalada foosil (dhuxul-dhagax, saliid iyo neef) iyo shidaallada ayaa laga dheegaa walxaha ku aroora noole.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Science] carbon (kaar-ban)-, Symbol C

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hawada la adeegsaday ee jirku iska soo tuuro; kaarboon laba ogsaydh (CO2). Dh: naqaska. Li: ogsijiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Dhagax ay muhiimtahay inuu ka koobnaado 50% kaalshiyam kaarbonayt.

waa la naqliyay ✓

1

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

2

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xo ..., m.l) (kiimika) Iskudhis leh kooxda - NH - halkaas oo atamka naytarojiin aanu ku dheggeneyn kooxo kaarbonayt ama atamyo kale oo haydarojiin ah. Ururku waa kooxda amayno.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Dhagax ay muhiimtahay inuu ka koobnaado 50% kaalshiyam kaarbonayt.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2 O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarogsaydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.ù m.l, kaalsiyam haydarogsaydh. m.l, kaalsiyam kaarboneyt. m.l, kaalsiyam salfeyt.

waa la naqliyay ✓

1

m.l (baay.) Noocyada farabadan ee dhiigga dadka loo kala sooco. Waxay ku xidhan tahay joogista iyo maqnaanshaha qaar ka mid ah borootiinnada (lid jidh-dhaliyayaal) unugyada cascas guudkooda. Koox dhiiggoodu waxa uu ka koobanyahay lid jidh-galayaal ku jiramuudka kaas oo ka hor yimaadda lid jidh-dhaliyayaasha kooxaha kale.

2

koox-amayno m.l (-xo ..., m.l) (kiim.) Iskudhis leh kooxda - NH -halkaas oo atamka naytarojiin aanu ku dheggeneyn kooxo kaarbonayt ama atamyo kale oo haydarojiin ah. Ururku waa kooxda amayno.

waa la naqliyay ✓

Kaarbondhayoksaydh

waa la naqliyay ✓

Da'eynta shucaac kaarboneyn

waa la naqliyay ✓

/kaarbon dhayaksaydh/ (n) neefta nooluhu neefsado.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) iskudhis leh kooxda NH -halkaas oo atamka naytarojiin aanu ku dheggeneyn kooxo kaarbonayt ama atamyo kale oo haydarojiin ah. Ururku waa kooxda amayno.

waa la naqliyay ✓

p.n., Haaruun.

waa la naqliyay ✓

/karbon/ (n) curiyaha kaarboon, waa curiyaha dhuxushu ka kooban tahay.

waa la naqliyay ✓

/karbon/ (n) kaarboong (wal kiimiky eh oo walaaghi noolby luku helaw). Diamonds are carbon in the form of crystals.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaafad yar oo ka gooniya degmada ay ku taallo.

2

kaambo -da: (magac, dhedig, keli) eeg kaambe.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed xidid cas oo noocyada xawaashka dheriga lagu daro ka mid ah ama salaadka laga sameeyo oo indhaha daawo u ah oo mid casaan khafiif ah leh. Kaaroo iyo kaabash baan karsaday. Dh: kaarad, dabacase.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg kaaroo.

waa la naqliyay ✓

f. n. bandage, cloth bandage

waa la naqliyay ✓

1

cf: sharooto {It}

2

de: bandage, cloth bandage Alt sp: gaarso

3

lx: kaarso

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: kaarso

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Khariidad nooc ay doontaba ha ahaatee; amase khariidad loogu talaggalay inay caawiso badmareennada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Khariidad nooc ay doontaba ha ahaatee; amase khariidad loogu talaggalay inay caawiso badmareennada.

waa la naqliyay ✓

Chart

waa la naqliyay ✓

Chart

waa la naqliyay ✓

f. n. chart, map

waa la naqliyay ✓

-kaartata: (n) chart (jaart)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaab farsamaysan ama habaysan oo wax loo qabto ama qof lagu sameeyo ama lagula dhaqmo. Dh: tab, xeelad. Wa: kaartooyin.

waa la naqliyay ✓

1

de: chart, map {It}

2

lx: kaarto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: kaarto

waa la naqliyay ✓

1

charbon, n.m, - Curiyaha Kaarboonka (C); Dhuxusha; Dhulka laga soo qodo

2

charbon de bois - Dhuxul.

waa la naqliyay ✓

Campos

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) meel la geeyo dadka la takooro.

2

kaaraan -ka: (magac, lab, keli) xanuun dilaa ah oo xoolaha iyo dadkaba ku dhaca. Dh: kud, xaaraan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) carpet (kaar-pit)

waa la naqliyay ✓

(qandho, caro, ...) wax gubayaan; cartamaya; kulul.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof cartamay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hot; painful

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof xanaaqsan; qof cartamaaya oo kulul.

waa la naqliyay ✓

1

de: hot; painful

2

lx: kaarran

3

ps: adj-der

4

key: kaarran

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori ka mid ah qoryihii hore oo la adeegsanayay bilawgii qarnigii 20aad oo 10 rasaasood qaada. Waxa lagu samayn jiray dalka jarmalka. Dh: rayfal, halle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aalad batari ku shaqaysa oo gacanta lagu qabsado waxna lagu iftiimiyo; toosh. la-mid: karbuuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aalad batari ku shaqaysa oo gacanta lagu qabsado waxna lagu iftiimiyo; toosh. la-mid: karbuuno.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab yar oo dhawr beteri lagu rido oo afka guluub bidhaamaya ku leh, oo wax lagu ifsado. Dh: tooj, toosh.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) gaadhi gacameed ka samaysan bir ama loox oo hal shaag, labo lugood oo uu ku joogsado iyo labo gacmood oo lagu riixo leh. Dh: gaadhigacan, kaaryoon. Wa: kaaryoonayaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Markab ama doon dekad ka furasho, ka goosasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Markab ama doon dekad ka furasho, ka goosasho. m.f.dh, baaryoomid.

waa la naqliyay ✓

v. go adrift

waa la naqliyay ✓

-ka: (magic, lab, keli) furashada doonyaha ama maraakiibtu ay dekedda ka furtaan ama ka goostaan. Dh: furasho, goosasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: go adrift

2

lx: baaryoon

3

pd: (baaryoomay)

4

ps: v1=

5

key: baaryoon

waa la naqliyay ✓

(tilmaan) cidla' aan la joogin. Waxaan soo maray meel haariban ah. Dh: cidlo. Li: camiran.

waa la naqliyay ✓

1

kaaftoon¹: m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Awoodda ku darsamidda ee curiye ama xidishe leeyahay, oo le eg tirada atammada haydarojiinta ah ee ku darsama ama barabixiya hal ataam oo curiye ah. Molikuyuullada dabarwadaagga ee fudud kaaftoonkooda si toos ah ayaa loo helaa, tusaale ahaan kaaftoonka kaarboonka ku jira CH waa 4, kan naytarojiinta ku jirta NH3 waa 3. Ayoonnada kaaftoonkooda waxa loo tixgeliyaa in uu u dhigmo laxaadka saldanabka.

2

kaaftoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Ka k.: wax ka maarmid.

waa la naqliyay ✓

1

kaaftoon¹: m.l (-nno, m.dh) (kiim.) Awoodda ku darsamidda ee curiye ama xidishe leeyahay, oo le eg tirada atammada haydarojiinta ah ee ku darsama ama barabixiya hal ataam oo curiye ah. Molikuyuullada dabarwadaagga ee fudud kaaftoonkooda si toos ah ayaa loo helaa, tusaale ahaan kaaftoonka kaarboonka ku jira CH waa 4, kan naytarojiinta ku jirta NH3 waa 3. Ayoonnada kaaftoonkooda waxa loo tixgeliyaa in uu u dhigmo laxaadka saldanabka.

2

kaaftoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Ka k.: wax ka maarmid. m.f.dh, kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] self-sufficiency; valency, valence {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-kaaftoomay/kaaftoontay: (v) [with preposition ka] manage without; do without ~ ka kaaftoon

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naftaada ku tiirsanaw oo dhereg.

2

kaaftoon: (fal) «ka ~» cid kale ha u baahan; adigu isku fillaw.

3

kaaftoon: (fal) (ku ~) intaad hayso ha kugu fillaato.

4

kaaftoon -ka: (magac, lab, keli) awoodda hal atam leeyahay ee uu isugu xidhi karo atamyada kale marka falgal kimikaad uu ka dhex dhaco.

5

kaaftoon -ka: (magac, lab, keli) wax kale oo dhan ka maarmid.

waa la naqliyay ✓

1

de: self-sufficiency; valency, valence {chemistry}

2

lx: kaaftoon

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-abs

5

key: kaaftoon

waa la naqliyay ✓

name-m kindness, goodness, favor

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil naxariis badan ama wanaagga ka taliya.

waa la naqliyay ✓

v. obtain complete information

waa la naqliyay ✓

v. inquire ~ ask about, search for information, make enquiries into

waa la naqliyay ✓

1

de: obtain complete information (i.e., all sought or desired)

2

lx: ka warbogo

3

pd: (warbogtay)

4

ps: v3b=expr

5

key: ka_warbogo

waa la naqliyay ✓

1

de: inquire ~ ask about, search for information, make enquiries into

2

lx: ka wardoon

3

pd: (wardoonay)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_wardoon

waa la naqliyay ✓

1

(Aaba-ha)

2

Tixgelis; danayn; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen naxariis, rabitaan iyo xurmayn leh oo qof qof kale u hayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] consideration, attention, care; thoughtfulness

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dareen naxariis, muhasho iyo xurmayn weheliyaan oo qof qof kale u hayo.

2

aabo -ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.

3

aabo -da: (magacwadareed) dhallinyarta caado ahaan wiilka arooska ah raacda ee la socota inta aanu aroosbixin. Dh: mixiisyo, minxiisyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: consideration, attention, care; thoughtfulness

2

lx: aabo

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-abs

5

key: aabo

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Wax xoojin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Wax xoojin. m.f.dh, kaabid.

waa la naqliyay ✓

v. mend, patch; support; set (a bone)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kale buuxi ama wax ku dar oo adkee.

waa la naqliyay ✓

1

de: mend, patch; support; set (a bone)

2

lx: kaab

3

pd: (kaabay)

4

ps: v1=

5

key: kaab

waa la naqliyay ✓

1

(Kaan-ka)

2

1. (kala kaan) Jaad; cayn; midab.

3

2. Daloollada ku kala yaal doonnida miilkeeda danbe iyo madaxa shukaanta.

4

-kaan (-ka + kan) Kan; kuwaan; (sida: faraskaan; wiilkaan).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Daloola ku yaal doonida miilkeeda dambe iyo madaxa shukaanta. 2. Kala k.: wax kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m. n. type, kind

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) shay ka gooni ah meesha uu yaallo, ama uu joogo ama uu ku jiro. Labada kabood waa kala kaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaar-ka)

2

Xanuun sida halaca u kulul oo nabar ama meel bugtaa yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

kaar¹: m.l 1. Xannuun sida holaca u kulul oo nabar ama meelbugtaa yeelato. 2. Waraaq yar oo afar gees ah oo wax lagu qorto. 3. la-mid: kaarid.

2

kaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun laxow badan dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

kaar¹: m.l 1. Xannuun sida holaca u kulul oo nabar ama meelbugtaa yeelato. 2. Waraaq yar oo afar gees ah oo wax lagu qorto.

2

kaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun laxow badan dareemid. m.f.dh, kaarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sudden, sharp pain, throbbing

2

kaar v. feel a sudden pain; throb

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) feeling physical pain; pain (peeyn)-, soreness (soor-nes), ache (eeyk)-, pang (paang) ~xanuun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kul ka yimaadda nabar ama xanuun. Dh: xummad.

2

kaar-ka: (magac, lab, keli) waraaqadda aqoonsiga ee muwaadin kaste la siiyo. Dh: taysaro.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax jabay kabniin ku samaysasho. 2. (f.mg) Ka k.: dhibaato cid ku dhacday ka barbixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., pl. shoes, footwear

2

kabo v. recover, recuperate; set (of broken bone)

waa la naqliyay ✓

-kabaha: [Plural of kab -ta] shoes (shuus); footwear (fuutweer)

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-oday, -otay) Maro, darbaal iyo wixi lamida oo meeli ka daloosho karin saarasho.

waa la naqliyay ✓

u.j la-mid: aabbe.

waa la naqliyay ✓

m. n. father, dad

waa la naqliyay ✓

see [eeg] aabbe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.

waa la naqliyay ✓

1

a: aabbe

2

de: father, dad

3

lx: aabbo

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: aabbo

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] abundance of water and green grass; prosperity, flourishing natural environment

2

aaran m. n., [collective] young camels who are no longer sucklings, camel youth

waa la naqliyay ✓

1

aaran-ah: (adj) 1. prosperous (paros-peras); well-to-do; good time. Ex: sannad aaran ah; a prosperous year. 2. evergreen (evergriin). Ex: dhul aaran ah; an evergreen land

2

aaran: 2 -ka: (n) young camels

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓