kaamaruun

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

pr. n., loc. Cameroon, Cameroun

de: Cameroon, Cameroun

lx: Kameruun

ps: n0-loc-f

key: Kameruun

v. grow sad ~ get depressed because of someone ~ something

de: grow sad ~ get depressed because of s.o. ~ s.t.

lx: ka madluun

pd: (madluumay)

ps: v1=expr

key: ka_madluun

(Kamuun-ta)

Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay; wuxuu lee yahay miro dhuudhuuban oo leh iniino udgoon oo cunnadana lagu darsado dawona laga dhigto.

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

f. n., [collective] cumin

(Kamon) N Foeniculum vulgare Mill. Umbelliferae.

N Pimpinella anisum L. Umbelliferae.

N Trachyspermum aethusifoilum Chiov. Umbelliferae.

-ta: (magac, dhedig. keli) geed laamo yaryar oo badan leh oo ubaxiisu guduud iyo caddaan yahay, midho dhuudhuban oo cunnada lagu darsado na leh. Dh: khamuun.

bw: Arabic

de: cumin Alt sp: kammuun

lx: kamuun

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: kamuun

m.dh Waqti hore oo aad u fog.

-da: (magac, dhedig, keli) illaa xilli aad u fog. Nimanyahaw hammiga geeli waa aamanuu hora e. Dh: aamanuun, aaman.

name-m enlightened, lofty; Aaron-- Prophet in the Holy Qur'an

m.l (-uummo, m.dh) Shay ka samaysan badanaa macdan qaali ah oo qurux darteed faraha gacmaha loo gashado; marwad, faraati, fargashi. la-mid: kaatun.

m.l (-uummo, m.dh) Shay ka samaysan badanaa macdan qaali ah oo qurux darteed faraha gacmaha loo gashado; marwad, faraati, fargashi. la-mid: kaatun.

-ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo midhihiisa cuntada lagu kariyo oo udgooneeya.

adj., [expression] lacking, free from

de: lacking, free from

lx: ka maran

ps: adj-expr

key: ka_maran

-ga: (magac, lab, keli) jaad geedgaabla ka mid ah.

-ka: (magac, lab, keli) geed qadhaabka ka mid ah oo gacayrada la jaad ah.

kaadimareen¹: m.l (-no, m.dh) Dhuunta kaadidu marto.

kaadimareen²: m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Tuyuub laga helo naasleyda, kaas oo ka soo qaada kaadida kaadihaysta oo bannaanka uga saara jidhka. Ragga, kaadi mareenku wuxuu dhex maraa guska, waxaana uu ku dhex xidhan yahay xawo mareenka, sidaa darteed waxa kale oo uu u shaqeeyaa marin xawaduna marto.

kaadimareen¹: m.l (-no, m.dh) Dhuunta kaadidu marto.

kaadimareen²: m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Tuyuub laga helo naasleyda, kaas oo ka soo qaada kaadida kaadihaysta oo bannaanka uga saara jidhka. Ragga, kaadi mareenku wuxuu dhex maraa guska, waxaana uu ku dhex xidhan yahay xawo mareenka, sidaa darteed waxa kale oo uu u shaqeeyaa marin xawaduna marto.

-ka: (magac, lab, keli) labada xidid ee kaadida ka soo qaada kelyaha ee kaadihaysta ku shuba, dabadeedna dibadda jidhka uga saara.

-ka: (magac, lab, keli) jugraafi ahaan, nooc kaymaha kulaalayda ah oo astaan u ah gobollada hela cimilo mansuunta dhabta ah, halkaas oo roobku uu gaarayo 1,000 ilaa 2,000 mm sannadku. Geedaha caleemaha waaweyn leh waxaa badanaa lagu sharxaa inay u eg yihiin. geedaha caleendhacseyaalka; caleemahooda waxay daadiyaan xilliga oomanaha ah, laakiin caleen cusub ayaa u soo baxda marka roobabka mansuuntu billaabanayaan labada geed oo loogu aqoon ogyahay kaymaha mansuunta waa tiik iyo saal labadoodaba waxaa laga helaa loox adag oo qiimo leh.

-ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa yaryar ee dhasha ah.

(Daacaqurun-ka)

Ur aan fiicnayn oo daacadu yeelato kolkii baruur iyo cunno kaloo aan is lahayn caloosha laga buuxsho.

daacaqurun¹: m.l Daaco ur qurmoon oo ka timaadda calool cunto kala duwan qaadatay. la-mid: dacwashiir¹.

daacaqurun²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Qof, cunto uu cunay ku bukooday oo naqas qurmoon bixinaya noqosho. la-mid: dacawashiir².

daacaqurun¹: m.l Daaco ur qurmoon oo ka timaadda calool cunto kala duwan qaadatay. la-mid: dacwashiir.

daacaqurun²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Qof, cunto uu cunay ku bukooday oo naqas qurmoon bixinaya noqosho. m.f.dh, daacaqurmid. la-mid: dacawashiir.

v., [compound] be flatulent, belch, have gas ~ an upset stomach

daacaqurun vl. n. belching, flatulence, upset stomach

-ka: (magac, lab, keli) jahawareer caloosha ku dhaca kolka cuntooyin kala noocnooc ah xilliyo isku dhawdhaw oo kala dambeeya la cuno oo kolkaa daaco silloon oo urxun la daaco. Dh: daacaqudhun.

-ka: (magac, lab, keli) meel dhulka kale ka hoosaysa oo marka roob da'o biyuhu ku soo quiqulaan. Lama dego daadmareenka. Dh: dix, biyomareen.

-ka: (magac, lab, keli) cid ay ku dhacday nafaqo darro. Dabacayuun dababbuur ab ayey walaalo ahaayeen.

-ta: (magac, dhedig, keli) hantila'aan aanu qofku waxba hayn. Dh: xoolola'aan.

m. n. trachea, windpipe; respiratory organ

de: trachea, windpipe; respiratory organ

lx: hawamareen

pd: (-ka)

ps: n-m

key: hawamareen

v. be content, satisfied with someone ~ something

v. oblige, obligate, compel ~ force someone to give

a: mabsuud

de: be content, satisfied with s.o. ~ s.t.

lx: ka maqsuud

pd: (maqsuuday)

ps: v1=expr

key: ka_maqsuud

de: oblige, obligate, compel ~ force s.o. to give (e.g., giving s.o.' belongings away without permission)

lx: ka muquuni

pd: (muquuniyey)

ps: v2a=expr

key: ka_muquuni

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalabadhtan.

m.l (daaw.) Xanuun madaxa ku dhaca; madax-wareer.

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan uu qofka madaxu xanuuno. Aabbo madaxanuun baa haya. Dh: madax-xanuun, madax-wareer, madaxfarad, madaxfered.

-ta: (magac, dhedig, keli) yaab iyo argagax. Dh: anfariir.

e.d Waa x.: adduunyadu waa sida!

(Kaadimmareen-ka)

Xididka kaadihaysta ka baxa oo kaadida dibadda u saara.

m. n., [compound] urethra

de: urethra

lx: kaadimmareen

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: kaadimmareen

m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Nooc kaymaha kulaalayda oo astaan u ah gobollada hela cimilo mansuunta dhabta ah, halkaas oo roobku uu gaarayo 1,000 ilaa 2,000 mm sannadku. Geedaha caleemaha waaweyn leh waxaa badanaa lagu sharxaa inay u eg yihiin geedaha caleen-dhacseyaalka; caleemahooda waxay daadiyaan xilliga oomanaha ah, laakiin caleen cusub ayaa u soo baxda marka roobabka mansuuntu billaabanayaan labada geed oo loogu aqoon ogyahay kaymaha mansuunta waa tiik iyo saal labadoodaba waxaa laga helaa loox adag oo qiimo leh.

m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Nooc kaymaha kulaalayda oo astaan u ah gobollada hela cimilo mansuunta dhabta ah, halkaas oo roobku uu gaarayo 1,000 ilaa 2,000 mm sannadku. Geedaha caleemaha waaweyn leh waxaa badanaa lagu sharxaa inay u eg yihiin geedaha caleen - dhacseyaalka; caleemahooda waxay daadiyaan xilliga oomanaha ah, laakiin caleen cusub ayaa u soo baxda marka roobabka mansuuntu billaabanayaan labada geed oo loogu aqoon ogyahay kaymaha mansuunta waa tiik iyo saal labadoodaba waxaa laga helaa loox adag oo qiimo leh.

name-f trustworthy

(Gamuun-ka)

Ul dhuuban oo toosan oo af gamuuxar leh ama afka biri kaga jirto oo qaansada laga rido; leeb.

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

m. n. short blunt arrow (for play ~ practice)

nickname; name-m arrow; fast

-ka: (n) arrow (aarow); dart (dhaari) ~ leeb

(fal) si aan weecweecad lahayn oo sigib tiran, wax u goo. Dh: gamuum.

gamuun -ka: (magac, lab, keli) leebka qaansada laga rido oo toosan. Gamuunkaan cirka u riday. halkuu dhigan gafuurkiisa.

cf: leeb

de: short blunt arrow (for play ~ practice)

lx: gamuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gamuun

(Hamuun-ta)

Gaajada aroortii lala soo tooso oo quraacda ka horraysa.

hamuun¹: m.dh Rabitaan saa'id ah oo cunto loo qabo aroortii.

hamuun²: f.g1 (-uumay, uuntay; -uumi). 1. Wax aad u rabid. 2. Cunto aad u rabid.

f. n. hunger as a result of fasting ~ going without breakfast

-ta: (n) hunger from missed breakfast

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajada aroornimada lala soo tooso. Dh: kamiin.

hamuun-ta: (magac, dhedig, kali) xaraarada buuriga, sigaarka iyo wixii la mid ah. Dh: baahi, xiiso.

cf: safrad

de: hunger as a result of fasting ~ going without breakfast

lx: hamuun

pd: (-ta)

ps: n-f

key: hamuun

m.l (-rro, m.dh) Qof loo diyaariyey maamul ama hoggaan siyaasadeed. la-mid: kaadir.

m.l (-rro, m.dh) Qof loo diyaariyey maamul ama hoggaan siyaasadeed. la-mid: kaadir.

-ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo cayayaanka ka mid ah.

kaaruf -ta: (magac, dhedig, keli) marka neef lo' ihi uu muujinayo cadho iyo xanaaq hanjabaadi ku jirto. Dh: gaaruf, gaarufasho.

(Kaatun-ka)

Fargashi.

m.l (-uummo, m.dh) la-mid: kaatuun.

m. n. finger-ring, ring, hoop

-ka: (n) ring (ring) worn on: the finger ~ faraanti, fargashi

-ka: (magac, lab, keli) walax ka samayn nuxaas, lacag, dahab ama wax kale oo wareegsan oo dhexda dalool ku leh oo faraha la gashado ama lagu xidho. Dh: khaatum, fargal, farraati. Wa: kaatunno.

de: finger-ring, ring, hoop

lx: kaatun

pd: (-ka)

ps: n2c-m

syn: fargal, fargashi, garangar

key: kaatun

Camera

(tilmaame) dayax, meel labo xiddigood u dhexaysa fadhiya.

(Karuur-ka)

Caano geel oo dhanaan; jaan.

karuur¹: m.l Tuuridda alaab iyo wixi lamida meel la tuuro.

karuur²: m.l Caano geel oo dhanaan.

karuur³: f.g1 (-ray, -ratay) Alaab iyo wixi lamida meel tuurid.

karuur⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Caano geel dhanaan noqosho.

m.l Caano geel oo dhanaan.

m. n., (mass n.): sour camel's milk

name-m sour camel's milk; prospered

-ka: (n) sour milk, especially camel's milk

-ka: (magac, lab, keli) tuuridda alaab ama wax kale, meel laga tuuro.

karuur -ka: (magac, lab, keli) caanaha geela ee dhanaan. Li: dhay, lis, jaan.

cf: jinaw, jaan

de: sour camel's milk

lx: karuur

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

key: karuur

m.l (-nno, m.dh) 1. Nooc. 2. Midab. la-mid: namuunad, namuuno.

m. n. color; sort, kind, type

-ka: (n) kind (kaayndh); sort (soort); sample (saam-pal); type (taayp) ~ nooc, jaad

-ka: (magac, lab, keli) calaamad ama sambal uu wax gaar u leeyahay.

a: namuuno (/da) [n6-f]

de: color; sort, kind, type

lx: namuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: midab; jaan

key: namuun

m. n., pl. debts

de: debts Sg: qaan

lx: qaaman

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: qaaman

m. n., pl. hides, skins

de: hides, skins

initial: s

lx: saaman

pd: (-ka Sg: saan (ta))

ps: n4-m-pl

key: saaman

m.l (juqraafi) Gudaha Iran, waa dabayl kulul, oo qallalan, oo ah nooca Fohn, taas oo ka soo dhacda buuraha kurdistaan. Qalab bir ah oo af fiiqan iyo af ballaaran leh oo dhexda daab qori ah ku leh oo dhulka lagu qodo.

m.l (juqraafi) Gudaha Iran, waa dabayl kulul, oo qallalan, oo ah nooca Fohn, taas oo ka soo dhacda buuraha kurdistaan. Qalab bir ah oo af fiiqan iyo af ballaaran leh oo dhexda daab qori ah ku leh oo dhulka lagu qodo.

Samoon

f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Meel abbaarid.