Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarog-saydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2 O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarogsaydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.ù m.l, kaalsiyam haydarogsaydh. m.l, kaalsiyam kaarboneyt. m.l, kaalsiyam salfeyt.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): calcium

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) calcium (kaal-siyam); Symbol Ca

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) macdan jidhku u baahanyahay oo laga helo caanaha iyo wixi la mid ah oo waxtar badan u leh ilkaha iyo lafaha. Dh: kaalsiyom, kaalsiyoom.

waa la naqliyay ✓

1

de: calcium {Eng}

2

lx: kaalsiyam

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: kaalsiyam

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) summad: (K.) bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka I ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; barkarid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyayaasha ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Inkasta oo aanay aad ugu milmin biyaha haddana waxay la sameeyaan iyo beysyo. Waxay dhamaantood ku leeyihiin laba elektaroon heertamarta ugu sarreysa. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay II. Biraha ururkani waa: biriliyam (Be), magniisiyam (Mg), kaalsiyam (Ca), istorontiyam (Sr), baariyam (Ba) iyo radiyam (Ra).

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Ka saaridda ayoonnada kaalsiyam, magniisiyam iyo feeram; iskudhis ahaan looga saaro biyaha ay ku milanyihiin; sidaa darteedna lagu yareeyo adkaanta biyaha.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, sooda iyo botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: “Kacaan baa dhashay”. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid.

waa la naqliyay ✓

1

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

2

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg kaalsiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg kaalsiyam.

waa la naqliyay ✓

1

nuurad¹: m.dh (-do, m.l) Maaddo midab cad leh oo laga helo dhagxaan si gaar ah loo gubay, dhismayaashana lagu dhisaa ama lagu caddeeyaa. la-mid: nuuriyad, nuuriyo.

2

nuurad²: m.dh (kiimika) Kaalsiyam.

waa la naqliyay ✓

1

quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.

2

quraarad²: m.dh (kiimika) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (c.nafl) Xayawaan badeed yar oo duudkiisa intiisa badani ka samaysanyahay kaalsiyam kaarboonayt. Marka xayawaankaasi dhin-to, kaalshiyam kaaboonaydkii ku jiray duudkiisa baa sameeya dhagax shacaabi, shacaabigaasina wuxu sameeyaa jasiirado shacaabi.

waa la naqliyay ✓

1

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

2

shamiinto²: m.dh (jooloji) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Curiyayaasha ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Inkasta oo aanay aad ugu milmin biyaha haddana waxay la sameeyaan iyo beysyo. Waxay dhamaantood ku leeyihiin laba elektaroon heertamarta ugu sarreysa. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay II. Biraha ururkani waa: biriliyam (Be), magniisiyam (Mg), kaalsiyam (Ca), istorontiyam (Sr), baariyam (Ba) iyo radiyam (Ra).

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Ka saaridda ayoonnada kaalsiyam, magniisiyam iyo feeram; iskudhis ahaan looga saaro biyaha ay ku milanyihiin; sidaa darteedna lagu yareeyo adkaanta biyaha.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, soodaiyo, botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: Kacaan baa dhashay. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid. m.f.dh, dhalasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

1

nuurad¹: m.dh (-do, m.l) Maaddo midab cad leh oo laga helo dhagxaan si gaar ah loo gubay, dhismayaashana lagu dhisaa ama lagu caddeeyaa. la-mid: nuuriyad, nuuriyo.

2

nuurad²: m.dh (kiim.) Kaalsiyam.

waa la naqliyay ✓

1

quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.

2

quraarad²: m.dh (kiim.) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (c.nafl) Xayawaan badeed yar oo duudkiisa intiisa badani ka samaysanyahay kaalsiyam kaarboonayt. Marka xayawaankaasi dhinto, kaalshiyam kaaboonaydkii ku jiray duudkiisa baa sameeya dhagax shacaabi, shacaabigaasina wuxu sameeyaa jasiirado shacaabi.

waa la naqliyay ✓

1

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

2

shamiinto²: m.dh (jool.) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

waa la naqliyay ✓

/kaalsiyam/ kaalsiyam (curiye macdan ah, jirka dadkuna u baahan yahay).

waa la naqliyay ✓

/kaalsiyam/ (n) kaalsiyam (ma'thang luku helaaw nuuriyithy, ilko i lafo bani'aadingky.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qayb ka mid ah gambada madaxa ee lafdhabarleyda taas oo daboosha ilaalisana maskaxda. Waxay ka samaysantahay dhowr lafood oo balballaadhan oo isdhexgalay, oo ay u dhexeeyaan kalagoysyo aan dhadhaqaaqin.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qayb ka mid ah gambada madaxa ee lafdhabarleyda taas oo daboosha ilaalisana maskaxda. Waxay ka samaysantahay dhowr lafood oo balballaadhan oo isdhexgalay, oo ay u dhexeeyaan kalagoysyo aan dhadhaqaaqin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) Qayb ka mid ah gambada madaxa ee lafdhabarleyda taas oo daboosha ilaalisana maskaxda. samaysantahay dhowr lafood oo balballaadhan oo Waxay ka isdhexgalay, oo ay u dhexeeyaan kalagoysyo aan dhadhaqaaqin.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Asia

waa la naqliyay ✓

name-f firm, powerful, a good person, comforting, consoling; wife of Pharoah

waa la naqliyay ✓

-da: (n) Asia (ey sha)

waa la naqliyay ✓

1

de: Asia

2

lx: Aasiya

3

ps: n0-loc-f

4

key: Aasiya

waa la naqliyay ✓

(adj) only (on-li); lone (loon) ~ qudha, qura. Ex: aniga oo kaliya; only by myself

waa la naqliyay ✓

name-f exalted, sublime, high, excellent

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Kafia

waa la naqliyay ✓

1

name-f sufficiency; sufficient. Syn: Kaafi (Arb)

2

name-f self-sufficient

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh ay hooyadeed u aragatay mid cid walba oo kale kaga fillaatay.

waa la naqliyay ✓

1

de: Kafia

2

lx: Kaafiya

3

ps: name-f

4

key: Kaafiya

waa la naqliyay ✓

imperative v., pl. you all come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here you all!

waa la naqliyay ✓

1

de: you all come! Defective imperative form only

2

lx: kaalaya

3

ps: v4b-imp-pl

4

syn: imaada

5

key: kaalaya

waa la naqliyay ✓

1

(Kaaliya-ha)

2

Gargaare; taageere.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof caawiya qof hawl haya; gargaare.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof caawiya qof hawl haya; gargaare.

waa la naqliyay ✓

m. n. supporter, assistant. deputy

waa la naqliyay ✓

-kaaliyaha: (n) 1. assistant (a-siis-tant); helper (helper). 2. deputy (de-pi-yuti)

waa la naqliyay ✓

1

Assistente

2

Assistant

waa la naqliyay ✓

1

Assistente

2

Assistant

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin gacanyare u ah dhakhtar ama cid kale. Dh: caawiye, gargaare, taageere, kalkaaliye. Wa: kalkaaliyeyaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: supporter, assistant. deputy

2

lx: kaaliye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: kaaliye

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bilaha Amhaarka mid ka mid ah oo ku beegan xilliga ugu horreeya ee wax la beero gaar ahaan geedgaabka. Beeraha waxa la beeraa Maasiya.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) community (komyuniti)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) dad ku nool dal shisheeye oo isku waddan ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg kaabad.

waa la naqliyay ✓

venir.

waa la naqliyay ✓

1

* (Kaawiyad-da)

2

Bir inta la kululeeyo dharka korka laga marmariyo, si canyayuubka iyo xorjabku uga ba'aan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.) 1. Aalad dhuxul ama koronto kululeyso oo dharka la marmariyo, si jactadka looga bi'iyo. 2. la-mid: kaawi¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.) 1. Aalad dhuxul ama koronto kululeyso oo dharka la marmariyo, si jactadka looga bi'iyo. 2. la-mid: kaawi.

waa la naqliyay ✓

f. n. clothes iron, flat iron

waa la naqliyay ✓

-da: (n) iron (aayron) press (parees); clothe iron; steam iron; electric iron ~ feero

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) walax ka samaysan bir oo dhuxul ama koronto lagu kululeeyo loona adeegsado in dharka lagu sigibtiro oo jactadka ama coodhcoodhka lagaga tiro. Dh: feero, kaabiyad.

waa la naqliyay ✓

Alxame.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: clothes iron, flat iron

3

lx: kaawiyad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: feero

7

key: kaawiyad

waa la naqliyay ✓

1

(Khasiyad-da)

2

Wax la qoonsado oo gardarro ah, oo cid lagula kaco; maag; xumakaddoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Wax la qoonsado oo gardarro ah oo cid lagula kaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Wax la qoonsado oo gardarro ah oo cid lagula kaco.

waa la naqliyay ✓

f. n. trouble, disturbance; scandal, offense

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aanad shuqul ku lahayn, faragelin. Dh: qasiyad, faduul, maag, edabdarro.

waa la naqliyay ✓

1

de: trouble, disturbance; scandal, offense

2

lx: khasiyad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: khasiyad

waa la naqliyay ✓

1

(Maaliyad-da)

2

Xoolo; maal; lacag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti.

waa la naqliyay ✓

f. n. wealth, property; finance

waa la naqliyay ✓

-da: (n) finance (fe-naansi). Ex: Wasaaradda Maaliyadda; the Ministry of Finance

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hanti badan oo lacag ama qiimo lacageed leh. Waxbarasho sare oo tayo lihi maaliyad badan bay u baahan tahay Dh: aduun, dhaqaale.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: maal; lacag; xoolo

3

de: wealth, property; [ext.] finance

4

lx: maaliyad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: maaliyad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aalad wax lagu eego oo waxa dheer soo dhawaysa. Naaliyadda goortaan dul dhigo tan iyo Nayroobi. Dh: diirad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qaali noqo. Jaadyahaw qaaliyaw ha lagu iibsan kari waayee. Dh: qaaliyoow

2

qaaliyaw -ga: (magac, lab, keli) qaali noqosho, qiimo biirid uu iibku dallaco. Dh: qaaliyaw qüimokac. Li: qiimajab, jabid.

waa la naqliyay ✓

(fal) qiimaha uu joogo biiri oo mid ka sarreeya ku iibi. Qiimaha xoolaha qaaliyay Dh: qaaliyee. Li: jebi, rakhiisi, raqiisi.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh laga filayo inay noqoto marwo daacad ah oo gaarinimo leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) afo wanaagsan oo seygeedu mar kaste raali ka yahay: afo raalli ka ah saygeeda oo si walba u okobban. Raalliya il nin qaba raaskii ma dumo. Dh: raalliyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: raalliyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. kind woman, obedient ~ loyal wife

waa la naqliyay ✓

1

a: raalliyo

2

de: kind woman, obedient ~ loyal wife

3

lx: raalliyad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: raalliyad

waa la naqliyay ✓

m.l (-mo, m.dh) (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan; waana curiyaha labaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka).

waa la naqliyay ✓

1

m.l (-mo, m.dh) (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan; waana curiyaha labaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka).

2

naatariyam-haydaroogsaydh m.l (-dhyo, m.dh) (kiim.) (koostic sooda, NaOH). Adke cad oo sayax-milme ah una habaysan duneed, ilays gudbintiisuna liidato. Milanka uu ku jiraa waa alkali xooggan waana gudbiye-milme.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir firfircoon oo jilicsan; waana curiyaha labaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad (I) ee tusaha kalgalka).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xasarad iyo hoos ka tuur laba dhinac ka dhaxaysa. Dh: shaqaaqo, hooskatuur.

2

xasaasiyad -da: (magac, dhedig, keli) cadanyo iyo diidmo jidhku uu wax diido.

waa la naqliyay ✓

m.dh Raalliyo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) afo saygeeda raalli ka ah noqod.

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho gabadh sida arliga u deggan oo dabeecadaha wanaagsan ee dhulka leh.

2

Arliya -da: (magac, dhedig, kali) curadda afarta qolo ee magiiganaha; waa lix iyo labaatan dhagax oo u kala baxa min sixri iyo min sicdi. Jaamac, waa siddeed dhagax oo min sicdi ah. Qabqable, waa lix dhagax oo min sicdi ah. Inkays, waa toddoba dhagax oo min sixri ah. Muyulukhad, waa shan dhagax oo min sixri ah. Faalka marka la eego Arliyaa ugu aamin daran, waayo waxay tidhaah: wax dhintay waan ku deeqsiin, wax dhashana waan ku deeqsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalam-ka)

2

1. Cirka iyo dhulka.

3

2. Uunka oo dhan.

4

3. Adduun; kawn; (ama caalan).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caalan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] world, universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) universe (yuu-na-veersi) cosmos (koz-mas), world (woorld)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) dunida iyo makhluuqaadka Ilaahay ku abuuray. Dh: adduun.

waa la naqliyay ✓

1

a: caalan

2

bw: Arabic

3

de: world, universe

4

lx: caalam

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-col

7

key: caalam

waa la naqliyay ✓