kaalo — Macnaha & Turjumaada

1

(Kaala-da)

2

Wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto; siin; diiqo; xoolaggooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nin guursaday xoolaha la siiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. contribution, handout, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gargaar loo fidiyo qof guursaday. Dh: kaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: contribution, handout, charity

2

lx: kaalo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: kaalo

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Gargaar ama caawimaad cid loo fidiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Gargaar ama caawimaad cid loo fidiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. assistance, aid, help

waa la naqliyay ✓

-kaalmada: (n) assistant (asiistant); help (help). Ex: waad ku mahadsantahay kaalmadaadii; thank you foryour assistacet or help

waa la naqliyay ✓

1

Aiuto

2

Aid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, garabsiin ama wax la qabasho. Dh: gargaar, taageero, kaalo, kalkaalin, caawimaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: assistance, aid, help

2

lx: kaalmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: taageero

6

key: kaalmo

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaal-ka) ° Waran weyn.

2

2. (Kaa-sha) a) Kaalo; deeq. b) Qayb. c) Qaaddo weyn; qarsin; qudde.

waa la naqliyay ✓

1

kaal¹: m.l (-lal, m.l) Warmaha waaweyn nooc ka mid ah.

2

kaal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

3

kaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Nin guursadey xoolo siin. la-mid: kaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large spear, javelin

2

kaal [feminine] n. ladle, large wooden spoon

3

kaal [feminine] n. aid, help; contribution, share; gift

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc warmaha ka mid ah. Dh: gamas.

2

kaal -ka: (magac, lab, keli) qaaddo weyn. Dh: qarsin, qudde.

3

kaal -ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto. Dh: diiqo, xoolaggooyo.

4

kaal -ka: (magac, lab, keli) meel dabool lagu xidhayay uu ka weynaaday, jillaafta yar oo lagu le'ekaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to you ... with / about someone, something

waa la naqliyay ✓

1

de: to you ... with / about (X) = ku + ka ~ ku + la

2

lx: kaala

3

ps: pro + prep

4

xe: What did the teacher talk to you about?

5

xv: Macallinku muxuu kaala hadlay?

6

key: kaala

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xoolo qof lagu gargaaro; maal qof la siiyo gaar ahaan marka uu guursado. Dh: gargaar, caawimaad, taageero, kaalmo, taakulo, kaalo, xoologgooyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: kaal³.

waa la naqliyay ✓

v. assist, aid

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo gargaar ah, cid kale sii. Dh: taageer, caawi, gargaar, taakulee.

waa la naqliyay ✓

1

de: assist, aid

2

lx: kaali

3

pd: (kaaliyey ~ kaashey)

4

ps: v2a=

5

key: kaali

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meesha laga qodo dhagaxa, guruuraxa, ciidda iyo wixi lamida oo wax lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meesha laga qodo dhagaxa, guruuraxa, ciidda iyo wixi lamida oo wax lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

f. n. quarry

waa la naqliyay ✓

-kaawada: (n) 1. cable (keeybal); electric cable. 2. quarry (kuwoori); stone excavation ~ faratooyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carro isku dhagan oo lagu buuxbuuxiyo meelaha godgodan. Dh: carro, ciid.

waa la naqliyay ✓

1

de: quarry

2

lx: kaawo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: kaawo

waa la naqliyay ✓

kaayo¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: “Waa isku kaayo mid”. la-mid: kayo¹.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: Waa isku kaayo mid.

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) layeele ah oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Dh: kayo.

2

kaayo: (dibkabe) lahaansho oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin; aanu leenahay. Dh: kaayaga.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ukun sida kubadda u wareegsan qolofina ku dahaadhan tahay oo xawayaanka aan naaslleyda ahayni dhalaan sida. shimbiraha badhkood, kalluunka haadda iyo wixii la mid ah. Digaagaddu naalo ayay dhashaa. Dh: ugac, beed, ugxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saala-da)

2

Saxaro engegan oo iniino ah oo xoolaha iyo nafleyda kale qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): dung (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

-saalada: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ digo

2

saalo -saalada: (n) salon (sa-luun); a room or hall for receptions ~ qolka soo dhaweynta

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaar adag oo malmalaasan oo adhiga, geela iyo ugaadha lagu yaqaanno. Saalo geel baa surinkan daadsan. Dh: digo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: digo, saxaro, xaar

2

de: dung (of animals)

3

initial: s

4

lx: saalo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-mass

7

key: saalo

waa la naqliyay ✓

1

(Waala-da)

2

Cayaar raggu cayaaro: labo saf oo iska soo horjeeda oo is tiro le'eg oo jilbajabsan; gacnahaa laga cayaaraa, hees iyo jiibna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid. m.f.dh, waalasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hand-clapping game played by two teams of men

2

waalo v. become insane, go mad

waa la naqliyay ✓

-waashay I waalatay: (v) become mad, crazy, insane or mentally disturbed ~ see also [eeg] waalan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaala-da)

2

1. Xaal.

3

2. Uurkujir; xiidmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xubnaha ragga. 2. Uurkujir.

waa la naqliyay ✓

f. n. intestines, entrails, internal organs

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si ay wax yihiin xilli gaar ah. Dh: xaalad.

2

xaalo -da: (magac, dhedig, keli) uur kujir. Dh: xiidmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: uurkujir, xaab, xiidmo

2

de: intestines, entrails, internal organs

3

initial: x

4

lx: xaalo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Gerger-ka)

2

Kaalmo wadajir loo bixina hayo, qaybta qofkiiba ku soo abbaaranta; xoolaggooyo; kaalo; taageero; diiqo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaalin-ka) Dhis wareegsan oo ceelka agtiisa laga sameeyo oo darka wax lagu waraabina hayo la saaro.

2

2. (Kaalin-ta) a) Hawl guud, meesha ama inta qof gaar u lee yahay oo ku qaybsan yahay. b) Kaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Macaawina-da)

2

Kaalo; gargaar; kaalmo; taageero.

waa la naqliyay ✓

1

(Tagaaba-da)

2

Waxtar; kaalo; macaawino; taageero.

waa la naqliyay ✓

Kaalori (halbeeg)

waa la naqliyay ✓

/kaalow/ (adj) ciyaal aan khibrad lahayn ah.

waa la naqliyay ✓

/kaalori/ (n) ibbirky tabarty hung-gurighy luku helaw.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaalmo wadajir loo bixiyo inta qof ku soo aadda. Dh: kaalo, taageero.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) deeg cidi bixisay oo la siiyo cid u baahan. Dh: gargaar, kaalo, taageero, taakulayn, kaalmo, macaawino.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qori qoryaha dhis. maha lagu kaalo oo dhaqdhaqaaqa loogu diido. Tiikad u dhiib. Dh: bishil.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolagooyo wax ku siin. Dh: kaalo.

waa la naqliyay ✓

1

a: kaalo

2

de: aid, help; contribution, share; gift

3

hm: 3

4

lx: kaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n1-f

7

syn: deeq

8

key: kaal_3

waa la naqliyay ✓

1

de: calorie Alt sp: kaloori {Eng}

2

lx: kaaloori

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: kaaloori

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah ciyaaraha turubka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haweeney la shaqaysa cid hawl badan haysa; gabadh gacanyare u ah dhakhtar iyo wixii la mid ah. Dh: caawiso, kalkaaliso. Wa: kalkaalisooyin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (fiisikis) K. halbeeg. Xaddiga kulka ee loogu baahdo in uu heerkulka 1 garaam oo biyo ah kor u qaado 1° C (1° K). Halbeegga kaalori beryahan looma adeegsado xisaabinta fisikaad, waxana la qaataa Juul. 1 kaalori = 4.1868 juul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (fiisikis) K. halbeeg. Xaddiga kulka ee loogu baahdo in uu heerkulka 1 garaam oo biyo ah kor u qaado 1° C (1° K). Halbeegga kaalori beryahan looma adeegsado xisaabinta fisikaad, waxana la qaataa Juul. 1 kaalori = 4.1868 juul.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) halbeegga cabbira qiimatamareedka ku jira wax kasta oo la quuto.

waa la naqliyay ✓

1

(Kafaala-ha)

2

1. Qof ama wax taladooda iyo eeddoodaba la qaado.

3

2. Dammiinasho; lammaano.

waa la naqliyay ✓

1

kafaalo¹: m.l 1. Daryeel. 2. Cid masuuliyaddeeda oo la qaado.

2

kafaalo²: f.g3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax daryeelid. 2. Wax mas'uuliyaddooda qaadid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daryeel. 2. Cid masuuliyaddeeda oo la qaado.

waa la naqliyay ✓

m. n. responsibility, sponsorship, guardianship

waa la naqliyay ✓

-kafaalada: (n) sponsorship (is poonsarship) ~ damiinasho, laamaanasho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dammiinasho oo cid kale u ballanqaadis.

2

kafaalo -ha: (magac, lab. keli) daryeel iyo xannaanayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: responsibility, sponsorship, guardianship

2

lx: kafaalo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m

5

key: kafaalo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) duunyo ama tacab hantiyeed oo nin madi ahaa ka dhintay. Dh: hadhiino, dhaxal.

waa la naqliyay ✓

v. appoint someone as one's representative

waa la naqliyay ✓

1

de: appoint s.o. as one's representative

2

initial: w

3

lx: wakaalo

4

pd: (wakaashay)

5

ps: v3b=tr

6

see: wakiilo

7

key: wakaalo

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc caws ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo nagaadh.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) abuurka inta dadku dhibsado oo dhan, sida dugaagga, xamaaratada iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] poisonous plants

2

balalo vl. n. act of taking one's animals to a well without permission to use it, and then begging to water

3

balalo n. beginning, start (of something)

4

balalo [feminine] n., [collective] disease that strikes livestock

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jirro xoolaha ku dhacda marka ay daaqdo geedo sumaysan ama qudhaanjo leh. Lo'da balalootay ha loo gurmado. balalo -da: (magac, dhedig, keli) sunta geedaha qaar leeyihiin ee xooluhu ku bukoodaan ama kuba dhintaan.

2

balalo -da: (magac, dhedig, keli) biyo la doondoono kolka aad sabada ceelka ciidan iyo yeeltoona ku haysan. Balalo ayaan ku soo waraabiyey halaha maanta.

3

balalo -da: (magac, dhedig, keli) dibbiro aad u xun oo nagas buuxiyo neefka calooshiisa, ka dib markuu aad u cunay doog. Waxa suuragal ah in ay xooluhu ku dhintaan balalada.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalya-ha)

2

(xoolo cayiley) baruuro lullusha (bari, macal, kd.).

waa la naqliyay ✓

m. n. fat parts of an animal (especially sheep)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xoolo aad u naaxay oo ay baruuro ka lullushaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: fat parts of an animal (especially sheep)

2

lx: caalyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m

5

key: caalyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cod ay haweenku sameeyaan marka ay farxaddu jirto oodhiirrigelin ah. Damallo xooggan ayaa arooska ka dhacaysa. Dh: dalamo, mashxarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Faalla-da)

2

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

waa la naqliyay ✓