Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

imperative v., pl. you all come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here you all!

waa la naqliyay ✓

1

de: you all come! Defective imperative form only

2

lx: kaalaya

3

ps: v4b-imp-pl

4

syn: imaada

5

key: kaalaya

waa la naqliyay ✓

venir.

waa la naqliyay ✓

1

Kaalay!

2

Imaw; agtayda imaw.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here!

waa la naqliyay ✓

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

waa la naqliyay ✓

1

de: come! Defective imperative form only

2

lx: kaalay

3

pd: (kaaley)

4

ps: v4b-imp-sg

5

see: imow

6

key: kaalay

waa la naqliyay ✓

(pronoun) 1. we are the ones who... Ex: annagaa sheegnay; we told [we are the ones, who told], 2. we (wii)! or us! Ex: kaalaya! annagaa? You all come here! us? [are you speaking to us?]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si guux iyo buuq ah u hadlid. Buugid looma baahna waxqabad la kaalaya. Dh: bulaamid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) awr isagoo yar la dhufaamay. Dhoomaha la kaalaya hal kaa dhoocil jiifsadaye.

2

dhoocil-sha: (magac, dhedig, keli) gabadh yar oo foodley ah; inan aan qaan gaadhin. Dh: gambayar, foodley. Li: gashaanti.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoryo yaryar oo xal xalleefsan. Karaab soo ururiya oo kaalaya dabka shida. Dh: qoryo. Wa: karaabyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta luufka dheel. Dh: liif.

2

luuf -ka: (magac, lab, keli) ciyaar dhagxaan xalxalleefsan ama kubbado qori ah oo la tuuro ama la dilindilleeyo lagu ciyaaro. Luuf an ciyaarnee kaalaya. Dh: buul, liif.

3

luuf -ka: (magac, lab, keli) in yar oo hilib, rooti iyo wixii la mida ah. Dh: in, go', cad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilliga ay cadceeddu dhacdo een cishahana la gaadhin. Makhribkii ayuu Aabbo socday. Dh: fiidcawl, gabbaldhac.

2

makhrib -ka: (magac, lab, keli) salaad faral ah oo saddex ragcadood ah oo la tukado kolka ay cadceeddu dhacdo. Makhribkii ayaa loo eedaamee kaalaya tukada. Dh: maqrib.

waa la naqliyay ✓

1

de: you all come!

2

lx: imaada

3

ps: v4b-imp-pl

4

syn: kaalaya

5

key: imaada

waa la naqliyay ✓

1

de: we are saying

2

lx: oranaynaa

3

pd: (odhaneynaa)

4

ps: v4a-1pl-prpg

5

xe: We are going to say, 'Come to us!'

6

xv: Waxaannu oranaynaa, 'Inoo kaalaya!'

7

key: oranaynaa

waa la naqliyay ✓

1

n., (vocal address) yeedh, -ki, yeedhnin, -ti.

2

call, v.tr., (to name) u bixi, ugu yeedh; (to invite) u yeedh; call after him, aad u yeedh; call again or back, soo celi; call aloud from, ka yeedh; call him aside, gooni ugu yeedh; call him out, away, dibadda u saar; call at that place, meesha sii mar; call back your word, hadalkaagi ku noqo; the governor calls for you, serkaalki baa kuu yeedhaya or doonaya; do you call for drink? ma waxaad cabtid baad doonaysaa? call for dinner, soorta hagaaji or soorta kala hagaaji; call forth, u yeedh; call in, soo geli; call in your money, lacagtaada ha kusoo gasho; call him off from that bad thing, ninka waxaa xun or dawga xun uga yeedh; I am called off from my studies, barashadaydi baa la iga yeedhay; call on, to, unto, upon, bari, dalbo; call him to help, caawimaad ugu yeedh; call over the names of the assembly, nin walba magiciisa ugu yeedh; call him to witness, marqaati ugu yeedh; call to remembrance, xusuusi; call together, iss u kaalaya; call him up in the morning, aroorta hore soo toosi.

3

call to prayer, v.tr., adin.

4

calling to prayer, n., adimaad, -di, eedaan, -ki.

waa la naqliyay ✓

aider.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Summad : K. Bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; bar-karid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) summad: (K.) bir firfircoon oo jilicsan. Waa midda saddexaad ee biraha alkaliga (ururka I ee tusaha kalgalka); bar-dhalaashan: 63.7° C; barkarid: 756° C; cufnaan beegan: 0.86; tiro borotoon: 19; cuf-atameed: 39.09.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaalmayn-ta)

2

Wax qof u baahan yahay wax kala qabasho; kaalmo siin; u gargaarid; taageerid; waxtarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaalmee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof baahi qaba, waxtarid. Dh: caawin, gargaarid, taakulayn, taageerid.

waa la naqliyay ✓

Inta badan; badanaa; dhaaxa; qajeel

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, badanaa. Tus.”Aa. ma yimaado saacadahaan”.

waa la naqliyay ✓

f.. Inta badan, marar badan, badanaa. Tusaale: "Aa. ma yimaado saacadahaan".

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] frequently, usually, mostly, often

waa la naqliyay ✓

(adv) often (often); usually (vush wali); regularly or customarily used ~ aalaaba, badanaaba

waa la naqliyay ✓

(falkaab) sida inta badan dhacda. Axmad waa arday aalaa iskuulka yimaadda. Dh: aalaaba, badanaa, qajeelo, dhaaxa.

waa la naqliyay ✓

1

de: frequently, usually, mostly, often

2

lx: aalaa

3

ps: adv

4

key: aalaa

waa la naqliyay ✓

كثيرا

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to you ... with / about someone, something

waa la naqliyay ✓

1

de: to you ... with / about (X) = ku + ka ~ ku + la

2

lx: kaala

3

ps: pro + prep

4

xe: What did the teacher talk to you about?

5

xv: Macallinku muxuu kaala hadlay?

6

key: kaala

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

waa la naqliyay ✓

n. phr., [conjunction] even the other

waa la naqliyay ✓

1

de: even the other = kale + -ba

2

lx: kalaba

3

ps: np + conj

4

key: kalaba

waa la naqliyay ✓

n. phr., [conjunction] and other (ones) ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and other (ones) ... = kale + -na

2

lx: kalana

3

ps: np + conj

4

key: kalana

waa la naqliyay ✓

(adj) only (on-li); lone (loon) ~ qudha, qura. Ex: aniga oo kaliya; only by myself

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xayawaan saalo dhig. Lo' saalaysay oon baa haya. Dh: saalood, saalee

2

saalay: (fal) saalo dhig: saalood.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

2

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

waa la naqliyay ✓

1

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

2

initial: w

3

lx: waalay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waalay

waa la naqliyay ✓

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

waa la naqliyay ✓

name-f exalted, sublime, high, excellent

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafayn-ta)

2

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

2

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Kafia

waa la naqliyay ✓

1

name-f sufficiency; sufficient. Syn: Kaafi (Arb)

2

name-f self-sufficient

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh ay hooyadeed u aragatay mid cid walba oo kale kaga fillaatay.

waa la naqliyay ✓

1

de: Kafia

2

lx: Kaafiya

3

ps: name-f

4

key: Kaafiya

waa la naqliyay ✓

m.l Caano fadhi ah, oo si ay u adkaadaan biyihii laga miiray oo ay lagama maarmaantahay in lagu cuno fandhaal.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caano fadhi ah, oo si ay u adkaadaan biyihii laga miiray oo ay lagama maarmaantahay in lagu cuno fandhaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaaliya-ha)

2

Gargaare; taageere.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof caawiya qof hawl haya; gargaare.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof caawiya qof hawl haya; gargaare.

waa la naqliyay ✓

m. n. supporter, assistant. deputy

waa la naqliyay ✓

-kaaliyaha: (n) 1. assistant (a-siis-tant); helper (helper). 2. deputy (de-pi-yuti)

waa la naqliyay ✓

1

Assistente

2

Assistant

waa la naqliyay ✓

1

Assistente

2

Assistant

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin gacanyare u ah dhakhtar ama cid kale. Dh: caawiye, gargaare, taageere, kalkaaliye. Wa: kalkaaliyeyaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: supporter, assistant. deputy

2

lx: kaaliye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: kaaliye

waa la naqliyay ✓

Kan aannu lee nahay.

waa la naqliyay ✓

kaayaga¹: mu.lh.l (kuwayaga, w) magacuyaal lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: “Baabuurkiinna, kaayaga ayaa ka weyn”. la-mid: Kayaga¹.

waa la naqliyay ✓

1

kaayaga¹: mu.lh.l (kuwayaga, w) Magacuyaal lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: Baabuurkiinna, kaayaga ayaa ka weyn.

2

kaayaga²: (-kaayaga) dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: Dalkaayaga ayaa ka ballaaran dalkiinna.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadlayn-ta)

2

(fardo) kadle orod.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kadlee. la-mid: kadlays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) orad aan xawaare ahayn oo afarta addin la is weydaariyo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kadlayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaali ka dhigid. Dh: qaaliyayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xayawaan saalo dhigid.

2

saalayn -ta: (magac, dhedig, keli) saalo dhigid; saalood.

3

saalayn-ta: (magac, dhedig, keli) 'xayawaan' saalo dhigid. Saalayn lo'aad oon baa keena. Dh: saalood.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

2

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

waa la naqliyay ✓

-waaraysa: (adj) 1. immortal (imoor-tal)-, eternal (iteer-nal) ~ aan dhimmannayn, daa'in ah. 2. durable (dhuura-bal)-, existing (ig-ziist-ing); enduring (en-dhuur-ing); lasting (laast-ing) ~ wakhti dheer jiraya

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalayn-ta)

2

Dan u gelid; wax ka qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

waa la naqliyay ✓

aider.

waa la naqliyay ✓

tromper.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidib-dhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaa-landarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidibdhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqiiqadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaalandarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidibdhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaalandarka waxa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noqnoqoshada dayaxa ee 12ka jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga xisaabiyaana waa 365 maalmood.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaalmaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kaalmaysasho; gargaarsasho; taageersasho

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax kaalmo ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax kaalmo ka dhigasho. m.f.dh, kaalmaysasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: get someone to help oneself; make use of someone ~ something

waa la naqliyay ✓

-kaalmaystay I kaalmaysatay: (v) use the help [assistance]; exploit (ekis-palooyt)-, capitalize (kapitalaayz) ~ kaasho, gargaarso

waa la naqliyay ✓

(fal) taakulayso; taageerso; gargaarso.

waa la naqliyay ✓

1

de: get s.o. to help oneself; make use of s.o.~ s.t.

2

lx: kaalmayso

3

pd: (kaalmaystay)

4

ps: v3b=auto

5

key: kaalmayso

waa la naqliyay ✓