kaaha — Macnaha & Turjumaada

pr. n., [feminine] Kaha

waa la naqliyay ✓

name-f ray, first glimmer of light; begin to glow ~ shine. Lit: she who shines the world with happiness

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh aad u qurux badan oo lagu metelayo waa dillaacay oo dhalashadeedii lagu farxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: Kaha

2

lx: Kaaha

3

pd: (Kaaho)

4

ps: name-f

5

key: Kaaha

waa la naqliyay ✓

1

(Kaah-a)

2

Iftiin, wixii ku wacnaa (dab, qorrax, kd.) ayan muuqan ama ayan weli soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

kaah¹: m.l Iftiin yar oo wixii sababay sida dab, qorrax iyo wixi lamida ayan muuqan.

2

kaah²: f.mg1 (-hay, -hday) If muuqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Iftiin yar oo wixii sababay sida dab, qorrax iyo wixi lamida ayan muuqan.

waa la naqliyay ✓

Radiation

waa la naqliyay ✓

1

m. n. ray, first glimmer of light

2

kaah v. begin to glow ~ shine

waa la naqliyay ✓

-a: (n) glimmer (gilimar); a dim light appearing in distant place. Ex: kaaha shumaca; the glimmer of a candle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iftiin bixi; nal bixi. Dh: if, iftiin.

2

kaah -a: (magac, lab, keli) iftiin meel fog ka muuqda. Dh: iftiin. Li: mugdi.

3

kaah -a: (magac, lab, keli) tamarta ku baxda qaab hireeddada siiba hirka birlabdanabeed, hirar saxaradeedka ee fallaadhaha alfa, beta iyo gaama.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn la'aan. Dh: baahi.

waa la naqliyay ✓

name-f late, not on time, tardy. Lit: she who was born over-due

waa la naqliyay ✓

ama Daahsan, magac loo baxsho gabadh uurka ku raagtay oo aan shinkeedii dhalan.

waa la naqliyay ✓

name-f mend, patch; support

waa la naqliyay ✓

1

1. Kan adigu aad leedahay (sida: faraskaaga; aqalkaaga; qalinkee? Kaaga).

2

2. (kaa + ka) (waxaa biyaha kaaga roon caano; maxaa lacagtii kaaga haray?; Anigaa kaaga marag ah; ...).

waa la naqliyay ✓

kaaga¹: mu.lh.l (kuwaaga, w) Magacuyaal lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: “kaaga ayaa ka fiican”.

waa la naqliyay ✓

1

kaaga¹: mu.lh.l (kuwaaga, w) Magacuyaal lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: Kaaga ayaa ka fiican.

2

kaaga²: (-kaaga) dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: Qalinkaaga baa cusub.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition and preposition: for you ... from (X); from you ... using (X)

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Wa: kuwaaga.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Kaah wax ka keenid.

waa la naqliyay ✓

(fal) walax ama aalad, iftiin la arko ka soo bixi.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to you ... with / about someone, something

waa la naqliyay ✓

1

de: to you ... with / about (X) = ku + ka ~ ku + la

2

lx: kaala

3

ps: pro + prep

4

xe: What did the teacher talk to you about?

5

xv: Macallinku muxuu kaala hadlay?

6

key: kaala

waa la naqliyay ✓

Ma aha (ama maahan).

waa la naqliyay ✓

v., neg., present habitual: it is not

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) diidmo ah oo u dhigma 'sidaa si ka duwan weeyaan'. Dh: maaha, maahin, maahane, sidaas, maahan.

waa la naqliyay ✓

1

de: it is not

2

lx: maaha

3

pd: (ma aha)

4

ps: v5a-3-neg-prhb

5

xe: Today the weather is not cold.

6

xv: Maanta hawadu qabow maaha.

7

key: maaha

waa la naqliyay ✓

name-m the two opening letters of 20th Surah of the Qur'an; it is said to be one of the names of Prophet Muhammad

waa la naqliyay ✓

Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac baa badanaa ka dabadhaca (sida: naa Kaaha; naa Ubax).

waa la naqliyay ✓

1

(Oog-ga)

2

Kaaha waabberi, intaan qorraxdu soo bixin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyada ..., m.dh) (fiisikis) Aragti ugu horeyntii u soo saaray Maks Blank (1858-1947) oo sharaxaysa kaaha walax madow, wuxuuna soo bandhigay afeef ah in tamarta birlabdanabeedku ku baxdo kuna qaadanto qaybo joogto ahayn oo ku dhufsanayaal abyoon ah. Tusaale ahaan, tamartu waxa ay u baxdaa baakidho yar yar oo isdabajoog ah. Rakaad kasta oo birlabdanabeed waxa la xiriira baakidho yaryar oo tamar ah, ma jirto tamar la helo oo ka yar baakidhadan, kuwaas oo loo yaqaano kuwaantaam ama footoon.

waa la naqliyay ✓

1

cas¹: m.l 1. Kaaha midabka huruudda u eg oo arooryada hore ka muuqda dhanka bari, inta ayan qorraxdu soo bixin. 2. Meel bannaan oo ciid jilicsan leh oo la dego. 3. Midab guduud xigeen ah. 4. Sayn yaroo meel ka hoora. 5. Meel bannaan.

2

cas²: f.mg4 (-saa, -sayd; cascas) Wax midabkiisu guduud furanyahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlabdanabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Kaaha saxar tamaraysan oo soo gaadha dhulka kana yimaada cirka. Waxa ay badanaaba ka koobanyihiin borotoono leh xaddiyo yaryar oo bu'o culus ah. Waxa kale oo ku jira footoono iyo nooc ka mid ah niyuutaroonada dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

2

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.

3

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Tamar kaahda dhulka iyo meereyaasha kale ay ka helaan qorraxda. Kaaha gorraxdu si la taaban karo ayuu ugu kala duwanyahay dhulka dushiisa. Xaddiga kaah gorraxeedku wuxuu isla beddelaa kolba xagasha ay fallaaraha ilaysku uga soo dhacayaan dhulka maalinta dhexdeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Summad: Lm. Halbeegga caalamiga ee burqad iftiimeedka, loona qeexo burqadka iftiinka ee ka soo kaaha bar iftiin oo itaalkeedu yahay hal kandeela (cd), una baahaya hab toobineed leh xagal adke oo ah hal istaraadiyan. Sidaas awgeed, 1 lm = (1/4Ò)cd.

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: “Naa Kaaha!”, “Naa Ubax”. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Sumad . (Syn. la micnotahay isirka nuugidda). Cabbirka kartida walaxi ay ku nuugto kaah, waana saamiga kaaha ama burqad iftiimeedka la nuugay iyo kaaha ama burqad iftiimeedka abbaaraa.

waa la naqliyay ✓

1

nuur¹: m.l Kaaha ka baxa walax iftiimaysa.

2

nuur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Walax iftiinta kaah bixin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Bixinta elektaroonno ee dusha biraha, marka lagu kaahiyo hirarka, birlabdanabeedka. Tirada elektaroonnada ee baxay waxa ay ku xiranyihiin itaalka kaaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyada ..., m.dh) (fiisikis) Aragti ugu horeyntii u soo saaray Maks Blank (1858-1947) oo sharaxaysa kaaha walax madow, wuxuuna soo bandhigay afeef ah in tamarta birlabdanabeedku ku baxdo kuna qaadanto qaybo joogto ahayn oo ku dhufsanayaal abyoon ah. Tusaale ahaan, tamartu waxa ay u baxdaa baakidho yar yar oo isdabajoog ah. Rakaad kasta oo birlabdanabeed waxa la xiriira baakidho yaryar oo tamar ah, ma jirto tamar la helo oo ka yar baakidhadan, kuwaas oo loo yaqaano kuwaantaam ama footoon.

waa la naqliyay ✓

1

cas¹: m.l 1. Kaaha midabka huruudda u eg oo arooryada hore ka muuqda dhanka bari, inta ayan qorraxdu soo bixin. 2. Meel bannaan oo ciid jilicsan leh oo la dego. 3. Midab guduud xigeen ah. 4. Sayn yaroo meel ka hoora. 5. Meel bannaan.

2

cas²: f.mg4 (-saa, -sayd; cascas) Wax midabkiisu guduud furanyahay ahaansho. m.f.dh, casaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlab-danabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Kaaha saxar tamaraysan oo soo gaadha dhulka kana yimaada cirka. Waxa ay badanaaba ka koobanyihiin borotoono leh xaddiyo yaryar oo bu'o culus ah. Waxa kale oo ku jira footoono iyo nooc ka mid ah niyuutaroonada dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

2

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga. m.f.dh, iftiimid.

3

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho. m.f.dh, iftiimid.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Tamar kaahda dhulka iyo meereyaasha kale ay ka helaan qorraxda. Kaaha gorraxdu si la taaban karo ayuu ugu kala duwanyahay dhulka dushiisa. Xaddiga kaah gorraxeedku wuxuu isla beddelaa kolba xagasha ay fallaaraha ilaysku uga soo dhacayaan dhulka maalinta dhexdeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Summad: Lm. Halbeegga caalamiga ee burqad iftiimeedka, loona qeexo burqadka iftiinka ee ka soo kaaha bar iftiin oo itaalkeedu yahay hal kandeela (cd), una baahaya hab toobineed leh xagal adke oo ah hal istaraadiyan. Sidaas awgeed, 1 lm = (1/4Ò)cd.

waa la naqliyay ✓

Radioactive

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] radioactivity

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Chemistry] radioactivity (reeydiyo aaktiivati) ~ tamarta shucaaca

waa la naqliyay ✓

1

de: radioactivity

2

lx: kaahfal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: kaahfal

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg kaasho. la-mid: kaashi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid ama wax kale, taageersi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg kalahadh.

waa la naqliyay ✓

m.l Gomosho.

waa la naqliyay ✓

(possessive pronoun) with nouns having definite article --ka: ending. your (voor); yours (vooris). Ex: wiilkaaga; your son

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax u baahi qaba.

2

2. Gaajaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho. m.f.dh, baahnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hungry; needy, in need

waa la naqliyay ✓

-baahnaa / baahnayd: (adj) hungry (haangari); needy (niidi) ~ gaajoonaya, gaajaysan. u baahan: need (niidh); want (want); ~ rabid. Ex: maxaad u baahan tahay? what do you need?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof ama shey wax baahi u qaba sida dhuuni, dhar, caafimaad ama wax kale. Waan baahanahay bakhti looma cuno.

waa la naqliyay ✓

1

de: hungry; needy, in need

2

lx: baahan

3

pd: (baahnaa)

4

ps: adj-der

5

key: baahan

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Asha

waa la naqliyay ✓

name-falive, living; prosperous

waa la naqliyay ✓

1

de: Asha

2

lx: Caasha

3

ps: name-f

4

key: Caasha

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daah ku xirasho, ilaxidh u samaysasho. Daahad maro lagama dhigto.

waa la naqliyay ✓

Ilixir loo yeelay; daah leh.

waa la naqliyay ✓

dąahan: f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax ilixir loo yeelay ahaansho; daah lahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] screened, curtained, draped

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la qariyey oo daah lagu xidhay. Tani waa xaajo daahan weli xal looma hayo. Dh: qarsoon, dahsoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: screened, curtained, draped

2

lx: daahan

3

pd: (daahnaa)

4

ps: adj-der

5

key: daahan

waa la naqliyay ✓

visage.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) withhold (withhooldh); keep (kiip)

waa la naqliyay ✓

1

(Kaabad-da)

2

Dhis waddada la siman oo laga kor dhiso meelaha karingaabadka ah ama go'an ama webiyada iyo togagga iyo wixii la mid ah, korkooda, si gaadiidka iyo dadku uga gudbaan; raar; buunto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dhismo yar oo dhulka ka kacsan. 2. Buundo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dhismo yar oo dhulka ka kacsan. 2. Buundo.

waa la naqliyay ✓

Bridge

waa la naqliyay ✓

Bridge

waa la naqliyay ✓

f. n. bridge; step, stair

waa la naqliyay ✓

-da: (v) doorstep ~ xakabad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhismo dad iyo duunyaba la dulmaro oo laga dul dhiso meelaha webiyada, togagga, qawyada iyo dixaha si loogaga tallaabo. Tareenku wuxu dixda holhol kaga tallaabaa kaabad aad u dheer. Dh: buundo, biriij.

waa la naqliyay ✓

1

de: bridge; step, stair

2

lx: kaabad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

syn: buundo ~ buunto

6

key: kaabad

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof loo diyaariyey maamul ama hoggaan siyaasadeed. la-mid: kaadir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof loo diyaariyey maamul ama hoggaan siyaasadeed. la-mid: kaadir.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ilays

2

de: ray, first glimmer of light

3

hm: 1

4

lx: kaah

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: kaah_1

waa la naqliyay ✓

1

de: begin to glow ~ shine

2

hm: 2

3

lx: kaah

4

pd: (kaahay)

5

ps: v1=

6

key: kaah_2

waa la naqliyay ✓

1

(Kaahid-da)

2

Iftiin kaah ah yeelasho, soo saarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaah².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel fog ka soo ifid; meel fog ka iftiimid; iftiin kaah ah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaahin-ka)

2

1. Nin ku dooda inuu wax ka yaqaan ama ogaan karo sirta qarsoon iyo waxyaalaha dhici doona; qaryaan.

3

2. (Kaahin-ta) Kaah ka keenid, u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

kaahin¹: m.l (-nno, m.dh) Qof waxa soo socda ka warrama.

2

kaahin²: m.f.dh eeg kaahi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof waxa soo socda ka warrama.

waa la naqliyay ✓

Radiation

waa la naqliyay ✓

m. n. fortune-teller, diviner, soothsayer

waa la naqliyay ✓

name-m fortune-teller, diviner, soothsayer (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin sheegta inuu wax soo socda sii garan karo, waxa dadka kale ka qarsoon sii sheega ama sii saadaaliya. Dh: faaliye, farriye, waxsheege. Wa: kaahinno.

waa la naqliyay ✓