Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kaaf-ka)

2

Xarafka 11d oo Alifka Soomaalida magaciisa; (K).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Xarafka ka'. la-mid: k (ka').

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Xarafka ka'. la-mid: k (ka').

waa la naqliyay ✓

m. n. K [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xarafka ka, k, ka'.

2

kaaf -ka: (magac, lab, keli) erey la adeegsado marka la cabbirayo labo arrimood oo kala dheer oo aad u kala duwan. Waxaad noo sheegayso iyo xaqiiqdu waa kaaf iyo kala dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

a: ka'

2

bw: Arabic

3

de: K [letter of the Arabic & Somali alphabet]

4

lx: kaaf

5

pd: (-ka Pl: kaafaf (ka))

6

ps: n4-m, n2a-m

7

key: kaaf

waa la naqliyay ✓

1

(Kaafi-ga)

2

(wax) wax ku filan ama deeqa ama wada gaara.

waa la naqliyay ✓

1

kaafi¹: m.l.kh K. ah: wax deeq kugu kaafiya.

2

kaafi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Wax ku fillaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Wax ku fillaan. m.f.dh, kaafiyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): sufficiency; sufficient

2

kaafi v. be sufficient ~ enough

waa la naqliyay ✓

name-m sufficiency; sufficient. Syn: Kaafiya (Arb)

waa la naqliyay ✓

-yey/say: (v) satisfy (satisfeey); give satisfaction

waa la naqliyay ✓

magac afka Carabiga ka soo jeeda oo loo baxsho wiil ay hooyadii aad ugu faraxday oo ay u aragtay in ay cid walba kaga maarantay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku fillaw. Wiilku wuuna kaafiyaye, Allaw noo kadab.

2

kaafi -ga: (magac, lab, keli) wax, wax ku filan ama wada gaara.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadaf-ka)

2

Bahal dhirxagatada kamid ah oo dabaggaallaha u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Bahal dhirxagata ka mid ah oo dabaggaallaha u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Bahal dhirxagata ka mid ah oo dabaggaallaha u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] animal species, similar to a squirrel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bahal dhirxagatada ka mid ah oo dabaggaallaha u yara eg ka se weyn amahana ka roon.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dabaggaalle, shuuqshuuq

2

de: animal sp., similar to a squirrel

3

lx: kadaf

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: kadaf

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-faf, -ftay) Wax qoyan in yar engegid.

waa la naqliyay ✓

v. dry partially

waa la naqliyay ✓

-yey / tay: (v) become dry

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo yara qallal; yara engeg. Dh: kawrax.

2

kafaf-ka: (magac, lab, keli) wax qoyey oo aan weli wada qallalin. Dh: kawrax.

waa la naqliyay ✓

1

de: dry partially

2

lx: kafaf

3

pd: (kafafay)

4

ps: v1=

5

key: kafaf

waa la naqliyay ✓

1

(Kaaf, ka'*)

2

Xarafka kow iyo tobnaad oo Alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaafir-ka)

2

(qof) aan Ilaah rumaysnayn; gaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaafiyid-da)

2

Ku fillaansho; wada gaarid; deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaafuur-ka)

2

1. Geed Shiinada Koofure iyo meelahaas ka baxa; wuxuu lee yahay caleemo weligood cagaaran iyo ubax midabkiisu yahay caddaan waxyar oo cillaan ahi dheeho oo kaafuur udgoon laga soo saaro.

3

2. Dhacaan geedka kaafuurka laga soo saaro oo waxyaalo badan oo kala geddisan laga sameeyo siiba dawooyinka (waa dhacaan-xabageed aad iyo aad u udgoon, oo ololi og, oo cad).

waa la naqliyay ✓

1

(Mu'min-ka)

2

Qof Muslin ah oo iimaan wanaagsan leh; aan kaafir ahayn; Ilaah-ka-cabsi badan; toobad badan; Muslin; (ama muumin).

waa la naqliyay ✓

1

(Mulxid-ka)

2

Gaal; kaafir.

waa la naqliyay ✓

1

(Sindiiq-a)

2

Gaal; kaafir.

waa la naqliyay ✓

1

dhereg¹: m.dh 1. Sida la noqdo markii cunto ama cabbitaan caloosha laga buuxsho. 2. Barwaaqo; ladnaan.

2

dhereg²: m.dh (kiimika) Marki walaxi ka kaaftoonto isbeddel.

3

dhereg³: f.mg1 (-rgay, -regtay; -rgi) Ka dh.: nafley cunto ama cabitaan caloosha ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ka f.: Wax ka kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (ka', kaaf) Xarafka kow iyo tobnaad ee alifka Soomaaliga, waana shibbane. la-mid: kaaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg kaafir.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaafi².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaaftoon².

waa la naqliyay ✓

1

kaaftoon¹: m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Awoodda ku darsamidda ee curiye ama xidishe leeyahay, oo le eg tirada atammada haydarojiinta ah ee ku darsama ama barabixiya hal ataam oo curiye ah. Molikuyuullada dabarwadaagga ee fudud kaaftoonkooda si toos ah ayaa loo helaa, tusaale ahaan kaaftoonka kaarboonka ku jira CH waa 4, kan naytarojiinta ku jirta NH3 waa 3. Ayoonnada kaaftoonkooda waxa loo tixgeliyaa in uu u dhigmo laxaadka saldanabka.

2

kaaftoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Ka k.: wax ka maarmid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed shiinaha koonfureed ka baxa oo caleemihiisu weligood cagaaran yihiin, lehna ubax midab cad oo udgoon. 2. Dheecaan geedka kaafuurka laga soo saaro.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. eeg kaafir. 2. eeg kufri¹.

waa la naqliyay ✓

1

kufri¹: m.l la-mid: kaafir.

2

kufri²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) (dii.) Nabiga iyo diinta Ilaah dafirid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac cidla' ah oo cadaw xiga; dacalka u shisheeya degmada beesha.

waa la naqliyay ✓

Kaas.

waa la naqliyay ✓

1

kaa¹: mu.ti.l (kuwaas, w) la-mid: kaas¹.

2

kaa²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee kelida ah. Tusaale: “Cali wargeyska ayuu iiga kaa qaatay”.

3

kaa³ (-kaa): dk.lh.l la-mid: kaaga².

4

kaa⁴ (-kaa): dk.ti.l la-mid: kaas².

waa la naqliyay ✓

1

kaa¹: mu.ti.l la-mid: kaas.

2

kaa²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee kelida ah. Tusaale: Cali wargeyska ayuu iiga kaa qaatay.

3

kaa³: (-kaa) dk.lh.l la-mid: kaaga².

4

kaa⁴: (-kaa) mu.ti.l la-mid: kaas².

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: from you, about you

2

kaa pron. and preposition: than you [comparative]

waa la naqliyay ✓

(pronoun you plus preposition from) from you. Ex: buugguu kaa qaatay, ma kuu keenay? did he bring back, the book he took from you?

waa la naqliyay ✓

1

(magac-uyaal) tilmaama qofka saddexaad oo lab oo kelida ah oo meel fog jooga. Dh: kaas. Wa: kuwaas.

2

kaa: (magac-uyaal) layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah. Macallinku, qaladkii wuu iiga kaa jaray.

3

kaa: (magac-uyaal) dibkabe ah oo tusmeeya lahaanshaha qofka labaad ee kelida ah. Dh: kaaga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka codka weyneeya, bahiyana. Baaf baa i dul yaalay oo waxba ma maqlayn, kolkaad ila hadlaysay.

2

baaf -ka: (magac, lab, keli) saxanka lagu dhaqo maryaha; saxniga dharka lagu maydho. Dh: tashti, saxni, sixni, saxan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daaf-ka) Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

2

2. (Daaf-ta) Doc, dhinac; barbar; gees; hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daawo) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

4

dąaf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daaw.) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] purulent conjunctivitis (eye disease)

2

daaf v. have conjunctivitis

3

daaf [feminine] n., loc. side, corner; bottom of hill

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eye disease; conjunctivitis (kon-jen-ten-veey-tis); pinkeye (pin-kaay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha xanuunka daafku hakaaga dhaco. Indhihiisa markaan arkay baan ku daafay Dh: bakoorow.

2

daaf -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca indhaha oo la is qabadsiiyo, baqbaq iyo xafajo badanna u keena oo wax aad qori mooddaa indhaha dhex ordo. Dh: bakooro, qoridaaf.

3

daaf -ta: (magac, dhedig, keli) meesha aad joogto meel dhinac ka ah. Daaf uga joogso gaadhiga yaanu ku jiidhine. Dh: doc, gees, barbar, hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

(Faaf-ka)

2

Meelo badan oo la saabto; fitaax; ballaarad.

waa la naqliyay ✓

1

faaf¹: m.l 1. Meesha wabiyadu iyo daadadku ku fatahaan. 2. la-mid: faafid.

2

faaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Biyo, cudur, war iyo wixi lamida meel ku baahid. la-mid: faah², faax².

waa la naqliyay ✓

1

faaf¹: m.l Meesha wabiyadu iyo daadadku ku fatahaan.

2

faaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Biyo, cudur, war iyo wixi lamida meel ku baahid. m.f.dh, faafid. la-mid: faah, faax.

waa la naqliyay ✓

1

v. spread

2

faaf vl. n. spreading, being spread about

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. outbreak (awt-breyk). 2. the act of scattering or spreading -faafis. 3.-faaf ay tay: (v) (iskaa ter); spread (ispareedh) scatter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fid oo baah; meelo badan isku ballaadhi. Li: urur, kooban.

2

faaf -ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo biyo fadhiisin ah; meelo badan oo la saabto. Dh: doox.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaf-ka)

2

1. Meel la hagaajiyey oo la qurxiyey oo arooska loo sameeyo oo lagu sameeyo caweys, cunno, dheelaas, cayaaro, kd.

3

2. Dhis kala durugsan; hadoodil.

4

3. Kol, kal, toogo, moog; jilays.

5

4. Hareer; dibad.

waa la naqliyay ✓

1

gaaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. Dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

2

gaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax ka dheeraan iyada oo muujinaya diidmo iyo nicitaan (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) traditional wedding party, usually in northern Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ka qaybqaado hawlaha iyo ciyaaraha aroos.

2

gaaf-ka: (magac, lab, keli) wareegga guriga arooska hortiisa laga dadbo oo la qurxiyo si habeennada arooska dhallinyaradu ay ugu caweyso. Galabta ayaa gaafkii la dadbayaa. Dh: xayndaab, ardaa.

3

gaaf -ka: (magac, lab, keli) xaflad casuumad iyo ciyaaro iskugu jirta oo habeenka seddexaad ama toddobaad ee arooska la sameeyo.

4

gaaf -ka: (magac, lab, keli) hareer ama dibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

2

lx: gaaf

3

pd: (-ka Pl: gaafaf (ka))

4

ps: n4-m

5

key: gaaf

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Wax xoojin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Wax xoojin. m.f.dh, kaabid.

waa la naqliyay ✓

v. mend, patch; support; set (a bone)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kale buuxi ama wax ku dar oo adkee.

waa la naqliyay ✓

1

de: mend, patch; support; set (a bone)

2

lx: kaab

3

pd: (kaabay)

4

ps: v1=

5

key: kaab

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaad-da) Habeennada aan dhaxanta lahayn oo oogadu u jeesho; jamaad.

2

2. (Kaad-ka) Illinka, xagga gudaha, labadiisa dhinac; xatabadda agteeda oo gudaha ah.

3

3. Kii aad; kan aad.

waa la naqliyay ✓

1

kaad¹: m.l 1. Irridda aqalka xaggiisa gudaha. 2. Labada udub oo aqalka irriddiisa ku mudan midkood.

2

kaad²: m.dh Habeen aan dhaxani jirin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. doorpost, jamb, side of a doorway

2

kaad [feminine] n., [collective] warm nights; calm hot night (with no breeze)

waa la naqliyay ✓

name-unisex doorpost, jamp; warm night; calm hot night. Lit: born at the doorpost or born in a calm hot night.

waa la naqliyay ✓

-ka: (adj) near the house; around the house. Ex: guriga kaadkiisa; near the house

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaxan la'aan oogadu ay jeclaato. Dh: jamaad.

2

kaad -ka: (magac, lab, keli) catabadda guriga agteeda oo gudaha ah ama dhinacyada albaabka. Kaadka guriga ayuu taaganyahay odaygu.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaah-a)

2

Iftiin, wixii ku wacnaa (dab, qorrax, kd.) ayan muuqan ama ayan weli soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

kaah¹: m.l Iftiin yar oo wixii sababay sida dab, qorrax iyo wixi lamida ayan muuqan.

2

kaah²: f.mg1 (-hay, -hday) If muuqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Iftiin yar oo wixii sababay sida dab, qorrax iyo wixi lamida ayan muuqan.

waa la naqliyay ✓

Radiation

waa la naqliyay ✓

1

m. n. ray, first glimmer of light

2

kaah v. begin to glow ~ shine

waa la naqliyay ✓

-a: (n) glimmer (gilimar); a dim light appearing in distant place. Ex: kaaha shumaca; the glimmer of a candle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iftiin bixi; nal bixi. Dh: if, iftiin.

2

kaah -a: (magac, lab, keli) iftiin meel fog ka muuqda. Dh: iftiin. Li: mugdi.

3

kaah -a: (magac, lab, keli) tamarta ku baxda qaab hireeddada siiba hirka birlabdanabeed, hirar saxaradeedka ee fallaadhaha alfa, beta iyo gaama.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaal-ka) ° Waran weyn.

2

2. (Kaa-sha) a) Kaalo; deeq. b) Qayb. c) Qaaddo weyn; qarsin; qudde.

waa la naqliyay ✓

1

kaal¹: m.l (-lal, m.l) Warmaha waaweyn nooc ka mid ah.

2

kaal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

3

kaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Nin guursadey xoolo siin. la-mid: kaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large spear, javelin

2

kaal [feminine] n. ladle, large wooden spoon

3

kaal [feminine] n. aid, help; contribution, share; gift

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc warmaha ka mid ah. Dh: gamas.

2

kaal -ka: (magac, lab, keli) qaaddo weyn. Dh: qarsin, qudde.

3

kaal -ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto. Dh: diiqo, xoolaggooyo.

4

kaal -ka: (magac, lab, keli) meel dabool lagu xidhayay uu ka weynaaday, jillaafta yar oo lagu le'ekaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaan-ka)

2

1. (kala kaan) Jaad; cayn; midab.

3

2. Daloollada ku kala yaal doonnida miilkeeda danbe iyo madaxa shukaanta.

4

-kaan (-ka + kan) Kan; kuwaan; (sida: faraskaan; wiilkaan).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Daloola ku yaal doonida miilkeeda dambe iyo madaxa shukaanta. 2. Kala k.: wax kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m. n. type, kind

waa la naqliyay ✓