Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

kaadimareen¹: m.l (-no, m.dh) Dhuunta kaadidu marto.

2

kaadimareen²: m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Tuyuub laga helo naasleyda, kaas oo ka soo qaada kaadida kaadihaysta oo bannaanka uga saara jidhka. Ragga, kaadi mareenku wuxuu dhex maraa guska, waxaana uu ku dhex xidhan yahay xawo mareenka, sidaa darteed waxa kale oo uu u shaqeeyaa marin xawaduna marto.

waa la naqliyay ✓

1

kaadimareen¹: m.l (-no, m.dh) Dhuunta kaadidu marto.

2

kaadimareen²: m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Tuyuub laga helo naasleyda, kaas oo ka soo qaada kaadida kaadihaysta oo bannaanka uga saara jidhka. Ragga, kaadi mareenku wuxuu dhex maraa guska, waxaana uu ku dhex xidhan yahay xawo mareenka, sidaa darteed waxa kale oo uu u shaqeeyaa marin xawaduna marto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada xidid ee kaadida ka soo qaada kelyaha ee kaadihaysta ku shuba, dabadeedna dibadda jidhka uga saara.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaadimmareen-ka)

2

Xididka kaadihaysta ka baxa oo kaadida dibadda u saara.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] urethra

waa la naqliyay ✓

1

de: urethra

2

lx: kaadimmareen

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: kaadimmareen

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel dhulka kale ka hoosaysa oo marka roob da'o biyuhu ku soo quiqulaan. Lama dego daadmareenka. Dh: dix, biyomareen.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bno ..., m.l) (cilmiga naflayda) Xubinta galmada ee dumarka qaybteeda dibadeysa. Laba joog oo faruuryo ah oo kala ah dibnaha waaweyn iyo dibnaha yaryar waxay daboolaan daloolka siilka, daloolka kaadimareenka kintirkana horay bay u leexiyan.

waa la naqliyay ✓

1

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

2

kaadi²: m.dh (baayoloji) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

3

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bno ..., m.l) (cilmiga naflayda) Xubinta galmada ee dumarka qaybteeda dibadeysa. Laba joog oo faruuryo ah oo kala ah dibnaha waaweyn iyo dibnaha yaryar waxay daboolaan daloolka siilka, daloolka kaadimareenka kintirkana horay bay u leexiyan.

waa la naqliyay ✓

1

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

2

kaadi²: m.dh (baay.) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

3

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn. m.f.dh, kaadiyid.

4

kąadi: f.mg2 (-iyay, -isay) U k.: hawl, arrin iyo wixi lamida oo la fulin lahaa in yar dib u dhigid. m.f.dh, kąadin.

waa la naqliyay ✓

s.f. - qaybta daawada oo ku shaqa leh kelyaha iyo kaadimareenka.

waa la naqliyay ✓

s.f. - kaadimareen.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaabka guud ee samayska. Samaale waa dhakhtar ku takhasusay xanuunnada ku dhaca habdhiska kaadimareenka. Dh: qaabdhiska.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur ku dhaca xubnaha kaadimareenka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) halka ay kaadidu ku ururto inta aanay jidhka ka soo bixin; kiish ay ku ururto kaadidu oo xididdada kaadimareenka ee kelyaha ka yimaaddaa kaadida ku soo shubaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badmar.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badmar.

waa la naqliyay ✓

-ka -ta: (n) sailor (seey lar); seaman (sii man); mariner ~ badmaax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg badmaax.

waa la naqliyay ✓

مَلاحٍ، بِحَّارٍ

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) Organ wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadi mareenka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habka wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadimareenka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimma-caan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimmacaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) diabetes (dhaaya biitas)~kaadisonkorow

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo ka yimaadda beeryarta oo ku fashilanta habaynta sonkorta iyo subagga jidhka. Waxa jidhka ku butaaca ama ka idlaada sonkorta. Waxa uu leeyahay astaamo lagu garto oo ay ka mid yihiin harraad badan, gaajo, cadho iyo kaadida oo aan la haysan karin. Dh: macaan, kaadisonkorow, sonkorow.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaadimacaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] diabetes

waa la naqliyay ✓

1

bw: sp: kaadimacaan

2

de: diabetes

3

lx: kaadimmacaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-cmp

6

syn: sonkorow

7

key: kaadimmacaan

waa la naqliyay ✓

مَرَضُ السُّكَّرِ، دَاءُ الْبَوْلِ السُّكَّرِيِّ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dhulal badan maray oo dunida kala yaqaan. Dh: dalyaqaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dalyaqaan ama jidyaqaan. Dh: dalmareen. Wa: jidmareenno.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xanuun halis ah oo kaadida bukaanka u beddela midab huruud ah. Dh: joonis, sooguduud, cagaarshaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Sameynta kaadida oo si aan caadi ahayn u yaraata.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sameynta kaadida oo si aan caadi ahayn u yaraata.

waa la naqliyay ✓

(n) Cameroon; Yaounde is the capital and Douala the largest city ~ Kammaruun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun si sahlan ugu dhaca qof ama dad. Duray safmareen ah baa carruurtii ku dhacay: Dh: safmar.

waa la naqliyay ✓

m. n. trachea, windpipe; respiratory organ

waa la naqliyay ✓

1

de: trachea, windpipe; respiratory organ

2

lx: hawamareen

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: hawamareen

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Wax kaawiyad jactad kaga bi'in.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Wax kaawiyad jactad kaga bi'in. m.f.dh, kaawiyadayn.

waa la naqliyay ✓

v. iron (clothes), press

waa la naqliyay ✓

(fal) dhar, jacdadka ka baabi'i oo kaawiyad mari. Dh: singibtir.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron (clothes), press

2

lx: kaawiyadee

3

pd: (kaawiyadeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: kaawiyadee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax qaali ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax qaali ka dhigid. m.f.dh, qaaligarayn.

waa la naqliyay ✓

v. raise the price of, make something expensive

waa la naqliyay ✓

-yey / qaaligareysay: (v) raise the price; make more expensive ~ qaaliyee, qaalee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg qaaligaray

waa la naqliyay ✓

1

de: raise the price of, make s.t. expensive {N}

2

lx: qaaligaree

3

pd: (qaaligareeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: qaaligaree

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) yaab iyo argagax. Dh: anfariir.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baadida oo ciddii lahayd la gaadhsiiyo; xoolo ciddii lahayd ka lumay oo la bariiyo oo la ilaaliyo inta dadkii lahaa u imanayaan. Baadibariin baa dadkeenna lagu yagaannaa.

waa la naqliyay ✓

1

baqtiwareen¹: m.l la-mid: baqtiwareeid.

2

baqtiwareen²: f.g1 (-eemay, -eentay; -eemi) Baqtigowracid. la-mid: bakhtiwareen².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baqtigawrac.

waa la naqliyay ✓

m.l Xubnaha neeftu marto ee nafleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l Xubnaha neeftu marto ee nafleyda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada dhuumood ee hunguriga ku yaal tan ay maraan hawada ama ay kasoo baxaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) Organ wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadi mareenka.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaadiraaci. la-mid: kaadiraacis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) shay sidii loogu talogalay aan u shaqaynayn ama khalkhalsan. Khaliwareeg baan ka dareemayaa gaariga. Dh: khalkhal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baaldacar.

waa la naqliyay ✓

1

bakhtiwareen¹: m.l la-mid: baqtiwareen¹.

2

bakhtiwareen²: f.g1 (-eemay, -eentay; -eemi) la-mid: baqtiwareen².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof dhintay meydkiisa warmo gelgeli ama rasaas, dhagax iyo wax la mid ah ku garaac. Dh: baqtirwareen.

2

bakhtiwareen -ka: (magac, lab, keli) qof dhintay meydkiisa warmo gelgelin ama rasaas, dhagax iyo wax la mid ah ku garaacid. Bakhtiwareen bay sameeyeen kuwii meydka gawracay e.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kli) gaadhi ka samaysan buudhi labo taayir leh iyo dameer xagga hore lagaga xidhay oo jiida. Dh: gaaridameer.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Dhuumaha xameytida ka soo qaada beerka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Dhuumaha xameytida ka soo qaada beerka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

waa la naqliyay ✓

v.intr. - hiraahirid, neeftuurid, haraaryood.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid. Tusaale: Saaxiibkaa yuusan ku baadiyeynin. m.f.dh, baadiyayn.

waa la naqliyay ✓

v. cause someone to lose something; disorient

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo cad ilaalinaysay lumi; wax aad baysay bacdi ka chig. Dh: baadiyec, lumi, faki, dayac, hallee.

2

baadiyee: (fal) qof, reer baadiye ka dhig. S wiilku soo adkaado baadiyee.

3

baadiyee: (fal) lumi oo daw qaldan mari baadi ha noqdee. Dh: baadihaller

4

baadiyee: (fal) dawga hanuunka ka leexi oo jidka shaydaanka mari.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lun ~ lumi

2

de: cause s.o. to lose s.t.; disorient

3

lx: baadiyee

4

pd: (baadiyeeyey)

5

ps: v2b=

6

key: baadiyee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg caadiyay.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg daadifay.

waa la naqliyay ✓

(fal) daamur mari ama ku adkee. Daamuree foostada daloosha. Dh: gaamuree.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax faddaro ka dhigid, wax baabi'in.

waa la naqliyay ✓

v. dirty, make dirty

waa la naqliyay ✓

-yey faddarasay: (v) contaminate (kon taam e neeyt); make dirty or impure ~ wasakhee, najaasee. Syn: befoul, foul, poison, pollute, taint

waa la naqliyay ✓

(fal) uskagee oo wasakh mari.

waa la naqliyay ✓

1

de: dirty, make dirty

2

lx: faddaree

3

pd: (faddareeyey)

4

ps: v2b=

5

key: faddaree

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax gaamuray oo oogo adag leh ka dhig.

2

gaamuree: (fal) waddo, daamur mari.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadimays, dibindaabyeyn; luggoyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hadimee.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] worse than

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] lacking, free from

waa la naqliyay ✓

1

de: worse than

2

lx: ka daran

3

ps: adj-expr

4

key: ka_daran

waa la naqliyay ✓

1

de: lacking, free from

2

lx: ka maran

3

ps: adj-expr

4

key: ka_maran

waa la naqliyay ✓

(fal) dhisme, rukunno xajiya u samee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof si aan laga filayn u dhaqmay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaalmayn-ta)

2

Wax qof u baahan yahay wax kala qabasho; kaalmo siin; u gargaarid; taageerid; waxtarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaalmee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof baahi qaba, waxtarid. Dh: caawin, gargaarid, taakulayn, taageerid.

waa la naqliyay ✓

1

kaamilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la kaamilay noqosho. la-mid: kammilan¹.

2

kaamilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la kaamilay ahaansho. la-mid: kammilan².

waa la naqliyay ✓

1

kaamilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la kaamilay noqosho. m.f.dh, kaamilmid. la-mid: kammilan.

2

kaamilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la kaamilay ahaansho. m.f.dh, kaamilnaan. la-mid: kammilan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid kaamil ah; mid buuxa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kacdimi. la-mid: kactimin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan garasho badan lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan garasho badan lahayn ahaansho. m.f.dh, kasdarnaan.

waa la naqliyay ✓