ka_gudub
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_gudub
de: force a crossing (over a river)
lx: ka gudub
pd: (gudbay)
ps: v1=expr
key: ka_gudub
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka gudub
v. force a crossing (over a river)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_gudub
de: block, hinder by stated means
lx: ku gudub
pd: (gudbay)
ps: v1=expr
key: ku_gudub
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dadab
1. (Dadab-ka) Gudub; babac.
2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhiigyari-daran
m.dh (daawo) Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dolmayt
m.l (-tyo, m.dh) (jooloji) Macdan ku dhow ili-ka-gudubtay oo ka kooban kaarboonayt laba luxdan oo ah kaalshiyam iyo magniisiyam; amase waa dhadhaab sida qaalibka ah loo yaqaan magniisiyam-dhagax nuuradeed oo macdantu tahay qaybta ugu mudan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhiigyari-daran
m.dh (daaw.) Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dolmayt
m.l (-tyo, m.dh) (jool.) Macdan ku dhow ili-ka-gudubtay oo ka kooban kaarboonayt laba luxdan oo ah kaalshiyam iyo magniisiyam; amase waa dhadhaab sida qaalibka ah loo yaqaan magniisiyam-dhagax nuuradeed oo macdantu tahay qaybta ugu mudan.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
to pass a trial
ka gudub tijaabo
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
cope
(v) to overcome something that is difficult or challenging.
ka gudubka dhibaatooyin kula soo dersay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
awguuriyo
-da: (magac, dhedig, keli) erey la isugu gudbiyo farxadda. Awguuriyo! mtixaankii haddaad ka gudubtay imtixaankii. Dh: hambalyo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baas
(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.
baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr
baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.
baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cabbir
(fal) miisaan; beeg; berdaami.
cabbir: (fal) wax aan kuu muuqan qiyaas. Dh: mala'awaal.
cabbir: (fal) xad ka gudub oo dhoof. Dh: tallaw.
cabbir -ka: (magac, lab, keli) weynaan, ballac, dherer, heer, culays iyo wixii la mid ah oo ay walax leedahay, beegid oo qiyaasid.
cabbir -ka: (magac, lab, keli) agab wax lagu qiyaaso oo la isla yaqaanno sida xadhigga dhismaha ama weelka wax lagu kala beegto sida miisaanka iyo wixii la mid ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabeeb
-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad wax caddaysid ama aad soo bandhigtid. Dabeeb hadalka oo ka gudub ararta dheer. Dh: dabuub, dood, baan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaaf
(fal) weydaaro meeshaad u socotay; ka gudub meel ama hadal iyo hawl aad ku dhexjirtey. Li: joog.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ekoonaan
-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) u ekaanta ama sawaabinta shey mid kale uu sawaabiyo.
ekoonaan -ta: (magac, dhedig, keli) habboonida si uu qof u dhaqmay ama u dhaqmi lahaa.
ekoonaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel xaddidan ku joogsigeeda; meel cayiman ka gudubid la'aanteeda.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fool
(fal) «ka ~» ka gudub oo u dhabar'adayg.
fool -ka: (magac, lab, keli) labada ilig ee hore midkood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: foolal.
fool -ka: (magac, lab, keli) madaxa qofka, inta hore ee ay indha iyo dheguhu ku yaalliin. Subaxa kolkaan soo kaco waan fool dhaqdaa. Dh: waji, weji.
fool -ka: (magac, lab, keli) meel hortaada ah.
fool-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun qabta marka dhediggu dhalayaan. Hadday fooli timaaddo gudo qarsiimo hadhay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qalagoo
(fal) waadaal ka gudub oo nololsha la qabso Saaddex cishaad joogtaaye haddeed qalagoo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tacabbirid
-da: (magac, dhedig, keli) dhulkii aad degganayd meel kale uga guurid gaar ahaan kolkaad bad ka gudubtid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tallaab
(fal) meel ka gudub oo dhinac kale u gudub. Tallaab oo xuduudda dhaaf.
tallaab: (fal) dibi, sac oofi oo kud.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tillaab
(fal) meel ka gudub oo dhinaca kale tag: tallaab.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Gurada raandada
Cufadda raandada. Duleelka middidu ka gudubto isla markaana dufulka laga raandeeyey looxu soo galo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afgudub
-ka: (magac, lab, keli) dhigaha xagga hore kaga xidhan dhigta kaynka ee ah lafdhabarta aqalka Soomaaliga. Afgudub baan ku adkeeyay kaynka. Wa: afgudubyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_gudub
de: cross over to destination
initial: u
lx: u gudub
pd: (gudbay)
ps: v1=expr
key: u_gudub
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gargudub
(Gargudub-ka)
Labada dhinac oo wax lee yihiin, isaga gudbid, ka mudbixid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gargudub
gargudub¹: m.l la-mid: gargudbid.
gargudub²: f.mg1 (-dbay, -dubtay, -dbi) Webi, haro, war iyo wixi lamida labadeeda dacal isaga gudbid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gargudub
v., [compound] cross over, traverse, be on both sides
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gargudub
-ay/tay: (v) river crossing by swimming
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gargudub
-ka: (magac, lab, keli) labada dhinac oo wax lee yihiin, isaga gudbid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gargudub
de: cross over, traverse, be on both sides (e.g., a bridge)
lx: gargudub
pd: (gargudbay)
ps: v1=cmp
key: gargudub
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku gudub
v. block, hinder by stated means
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xadgudub
xadgudub¹: m.l la-mid: xadgudbid.
xadgudub²: f.g1 (-dbay, -dubtay; -dbi) Ku x.: cid wax aan ku habboonayn ku samayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xadgudub
xadgudub¹: m.l eeg xadgudub²
xadgudub²: f.g1 (xadgudbay, xadgudubtay; xadgudbi) Ku xadgudub: cid wax aan ku habboonayn ku samayn. m.f.dh, xadgudbid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xadgudub
m. n., [compound] trespassing, territorial violation
xadgudub v., [compound] cross the border ~ limit; transgress, violate; offend
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xadgudub
-ka: (n) abuse (ab-yuus); mistreatment (mis-tiriit-ment); injustice (injastis) ~ caddaalad-darro ~ see [eeg] xad gudub
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Xadgudub
Sconfinamento; abuso
Trespass; abuse
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadgudub
-ka: (magac, lab, keli) gardarro cid lagu sameeyo. Dh: gardarro, daandaansi. Li: ixtiraan, xaqdhawr. Wa: xadgudubyo.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xad gudub
Anomaly
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xad gudub
-ka: (n) violation (vaaya-leey-shin)-, breach (biriif); trespass (tarees-pas); transgression (taraanis-garee-shin)
ku xadgudub -ay / tay: (v) 1. violate (vaaya-leeyt)-, trespass (tarees-pas). 2. treat a person or thing wrongfully; mistreat (mis-tiriit)-, abuse (ab-yuus).
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
is_ku_gudub
de: obstacle; blocking with one's body
lx: is ku gudub
pd: (-ka)
ps: np-m
key: is_ku_gudub
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gudub
(Gudub-ka)
1. Babac.
2. (waalo) labada siyood oo lagu cayaara hayo middood (midda kale waa socod).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gudub
gudub¹: m.l 1. Hab cayaarta waalada loo dheelo oo laba qof si isweydaar ah gacmaha isu dhaafsadaan. 2. Babac. 3. la-mid: gudbid.
gudub²: f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gudub
f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn. m.f.dh, gudbid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gudub
v. cross, go across, traverse; surpass; pass (an examination)
gudub vl. n. something crosswise ~ slanting; act of passing through
gudub m. n. one of the two teams of men playing a certain game
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gudub
-ay / tay: (v) pass through or over; pass (paas), cross (karoos); go by, ~ baas, dhaaf Ex: wabiga ka gudub; cross the river
ku gudub -ay I tay: (v) block up (balook ap); cause a stoppage, obstruct
gudub -ah: (adj) diagonal (daayagenal); crosswise (karooswaays); cornerwise. Ex: gudub u dhig; put it crosswise
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gudub
(fal) si jiif ah u dhig: si dadab ah wax u dhig. Qoriga gudub u dhig.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_dib
de: later, afterwards, here-after, thereafter
lx: ka dib
ps: time-expr
xe: You speak after Ali!
xv: kaddib
key: ka_dib
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_dud
de: be pessimistic about, have negative feelings, suspect
lx: ka dud
pd: (duday)
ps: v1=expr
key: ka_dud
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_tuur
de: consume s.t. completely, use up; throw away from
lx: ka tuur
pd: (tuuray)
ps: v1=expr
key: ka_tuur
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kagguur
(Kagguur-ka)
1. Magaalo ama meel kale oo la degganaan jirey oo laga guurey, oo raadkii keliyihi haray.
2. Meel malab ama suri ku jiri jirtey oo maran, shinniddii iyo hurdihii meel kale uga guureen.
3. (beer) goof.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kagguur
m. n., [collective] abandoned settlement ~ farm; ruins
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kagguur
-ka: (magac, lab, keli) meel malab ama dhurde ku jiray oo uu ka tegay. Kagguur weeye surtu, malab iska daaye waxaro dhanaanna kuma jiraan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kagguur
cf: dowr
de: abandoned settlement ~ farm; ruins
lx: kagguur
pd: (-ka)
ps: n0-m-col
key: kagguur
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u gudub
v. cross over to destination
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadgudub_1
de: trespassing, territorial violation
hm: 1
initial: x
lx: xadgudub
pd: (-ka)
ps: n2a-m-cmp
key: xadgudub_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xadgudub_2
de: cross the border ~ limit; transgress, violate; offend (with preposition ku)
hm: 2
initial: x
lx: xadgudub
pd: (xadgudbay)
ps: v1=cmp
key: xadgudub_2
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Galguduud
pr. n., loc. Galgaduud [region of central Somalia.]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Galguduud
(n) region of central Somalia; Galgaduud
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Galguduud
cf: Dhuusomareeb
de: Galgaduud [region of central Somalia]
lx: Galguduud
pd: (Galgaduud)
ps: n0-loc
key: Galguduud
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
iskugudub
-ay -tay / -een / nay: (v) shut out from view or the passage; block (balook); obstruct (obistarakt)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_bedqab
de: be free of, exempt from ~ immune to s.t.; be healthy
lx: ka bedqab
pd: (bedqabay)
ps: v1=expr
key: ka_bedqab
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
mayguduud
m. n., [abstract] reddish gray color (of camel)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
mayguduud
de: reddish gray color (of camel)
lx: mayguduud
pd: (-ka)
ps: n-m-abs
key: mayguduud
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
singudubo
-da: (magac, dhedig, keli) legdin qofka laysa soo dhaafiyo oo lugta lagu gudbo si uu u dhaco.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
is ku gudub
m. n. obstacle; blocking with one's body
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_gulucsii
de: turn one's eyes here and there
lx: ka gulucsii
pd: (gulucsiiyey)
ps: v2a=intr
key: ka_gulucsii