ereyga

ka_gudub

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka_gudub

DHAN
1

de: force a crossing (over a river)

2

lx: ka gudub

3

pd: (gudbay)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_gudub

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ka gudub

DHAFAN

v. force a crossing (over a river)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ku_gudub

DHAFAN
1

de: block, hinder by stated means

2

lx: ku gudub

3

pd: (gudbay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_gudub

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dadab

DHAABAN
1

1. (Dadab-ka) Gudub; babac.

2

2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhiigyari-daran

DHAABAN

m.dh (daawo) Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dolmayt

DHAABAN

m.l (-tyo, m.dh) (jooloji) Macdan ku dhow ili-ka-gudubtay oo ka kooban kaarboonayt laba luxdan oo ah kaalshiyam iyo magniisiyam; amase waa dhadhaab sida qaalibka ah loo yaqaan magniisiyam-dhagax nuuradeed oo macdantu tahay qaybta ugu mudan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhiigyari-daran

DHAABAN

m.dh (daaw.) Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dolmayt

DHAABAN

m.l (-tyo, m.dh) (jool.) Macdan ku dhow ili-ka-gudubtay oo ka kooban kaarboonayt laba luxdan oo ah kaalshiyam iyo magniisiyam; amase waa dhadhaab sida qaalibka ah loo yaqaan magniisiyam-dhagax nuuradeed oo macdantu tahay qaybta ugu mudan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]

to pass a trial

DHAABAN

ka gudub tijaabo

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]

cope

DHAABAN
1

(v) to overcome something that is difficult or challenging.

2

ka gudubka dhibaatooyin kula soo dersay

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

awguuriyo

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) erey la isugu gudbiyo farxadda. Awguuriyo! mtixaankii haddaad ka gudubtay imtixaankii. Dh: hambalyo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baas

DHAABAN
1

(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.

2

baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr

3

baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.

4

baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cabbir

DHAABAN
1

(fal) miisaan; beeg; berdaami.

2

cabbir: (fal) wax aan kuu muuqan qiyaas. Dh: mala'awaal.

3

cabbir: (fal) xad ka gudub oo dhoof. Dh: tallaw.

4

cabbir -ka: (magac, lab, keli) weynaan, ballac, dherer, heer, culays iyo wixii la mid ah oo ay walax leedahay, beegid oo qiyaasid.

5

cabbir -ka: (magac, lab, keli) agab wax lagu qiyaaso oo la isla yaqaanno sida xadhigga dhismaha ama weelka wax lagu kala beegto sida miisaanka iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dabeeb

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad wax caddaysid ama aad soo bandhigtid. Dabeeb hadalka oo ka gudub ararta dheer. Dh: dabuub, dood, baan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhaaf

DHAABAN

(fal) weydaaro meeshaad u socotay; ka gudub meel ama hadal iyo hawl aad ku dhexjirtey. Li: joog.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ekoonaan

DHAABAN
1

-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) u ekaanta ama sawaabinta shey mid kale uu sawaabiyo.

2

ekoonaan -ta: (magac, dhedig, keli) habboonida si uu qof u dhaqmay ama u dhaqmi lahaa.

3

ekoonaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel xaddidan ku joogsigeeda; meel cayiman ka gudubid la'aanteeda.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fool

DHAABAN
1

(fal) «ka ~» ka gudub oo u dhabar'adayg.

2

fool -ka: (magac, lab, keli) labada ilig ee hore midkood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: foolal.

3

fool -ka: (magac, lab, keli) madaxa qofka, inta hore ee ay indha iyo dheguhu ku yaalliin. Subaxa kolkaan soo kaco waan fool dhaqdaa. Dh: waji, weji.

4

fool -ka: (magac, lab, keli) meel hortaada ah.

5

fool-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun qabta marka dhediggu dhalayaan. Hadday fooli timaaddo gudo qarsiimo hadhay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qalagoo

DHAABAN

(fal) waadaal ka gudub oo nololsha la qabso Saaddex cishaad joogtaaye haddeed qalagoo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tacabbirid

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) dhulkii aad degganayd meel kale uga guurid gaar ahaan kolkaad bad ka gudubtid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tallaab

DHAABAN
1

(fal) meel ka gudub oo dhinac kale u gudub. Tallaab oo xuduudda dhaaf.

2

tallaab: (fal) dibi, sac oofi oo kud.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tillaab

DHAABAN

(fal) meel ka gudub oo dhinaca kale tag: tallaab.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Gurada raandada

DHAABAN

Cufadda raandada. Duleelka middidu ka gudubto isla markaana dufulka laga raandeeyey looxu soo galo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

afgudub

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) dhigaha xagga hore kaga xidhan dhigta kaynka ee ah lafdhabarta aqalka Soomaaliga. Afgudub baan ku adkeeyay kaynka. Wa: afgudubyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

u_gudub

DHAFANDHAAF
1

de: cross over to destination

2

initial: u

3

lx: u gudub

4

pd: (gudbay)

5

ps: v1=expr

6

key: u_gudub

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gargudub

DHAFANDHAAF
1

(Gargudub-ka)

2

Labada dhinac oo wax lee yihiin, isaga gudbid, ka mudbixid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gargudub

DHAFANDHAAF
1

gargudub¹: m.l la-mid: gargudbid.

2

gargudub²: f.mg1 (-dbay, -dubtay, -dbi) Webi, haro, war iyo wixi lamida labadeeda dacal isaga gudbid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gargudub

DHAFANDHAAF

v., [compound] cross over, traverse, be on both sides

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gargudub

DHAFANDHAAF

-ay/tay: (v) river crossing by swimming

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gargudub

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) labada dhinac oo wax lee yihiin, isaga gudbid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

gargudub

DHAFANDHAAF
1

de: cross over, traverse, be on both sides (e.g., a bridge)

2

lx: gargudub

3

pd: (gargudbay)

4

ps: v1=cmp

5

key: gargudub

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ku gudub

DHAFANDHAAF

v. block, hinder by stated means

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xadgudub

DHAFANDHAAF
1

xadgudub¹: m.l la-mid: xadgudbid.

2

xadgudub²: f.g1 (-dbay, -dubtay; -dbi) Ku x.: cid wax aan ku habboonayn ku samayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xadgudub

DHAFANDHAAF
1

xadgudub¹: m.l eeg xadgudub²

2

xadgudub²: f.g1 (xadgudbay, xadgudubtay; xadgudbi) Ku xadgudub: cid wax aan ku habboonayn ku samayn. m.f.dh, xadgudbid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xadgudub

DHAFANDHAAF
1

m. n., [compound] trespassing, territorial violation

2

xadgudub v., [compound] cross the border ~ limit; transgress, violate; offend

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xadgudub

DHAFANDHAAF

-ka: (n) abuse (ab-yuus); mistreatment (mis-tiriit-ment); injustice (injastis) ~ caddaalad-darro ~ see [eeg] xad gudub

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Xadgudub

DHAFANDHAAF
1

Sconfinamento; abuso

2

Trespass; abuse

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xadgudub

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) gardarro cid lagu sameeyo. Dh: gardarro, daandaansi. Li: ixtiraan, xaqdhawr. Wa: xadgudubyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Xad gudub

DHAFANDHAAF

Anomaly

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xad gudub

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) violation (vaaya-leey-shin)-, breach (biriif); trespass (tarees-pas); transgression (taraanis-garee-shin)

2

ku xadgudub -ay / tay: (v) 1. violate (vaaya-leeyt)-, trespass (tarees-pas). 2. treat a person or thing wrongfully; mistreat (mis-tiriit)-, abuse (ab-yuus).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

is_ku_gudub

DHAFANDHAAF
1

de: obstacle; blocking with one's body

2

lx: is ku gudub

3

pd: (-ka)

4

ps: np-m

5

key: is_ku_gudub

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gudub

DHAFANDHAAF
1

(Gudub-ka)

2

1. Babac.

3

2. (waalo) labada siyood oo lagu cayaara hayo middood (midda kale waa socod).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gudub

DHAFANDHAAF
1

gudub¹: m.l 1. Hab cayaarta waalada loo dheelo oo laba qof si isweydaar ah gacmaha isu dhaafsadaan. 2. Babac. 3. la-mid: gudbid.

2

gudub²: f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gudub

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn. m.f.dh, gudbid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gudub

DHAFANDHAAF
1

v. cross, go across, traverse; surpass; pass (an examination)

2

gudub vl. n. something crosswise ~ slanting; act of passing through

3

gudub m. n. one of the two teams of men playing a certain game

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gudub

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) pass through or over; pass (paas), cross (karoos); go by, ~ baas, dhaaf Ex: wabiga ka gudub; cross the river

2

ku gudub -ay I tay: (v) block up (balook ap); cause a stoppage, obstruct

3

gudub -ah: (adj) diagonal (daayagenal); crosswise (karooswaays); cornerwise. Ex: gudub u dhig; put it crosswise

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gudub

DHAFANDHAAF

(fal) si jiif ah u dhig: si dadab ah wax u dhig. Qoriga gudub u dhig.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka_dib

DHAFANDHAAF
1

de: later, afterwards, here-after, thereafter

2

lx: ka dib

3

ps: time-expr

4

xe: You speak after Ali!

5

xv: kaddib

6

key: ka_dib

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka_dud

DHAFANDHAAF
1

de: be pessimistic about, have negative feelings, suspect

2

lx: ka dud

3

pd: (duday)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_dud

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka_tuur

DHAFANDHAAF
1

de: consume s.t. completely, use up; throw away from

2

lx: ka tuur

3

pd: (tuuray)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_tuur

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kagguur

DHAFANDHAAF
1

(Kagguur-ka)

2

1. Magaalo ama meel kale oo la degganaan jirey oo laga guurey, oo raadkii keliyihi haray.

3

2. Meel malab ama suri ku jiri jirtey oo maran, shinniddii iyo hurdihii meel kale uga guureen.

4

3. (beer) goof.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kagguur

DHAFANDHAAF

m. n., [collective] abandoned settlement ~ farm; ruins

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kagguur

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) meel malab ama dhurde ku jiray oo uu ka tegay. Kagguur weeye surtu, malab iska daaye waxaro dhanaanna kuma jiraan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kagguur

DHAFANDHAAF
1

cf: dowr

2

de: abandoned settlement ~ farm; ruins

3

lx: kagguur

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: kagguur

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

u gudub

DHAFANDHAAF

v. cross over to destination

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xadgudub_1

DHAFANDHAAF
1

de: trespassing, territorial violation

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xadgudub

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m-cmp

7

key: xadgudub_1

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xadgudub_2

DHAFANDHAAF
1

de: cross the border ~ limit; transgress, violate; offend (with preposition ku)

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xadgudub

5

pd: (xadgudbay)

6

ps: v1=cmp

7

key: xadgudub_2

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Galguduud

DHAFANDHAAF

pr. n., loc. Galgaduud [region of central Somalia.]

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

Galguduud

DHAFANDHAAF

(n) region of central Somalia; Galgaduud

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

Galguduud

DHAFANDHAAF
1

cf: Dhuusomareeb

2

de: Galgaduud [region of central Somalia]

3

lx: Galguduud

4

pd: (Galgaduud)

5

ps: n0-loc

6

key: Galguduud

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

iskugudub

DHAFANDHAAF

-ay -tay / -een / nay: (v) shut out from view or the passage; block (balook); obstruct (obistarakt)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka_bedqab

DHAFANDHAAF
1

de: be free of, exempt from ~ immune to s.t.; be healthy

2

lx: ka bedqab

3

pd: (bedqabay)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_bedqab

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

mayguduud

DHAFANDHAAF

m. n., [abstract] reddish gray color (of camel)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

mayguduud

DHAFANDHAAF
1

de: reddish gray color (of camel)

2

lx: mayguduud

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-abs

5

key: mayguduud

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

singudubo

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) legdin qofka laysa soo dhaafiyo oo lugta lagu gudbo si uu u dhaco.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

is ku gudub

DHAFANDHAAF

m. n. obstacle; blocking with one's body

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka_gulucsii

DHAFANDHAAF
1

de: turn one's eyes here and there

2

lx: ka gulucsii

3

pd: (gulucsiiyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: ka_gulucsii

waa la naqliyay ✓