joome — Macnaha & Turjumaada

m.l Dibi weyn oo dhufaan ah; baqay.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aad u buuran oo naaxsan.

2

joome-ha: (magac, lab, keli) caddiin hilib ah. Dh: baruur.

3

joome-ha: (magac, lab, keli) dibi weyn oo dhufaan ah. Dh: bagay.

waa la naqliyay ✓

m. n. rubber; plastic

waa la naqliyay ✓

goomaha: (n) rubber (rabar) ~ caag

waa la naqliyay ✓

1

de: rubber; plastic

2

lx: goome

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: banbiiro, cinjir, ramal {It}

6

key: goome

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) neef la tumay oo aan goodh ahayn. Sidii dibi qoome ah ayuu aad u naaxay. Dh: qublay, bohon..

waa la naqliyay ✓

1

(Sooma-ha)

2

Soomaggale (ama soone).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: soomaggale.

waa la naqliyay ✓

m. n. medicinal herb species

waa la naqliyay ✓

1

(Some) N Aerva lanata (L) Schultes Amaranthaceae.

2

N Aerva leucura Mog. Amaranthaceae.

3

N Aerva javanica (Burm. F.) Schultes Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) soomaggale; wancad; soone.

waa la naqliyay ✓

1

a: soone, soomaggale

2

de: medicinal herb sp.

3

initial: s

4

lx: soome

5

pd: (/ha)

6

ps: n-m

7

key: soome

waa la naqliyay ✓

m.l (muus.) Jaad ka mid ah Durbannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Shaxan joometeri ah oo afar dhinac oo isle'eg leh.

waa la naqliyay ✓

1

ballaarin¹: m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

2

ballaarin²: m.f.dh eeg ballaari.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Shaxan joometeri ah oo ku dhex meeran shaxan kale ee joometeriyeed (eeg dul meeran).

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) (xisaab) Laba ama dhowr shaxan oo u kala duwan iskeel ahaan, hase yeeshee qaab ahaan aan u kala duwaneyn. Laba shaxan joometeri waa ay isu egyihiin haddii midkood uu yahay kan kale oo la weyneeyay. Geesooleyaasha isu'eg waxa ay leeyihiin xaglo gudboon oo isle'eg iyo dhinacyo isku aaddan oo saamiggal isu ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Laan ka mid ah xisaabta oo lagu barto adkeyaal, dulo, xarriiqyo, xoodad, iyo baro ku yaalla dulalaati. Tusaale ahaan joometeriga waxa ay la xiriirtaa cabbiridda iyo xisaabinta xagallo u dhexeeya xarriiqyo toosan, astaamaha asaasiga u ah goobooyinka iyo xiriirka ka dhexeeya xarriiqyo iyo baro ku yaalla sallax.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Habdhis joometeri oo ku saleysan qeexo iyo dhardhaarro uu dejiyey xisaabyahankii giriigga ahaa “Euclid”, kuna qoray buugga la yiraahdo “The Elements”. Buuggiisa koowaad waxa uu ka bilowdaa 23 qeexo oo ah nooca: “Bar waa mid aan qayb lahayn”, “xarriq waa dherer aan ballal lahayn”. Ka dibna waxa raaca 10 dharhdaarood oo “Euclid” uu u qaybiyey 5 fikrado wadaaga ah iyo weedho.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Barashada shaxanno joometeriyeed iyo xoodad iyada oo la isticmaalayo habdhis kulan iyo habab aljebareed; joometeriga kaart.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Susun saamiga u dhexeeya tibix kasta iyo tan ka horreysa madoorsoomaha ah waxaa lagu magacaabaa saamiga ay wadaagaan. Dansaanka susun joometeri waa sidan: a, ar, ar2, a3, a4,..., an taas oo r ay tahay saamiga ay wadaagaan, ana tibixda koowaad.

waa la naqliyay ✓

1

wanqar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhaawac halis ah.

2

wanqar²: m.l 1. (xisaab) Guud ahaan, shaxan ama tibaax waxa la yiraahdaa waa wanqaranyahay haddii qaybo ka mid ah shaxanka ama tibaaxda la isku beddel karo iyada oo aan shaxanka ama tibxaha la doorin. Shaxan joometariyeed waxa uu leeyahay wanqar noqod haddii baro ku yaalla shaxanka ay leeyihiin baro ku aaddan oo ka soo noqday bar kale oo loo yaqaan xuddun wanqareed, xarriiq wanqareed ama sallax wanqareed. 2. (xisaab) Shaxan kasta oo loo qaybin karo laba qaybood oo middiiba midka kale uu u yahay humaag muraayadeed shaxan sallax ah waxa uu leeyahay ugu yaraan hal xarriiq wanqareed oo u qaybisa laba humaag muraayadeed. Xarafka A waa wanqaranyahay; is mana beddelo marka muraayad lagu eego. Hase yeeshe, xarafka R ma aha wanqar.

3

wanqar³: f.g1 (-ray, -rtay) Ugaar, xoolo iyo wixi lamida iyada oo uur-kujirta laga saarayo calool ka dillaacin.

waa la naqliyay ✓

1

xisaab¹: m.dh 1. Wax inta tiradoodu la egtahay. 2. Garsoorka uu Eebbe aakhiro mariyo addoomadiisa. 3. Cilmiga tirooyinka iyo joometeriga.

2

xisaab²: m.dh (xisaab)1. Waxa jira siyaabo badan oo loo qeexi karo xisaabta, hase yeeshee, qeexidyadaasi ma aha kuwa loo qaadan karo qeexidda ereyga. 2. Barashada sida ratibaadyo iyo xiriiro loo bandhigo la isuna gaarsiiyo. 3. Barashada tirooyinka, shaxannda iyo qaybo kale oo lojik ahaan. 4. Barashada tirooyinka, shaxannada iyo qaybo kale oo lojik ahaan loo adeegsado. Waxaa loo qaybiyaa xisaab saafid iyo dabaqaad. Inkastoo qaybintu aan ahayn mid go'an misna labada qaybood waa ay isku xiranyihiin.

3

xisaab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax tirin. 2. Garsoor samayn (Ilaah).

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Shaxan joometeri ah oo afar dhinac oo isle'eg leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Shaxan joometeri ah oo ku dhex meeran shaxan kale ee joometeriyeed (eeg dul meeran).

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) (xisaab) Laba ama dhowr shaxan oo u kala duwan iskeel ahaan, hase yeeshee qaab ahaan aan u kala duwaneyn. Laba shaxan joometeri waa ay isu egyihiin haddii midkood uu yahay kan kale oo la weyneeyay. Geesooleyaasha isu'eg waxa ay leeyihiin xaglo gudboon oo isle'eg iyo dhinacyo isku aaddan oo saamiggal isu ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Laan ka mid ah xisaabta oo lagu barto adkeyaal, dulo, xarriiqyo, xoodad, iyo baro ku yaalla dulalaati. Tusaale ahaan joometeriga waxa ay la xiriirtaa cabbiridda iyo xisaabinta xagallo u dhexeeya xarriiqyo toosan, astaamaha asaasiga u ah goobooyinka iyo xiriirka ka dhexeeya xarriiqyo iyo baro ku yaalla sallax.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Habdhis joometeri oo ku saleysan qeexo iyo dhardhaarro uu dejiyey xisaabyahankii giriigga ahaa 'Euclid', kuna qoray buugga la yiraahdo 'The Elements'. Buuggiisa koowaad waxa uu ka bilowdaa 23 qeexo oo ah nooca: Bar waa mid aan qayb lahayn. Xarriq waa dherer aan ballal lahayn. Ka dibna waxa raaca 10 dharhdaarood oo 'Euclid' uu u qaybiyey 5 fikrado wadaaga ah iyo weedho.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Barashada shaxanno joometeriyeed iyo xoodad iyada oo la isticmaalayo habdhis kulan iyo habab aljebareed; joometeriga kaart.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Susun saamiga u dhexeeya tibix kasta iyo tan ka horreysa madoorsoomaha ah waxaa lagu magacaabaa saamiga ay wadaagaan. Dansaanka susun joometeri waa sidan: a, ar, ar2, a3, a4,..., an taas oo r ay tahay saamiga ay wadaagaan, a-na tibixda koowaad.

waa la naqliyay ✓

Waadi bcraf

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-meeyay, -maysay) Dhul la falay doomo ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciidda ka faq oo ka soo saar.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc doofaarka ka mid ah oo aan ilka waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc doofaarka ka mid ah oo aan ilka waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] small warthog species, with poorly developed tusks

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad doofaarka ka mid ah oo aan ilko waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: small warthog sp., with poorly developed tusks

2

lx: goomme

3

pd: (/ha)

4

ps: n-m-col

5

key: goomme

waa la naqliyay ✓

(fal) qooraansi meel in yari ka furan tahay.

waa la naqliyay ✓

nickname-m elegance, finery, splendor. Cf: Mardaadi, Maruudi, Xarrago

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho qurux badan ama ay ka muuqdaan saansaanyihii xarrago.

waa la naqliyay ✓

monôme, n.m. - tarme

waa la naqliyay ✓

m.l (-mayaal, m.l/dh) (xisaab) Waxyaabo ay isku qotomaan, tusale ahaan: laba xood waa ay isku qotomaan haddii taabteyaashoodu halka barta isgoyska ay yihiin qotome.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mayaal, m.l/dh) (xisaab) Waxyaabo ay isku qotomaan, tusale ahaan: laba xood waa ay isku qotomaan haddii taabteyaashoodu halka barta isgoyska ay yihiin qotome.

waa la naqliyay ✓

Orthogonal, Perpendicular

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meesha ay ku kulmaan labo dhidib oo midi jiifo midna taagan yahay; diilin kasta iyo sagxad kasta oo u la kulma si xagal quman ah (90) diilin iyo sagxad kale.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) weynayn iyo qaddarin loogal jeedo. Joo hooyo, eddaday ma aragtay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halbeegga caabbiga danabka waxa loo qoraa sidan:

waa la naqliyay ✓

/buum/booms, booming, boomed;(n) 1. ganacsiga oo barwaaqooba (wax gadashada oo badata ama cirka marta) (n) 2. cod dheer, shanqar xoog leh

waa la naqliyay ✓

/buum/ (n) 1. ed hanuung dheer oo hoog leh. (v) 2. wal bathythi. The number of runners in the park booms as summer comes closer.

waa la naqliyay ✓

/kam/ (v) kaalayid (kaalay, imaansho).

waa la naqliyay ✓

avv. e cong. - sida, sidee, see.

waa la naqliyay ✓

v.i., imoo, (commonly) kaalay; how comes that? war! Waxaas maxaa sidaas ka dhigay? or war! waa sidee saasi? come about, kusoo wareeg; come again, come back, soo noqo, soo laaban; come after, raadi, raad gur; come along, soo raac; come along the shore, xeebta soo raac; come away, kasoo bax, ina keen; come by, soo mar; come down, soo deg, hoosta kaalay, soo dhaadhac; come down from, ka soo deg; come for, u kaalay; come forth, soo bax; come forward, wad; come from, ka kaalay; come in, soo gal; come in for, usoo gal; come into, ka dhac; come into trouble, jar ka dhac; come near, soo dhowow, soo durug; come next, ku xig; that comes of my doing, waxaasi waxay waxaa ku noqdeen waa wax anigu aan sameeyay, or kaasu wa shuqulkaygii; how did you come off? war! sidee usoo baxsatay? do you think to come off so? war! ninyohow sidaa ku baxsan maysid ha moodin, or ma u malaynaysaa inaad sidaa ku baxsatid? my hair comes off, timahaygaa soo hoday; the moon comes out, dayixi waa kasoo baxayaa; come to, soo soco, soo gaadh, gaadh; come to me, isoo gaadh or bax; he came to a shameful end, si xun buu u dhintay; it came to pass, waxay noqotay; come to and fro, soo noqo, sii noqo; come together, isa soo raaca; come with, soo raac; come life, come death, I will go alone, ama aan dhinto, ama aan noolaado, keligay baan socon; come between, soo dhexee, noo dhexee, soo na dhex gal; come quick, soo dhaqso, soo orod; come up, soo kor, dusha u kaalay, dusha usoo bax; let come, soo daa; when old age comes upon you, you cannot do anything, markaad da’ weyn gaadhid, or markaad odayowdid waxba ma kari doontid.

waa la naqliyay ✓

Oubbad

waa la naqliyay ✓

/dhowm/ (n) qubbad (khubbadda sare ee masjidka, kaniisadda iwm).

waa la naqliyay ✓

n., qubad, -di.

waa la naqliyay ✓

/dhuum/ (n) 1. qaddar (wax qofka u qornaa oo aan marna seegeen, siiba wax xun) (n) 2. halaag, masiibo (v) 3. ku xukumid, u qorid.

waa la naqliyay ✓

n., hisab, -ti.

waa la naqliyay ✓

m. n. form

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. fooman -ka] 1. form (foom) for documents. 2. shape (sheeyp) ~ qaab

waa la naqliyay ✓

1

de: form {Eng}

2

lx: foom

3

pd: (-ka Pl: foomam (ka))

4

ps: n4-m

5

key: foom

waa la naqliyay ✓

/howm/ (n) 1. guri, hooy. (adj) 2. gudaha waddanka.

waa la naqliyay ✓

n., aqalka, guri, -gi; go home, aqalka qabo, hooyo.

waa la naqliyay ✓

joie, n.f. - farxad; farax weyn.

waa la naqliyay ✓

/jook/ (n) 1. kaftan 2. wax lugu qoslo (maad).

waa la naqliyay ✓

n., kaftan, -ki; v.i., kaftan, cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Joof-ka)

2

Timo adag oo taagan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Timo adag oo taagtaagan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Timo adag oo taagtaagan.

waa la naqliyay ✓

m. n. thick, upright-standing hair

waa la naqliyay ✓

nickname-m thick, upright-standing hair. Lit: a man with a thick upright-standing hair

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho nin timo adag leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kali) qofka oo giir iska kiciya oo balaayo iska dhiga.

2

joof -ka: (magac, lab, keli) timo badan oo ka baxa noolaha qaar oogadooda. Wiyil joof leh iyo yey jo waxaan jirif ku kaynaanshay.

3

joof -ka: (magac, lab, kali) qofka oo calool yar oo kuusan leh. Jiilaallada dhacay, joof yar bixisoy…

4

joof -ka: (magac, lab, kali) kurus yar oo aan weynayn oo ku yaal neef geel ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: thick, upright-standing hair

2

lx: joof

3

pd: (-ka Pl: joofaf (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: joof

waa la naqliyay ✓

1

(Joog-ga)

2

1. Dhererka dhulka salka ku haya, xagga cirkana u taagan; (jiif iyo joog = gudub iyo taag).

3

2. Iskujoog.

waa la naqliyay ✓

1

joog¹: m.l 1. Cabbirka dherer ee wax taagani leeyihiin. 2. (-gag, m.l) Dhar ama kabo mar la isu qaadan karo. 3. la-mid: jeeg (1). Weel bir ama macdan ka samaysan, siddo iyo dabool leh oo wax lagu shubto.

2

joog²: m.l (juqraafi) Fogaanshaha qotonka ee ka sarreeya celceliska bad la simanta laguna cabbiray mitirro ama cago.

3

joog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Meel ku nagaan. 2. Jirid; noolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

joog¹: m.l 1. Cabbirka dherer ee wax taagani leeyihiin. 2. (-gag, m.l) Dhar ama kabo mar la isu qaadan karo. 3. la-mid: jeeg (1). Weel bir ama macdan ka samaysan, siddo iyo dabool leh oo wax lagu shubto.

2

joog²: m.l (juqraafi) Fogaanshaha qotonka ee ka sarreeya celceliska bad la simanta laguna cabbiray mitirro ama cago.

3

joog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Meel ku nagaan. 2. Jirid; noolaansho. m.f.dh, joogid.

waa la naqliyay ✓

Altitude, Height

waa la naqliyay ✓

Altitude, Height

waa la naqliyay ✓

Altitude

waa la naqliyay ✓

1

v.st: be present, be located, remain at

2

joog v. stop, stay (in ~ at), stand, wait

3

joog vl. n. act of standing; staying, waiting; stance; height

4

joog m. n. jug, water pitcher

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay / een / nay: (v) stay (isteey) ; remain (ri-meeyn). Ex: iskuulkaan joognay; we were staying at the school

2

joog -ga: (n) height (haayt) ~ dherer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tegin; ha dhaqaaqin; ha nuuxnuuxsan. Cagtii joogsan weydaa marbay ceeb la kulantaaye. Dh: nagow.

2

joog -ga: (magac, lab, keli) cudur idaha ku dhaca oo laaya oo ka dhasha shilinta. Dh: hulunbe.

3

joog -ga: (magac, lab, kali) kor u taagni aan jiif ahayn. Bukaanku joog iyo jiif ba waa uu diiday.

4

joog -ga: (magac, lab, keli) fogaanta ka soo bilaabanta salka hoose ee ku dhammaata figta u sarraysa ee shaxannada joomatariga.

5

joog -ga: (magac, lab, kali) weel inta badan jandi ka samaysn oo haan u qaab eg oo subagga, malabka, caanaha iyo wixii la mid ah lagu shubto. Joog subag ah ayay aayaday noo keentay.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) lagu joojiyo geel didsan ama socda oo la dabbaalayo.

waa la naqliyay ✓

joue, n.f. - dhaban.

waa la naqliyay ✓

/luum/ (n) 1. mashiin dharka lugu tolo (ama lugu tidco/sooho)(v) 2. laga cabsado (wax laga baqo oo laga walwalo).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) carro iskugu jirta bataax iyo dhoobo.

waa la naqliyay ✓

môme, n.m. - cunug; ilmo yar (wiil ama gabadh).

waa la naqliyay ✓

s.m. magac.

waa la naqliyay ✓

(One) N, Og Diceratella elliptica (DC) Jonsel. Cruciferae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley biyo u diidid. 2. Cid hadal badan ku daalin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley biyo u diidid. 2. Cid hadal badan ku daalin. m.f.dh, oomin.

waa la naqliyay ✓

v. make thirsty; leave thirsty

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) cause to be thirst; make feel thirst

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo u diid. Oomi inanta la jeexay nabarku ha bogsadee. Dh: harraadi

waa la naqliyay ✓

1

de: make thirsty; leave thirsty

2

lx: oomi

3

pd: (oomiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: oomi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saabuun budo ah oo wax lagu maydho.

waa la naqliyay ✓