jooloji — Macnaha & Turjumaada

m.l Barashada qaabka iyo habdhiska dhulka. Barashadan waxaa ka mid ah walxaha uu ka koobanyahay dhulka, kala filiqsanaantooda, taariikhdooda, nolosha dhirta iyo xayawaanka ku nool ama ku noolaan jiray.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada qaabka iyo habdhiska dhulka. Barashadan waxaa ka mid ah walxaha uu ka koobanyahay dhulka, kala filiqsanaantooda, taariikhdooda, nolosha dhirta iyo xayawaanka ku nool ama ku noolaan jiray.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cilmiga lagu barto qaabdhismeedka dhulka, da'diisa iyo isbeddelladii uu soo maray.

waa la naqliyay ✓

Geology

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag-qabow, m.l) (jooloji) Soohdinta dhulka dushiisa ee kala soocda hawo qabow iyo hawo diiran. Hawada qabow ayaa hoos ka cadaadisa tan diirran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Dhuxuldhagaxeed adag oo madow oo dhalaala oo ah dhuxusha ugu heerka sarraysa oo ay ku jiraan qiyaasta ugu yar ee biyo iyo maatarka aan xasilloonayn, iyo heerka xaddidan ee u sarreeya ee urkaarboonka.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Dhul siman oo webi saaran oo ka samaysmay tuullimaadyada xaabka webigu uu sido.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Dariiqadda qaadidda ama dhaqaajinta barafweynaha dhalaala amase uu ku dhaco uumibax amase barafburbur.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

waa la naqliyay ✓

m.dh (jooloji) Dhadhaabo midabkeedu madow yahay, wiriqaheeduna yaryaryihiin, ka abuurma ciid raran ah oo ka soo gufaacda burkaanta oo qabowday ee adkaatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Dhuxuldhagax madowdhalaal ah; 75% ilaa 92% oo ka mid ahiba waa kaarboon; 4.5% ilaa 5.6 % waa haydarojiin. Sida caadiga ah, waxaa loo yaqaan dhuxul guri. B. waa dhuxul-dhagax heer sare ah oo ka darajo sarraysa lignaytka, kana darajo hooseysa antarasayt. Waa dhuxul dhagaxda ugu badan uguna muhiimsan ee la helo iyadoo siyaabo dhawr nooc ah u jirta, sida dhuxulkook iyo dhuxulneefeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Biyaha ku jira shirqadaha iyo jeexjeexyada yaryar ee dabaqadda carrada, kuwaas oo gala marka biyaha roobka oo ceelasha iyo ilaha sameeya ay hoos ugu dusayaan carrada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) (jooloji) Dhicidbiyood degdeg ah, badanaa waxa sameeya sal dhadhaab adag ee marin webi, oo ufug ah ama tiiro hoosaad deggan, oo dul yaal dhadhaab jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Meel ama meelo isdaba taxan oo ah biyo shub ama biyo shubyo aan sidaa u waaweynayn.

waa la naqliyay ✓

1

buq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Meesha ay biyaha ka soo burqadaan. 2. Ceel biyo badan leh. 3. Hogaha shaxda midka dhexda ku beegan.

2

buq²: m.dh (-qo, m.l) 1. (jooloji) Qulqul biyood joogto ama xilliyeed oo dhulka ka imaanaya, wuxuu samaysmaa marka biyaha roobku dhulka hoos u galaan ilaa bar gaar ah, halkaasoo ay ku ururaan aakhiritaankana ay kor u soo burqadaan. 2. (juqraafi) Loolalka dhexena waa xilliga jilaalka ku xiga, xiddigis ahaanna loo tixgeliyo inuu ku dhammaado kubbadbadhka woqooyi min caanomaallada isle'eg ee Guga (ilaa 21 maarso) ilaa hornaqa xagaaga (ilaa 21 juun).

3

buq³: f.mg1 (-qay, -qday) Biyo, neef, gaas iyo wixi lamida oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celinayay tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (jooloji) Buur dhisid: isbeddel ku dhaca heerka sinnaanta qolofta dhullka, isbeddelkaas oo dhadhaabo kor loogu soo tuuro si ay u sameeyaan silsillado buuro laalaab ama dhul go'.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Rifanka ama lumista carrada sare, inta badanna waxa sababa falka dabaysha iyo roobka. la-mid: carragguur.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Lakab dhadhaab ah oo ka hooseeya oogada dhulka, kaas oo ka kooban dhadhaabo cufnaantoodu ay ka sarrayso kuwa oogada dhulka, waxaana kala saara carrojiifka iyo oogada dhulka la yiraahdo moho; gunta dhererka carrojiifku wuxuu gaarayaa ilaa 2,900 Km. (1,800 mayl) ka hoos dhulka dushiisa. Carrojiifka isagana waxaa ka hooseeya xuddunta.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jooloji) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal ..., m.l) (jooloji) Nooc ceelasha ka mid ah oo si joogta ah biyo soo saara; biyahaas waxaa kor u soo saara cadaadis ka yimid biyo fadhiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Laan ka mid ah juqraafiga dabiiciga ah oo ku taxaluqda kala sarraynta dhulka, iyo gaar ahaan hababka buuraha.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Cilmiga barashada dhulgariirka.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Barashada muuqaallaada dabiiciga ee dhulka, iyo xiriirka ka dhexeya muuqaalladaas iyo dhismaha jiyooloojiyeed ee ka hooseeya.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhaab¹: m.l (-bbo, m.dh) Jaad geedaha ka mid ah oo xididkiisa laysku daweeyo.

2

dhadhaab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Meel leh dhagax fidsan oo is haysta. 2. Meel maydka lagu dhaqo.

3

dhadhaab³: m.dh (-bo, m.l) (jooloji) Walax adag ee qolofta dhulku ay si weyn uga samaysantahay; walaxdaas oo ka kooban macaadin; mararka qaarkood waxay ka koobantahay hal macdan oo kaliya, laakin sida badan waxay ka koobantahay dhawr macdannod.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) geology (jiyoolaji)

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada bayoolajiga asawga xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Barashada bayoolajiga asawga xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) barashada bayoolajiga asawda xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada xidhiidhada ka dhexeeya noolaha iyo degaankiisa dabeeciga ah, ha noolaado ama yaanu noolaan. Sababtaa awgeedi koolajiya-hannadu waxay bartaan noolayaasha marka laga eego dhinaca tirada dadka iyo beelaha, kuwaas oo ay isku kooxayn karaan iyo habdhisyada degaan ee ay ka qayb qaataan.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada xidhiidhada ka dhexeeya noolaha iyo degaankiisa dabeeciga ah, ha noolaado ama yaanu noolaan. Sababtaa awgeedi koolajiyahannadu waxay bartaan noolayaasha marka laga eego dhinaca tirada dadka iyo beelaha, kuwaas oo ay isku kooxayn karaan iyo habdhisyada degaan ee ay ka qayb qaataan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] geology

waa la naqliyay ✓

1

a: jooloojiya {Eng}

2

de: geology

3

lx: jiyoloji

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m-col

6

key: jiyoloji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhaqaaq ka celin. 2. Wax dhulka yaal istaajin. 3. Wax socday hakin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhaqaaq ka celin. 2. Wax dhulka yaal istaajin. 3. Wax socday hakin. m.f.dh, joojin.

waa la naqliyay ✓

v. halt, bring to a stop; ban, prevent

waa la naqliyay ✓

-yey / say / yeen I nay: (v) cause to halt (hoolfp, stop (istaapfi pause (pooz); cease (siis), discontinue (diskon-tiiniyuii)-, quit (kuwit), desist (disiist), Ex: wuu ijoojiyey wuxuuna i waydiiyey tilmaan; he stopped me and asked directions

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama wax kale oo fadhiyay ama dhulka yaallay, sare u jooji.

2

jooji: (fal) qof ama wax socday, in uu joogsado sabab.

waa la naqliyay ✓

1

de: halt, bring to a stop; ban, prevent rw: joog

2

lx: jooji

3

pd: (joojiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: jooji

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid qonbobtay; mid aad u qallashay. Saan golloji ah ayay martida u dhigeen.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada cilmiyeysan ee xayawaanka marka lagu daro anatomi-gooda, fisiyoolajigooda, bayokiimiko ahaan, hiddo barasho ahaan, ekoolojigoo-da, tadawurkooda iyo asowgooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Barashada cilmiyeysan ee xayawaanka marka lagu daro anatomigooda, fisiyoolajigooda, bayokiimiko ahaan, hiddo barasho ahaan, ekoolojigooda, tadawurkooda iyo asowgooda.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) barashada cilmiyeysan ee xayawaanka marka lagu daro anatomigooda, fisiyoolajigooda, bayokiimiko ahaan, hiddo barasho ahaan, ekoolojigooda, tadawurkooda iyo asowgooda.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] geology

waa la naqliyay ✓

1

a: jiyoloji {It}

2

de: geology

3

lx: jooloojiya

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-col

6

key: jooloojiya

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cilmi lagu derso ama barto raadraaca hadhaagii iyo raadkii quruumihii hore.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada noolaha, kaas oo ay ka mid yihiin dhismahooda (gudaha iyo dibadda), shaqadooda, isirkooda iyo tadawurkooda, abla'ablayntooda, xidhiidhka iyaga ka dhexeeyo iyo filiqsanaantooda.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada noolaha, kaas oo ay ka mid yihiin dhismahooda (gudaha iyo dibadda), shaqadooda, isirkooda iyo tadawurkooda, abla'ablayntooda, xidhiidhka iyaga ka dhexeeyo iyo filiqsanaantooda.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] biology

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [science] biology (baay oolaji)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cilmiga barashada noolaha. Ardeyga aan bayooloji baran dhakhtar ma noqdo.

waa la naqliyay ✓

1

de: biology

2

lx: bayooloji

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m-col

5

syn: nololaqoon {Eng}

6

key: bayooloji

waa la naqliyay ✓

m.l Sayniska ku shuqul leh raadka ay ku yeeshaan isbeddelka xilliyadu xoolaha iyo dhirtaba.

waa la naqliyay ✓

m.l Sayniska ku shuqul leh raadka ay ku yeeshaan isbeddelka xilliyadu xoolaha iyo dhirtaba.

waa la naqliyay ✓

Phenology

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Barashada iyo ku shaqeynta daaweeynta kansarka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Barashada iyo ku shaqeynta daaweeynta kansarka.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) barashada iyo ku shaqeynta daaweynta cudurka kansarka.

waa la naqliyay ✓

Topology

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) barashada xidhiidhka ka dhexeeya noole iyo degaankiisa ama noole iyo ku kale.

waa la naqliyay ✓

s.f. - soolojiya, cilmiga xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

zoologie, n.f. - Cilmiga sayniska xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Qayb ka mid ah cilmiga daawada oo ku shuqul leh cudurrada, waxyaabaha sababa iyo dhibaatada ay gaadhsiiyaan jidhka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Qayb ka mid ah cilmiga daawada oo ku shuqul leh cudurrada, waxyaabaha sababa iyo dhibaatada ay gaadhsiiyaan jidhka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada nudaha noolayaasha iyada oo la adeegsanayo weyneyso.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Barashada nudaha noolayaasha iyada oo la adeegsanayo weyneyso.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaybta astronoomiga ee lagu derso walxaha samada, dhalashadooda, isrogroggooda, qaabdhismeedkooda iyo astaamahooda kimiikaadeed.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) laan ka mid ah qaybaha bayoolojiga oo lagu derso muuqaalka iyo qaabdhiska duleed ee noolayaasha.

2

morfolooji -ga: (magac, lab, keli) noolaha muuqaalkiisa iyo qaabdhiskiisa duleed.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada qaabka iyo dhismaha, noolayaasha, gaar ahaan qaababkooda dibadda.

waa la naqliyay ✓

m.l (Baay.) Barashada qaabka iyo dhismaha, noolayaasha, gaar ahaan qaababkooda dibadda.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada unugga.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Barashada unugga.

waa la naqliyay ✓

m. n. technology

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) technology (tek-noo-laji) ~ tignoolaji. farsamo

waa la naqliyay ✓

1

de: technology

2

initial: t

3

lx: teknooloji

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: farsamo {Eng}

7

key: teknooloji

waa la naqliyay ✓

joli, adj. - aragti caafimaad leh; caafimaad qaba; kusoo jiidanaya leh; qurux leh.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midho xabuub ah oo laga sifeeyay qashinkii.

waa la naqliyay ✓

fal) safar ka nagee; socod uu u bixi lahaa ka jooji. Dh: negay; negee; jooji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof madax furasho laga rabo xoog ku kaxayn; afduubid. 2. Gabar guur laga rabo xoog ku kaxayn si loo soo mehersado; dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof madax furasho laga rabo xoog ku kaxayn; afduubid. 2. Gabar guur laga rabo xoog ku kaxayn si loo soo mehersado; dhicid. m.f.dh, boojin.

waa la naqliyay ✓

v. capture, catch

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof xoog ku muquuni oo xoolo xoog kaga kaxayso. Dh: afduub, qafaal.

2

booji-da: (magac, dhedig, keli) riyaha waydda noqday. Riyuhu caano ma leh ee qaar booji ah baa jira.

waa la naqliyay ✓

1

de: capture, catch

2

lx: booji

3

pd: (boojiyey)

4

ps: v2a=

5

key: booji

waa la naqliyay ✓

1

(Booli-da)

2

Xoolo ama hanti kale oo la dhacay; xoolo xaaraan ah.

waa la naqliyay ✓

1

booli¹: m.dh.u Hanti qof lahaa oo qof kale si sharci darro ah u milkiyo.

2

booli²: f.g1 (-lyay, -liday; -lyi) Hanti qof lahaa, qof kale si sharci darro ah ku milkiyid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hanti qof lahaa oo qof kale si sharci darro ah u milkiyo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] fraud; stolen goods, loot; looted camels

2

booli v. rob, plunder, loot; appropriate

waa la naqliyay ✓

-da: (n) goods or property seized by fraud or theft; booty (buuti); loot (luut); spoils (ispooylis)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo xaaraan ah oo cid kale laga dhacay Dh: boojimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faan iyo iska dheh ah.

2

boolo-da: (magac, dhedig, keli) ku wareejinta qaybinta turubka tartamaha laga tiro roonaaday. Boolo turub ma aan baran taniyo yaridiiye.

3

boolo-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore oo ka socon jirtay Geeska Afrika. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo si dhaqso ah u geyn meel roob ku da'ay. 2. Meel roob ku di'id. 3. Wadaan iyo wixi lamida biyodarid. 4. Wadaan maqaar ah qoyn si wax loogu waraabin karo.

waa la naqliyay ✓

v. drive livestock to a place where rain has fallen

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo jooga abaar ku tacab oo ku sin xilli roobaadka.

waa la naqliyay ✓

1

de: drive livestock to a place where rain has fallen rw: doog

2

lx: dooji

3

pd: (doojiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dooji

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws dhaadheer, rarada laga sameeyo oo geed gaabyada ka hoos baxa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dheddig foolanaya ilaalin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooshay, -oolatay) Fooldareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooshay, -oolatay) Fooldareemid. m.f.dh, foolasho.

waa la naqliyay ✓

v. be in labor, start to give birth

waa la naqliyay ✓