ereyga

jir

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jir

DHAN
1

(Jir-ka)

2

1. Wax jira oo meel maran buuxiya oo qaab la yaqaan leh (jir shubma, jir adag, jir gaas ah, jir xubno leh, jir aan xubno lahayn...).

3

2. Xubnaha nafleydu ka kooban tahay wadajirkood; oogo; kor.

4

3. Roob badan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jir

DHAN
1

jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.

2

jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee... Tusaale: “Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco!”. 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jir

DHAN
1

jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.

2

jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee Tusaale: Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco! 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale. m.f.dh, jirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jir

DHAN
1

v.st: be (in a place), stay, dwell; exist, be available, be there

2

jir v.aux: used to do something [past habitual]

3

jir m. n. year (of age), years old

4

jir m. n. body

5

jir m. n., [collective] weather preceding ~ indicating heavy rain

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

JIR

DHAN

(Jir) S Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jir

DHAN
1

-ka: (n) body (baadi); human body

2

jir -a: (adj) old (ooldh); age (eej). Ex: labaatan jir; 20 years of age or 20 years old

3

jir -ay -tay/ -een / -nay: (v) 1. been (biin); be in a place. Ex: xaggee jirtay? where have you been? 2. used to be. Ex: waxaan aadi jirnay..; we used to go.. 3. ku jir -ay / -tay / -een -nay: (v) participate (paar-tisi peeyt); join in; take part in something ka qaybgal. Ex: yaa shirka ku jiray? who participated in the meeting? 4. iska jir -ay/tay: (v) be careful; take care; watch out (waaj awt)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jir

DHAN
1

(fal) ilaali xoolo ama wixii hadba aad ka masuul tahay. Dh: raac, ilaali.

2

jir -ka: (magac, lab, keli) qabawga iyo rafaadka ka dhasha roob aan qaadin oo si xidhiidh ah u da'a muddo badan.

3

jir-ka: (magac, lab, keli) eeg jidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

jir

DHAN

جسم، جسد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aashaa

DHAABAN
1

(aash-)

2

Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aaway

DHAABAN
1

Aaway?

2

Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayad

DHAABAN
1

(Aayad-da)

2

1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.

3

2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.

4

3. Mucjiso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abeeso

DHAABAN
1

(Abeesa-da)

2

Jaadad badan oo halaqa ka mid ah oo qaarkood waabaayo lee yihiin. Waxaa jira jaadad addimmo leh oo iyagana abeeso lagu magacaabo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abuur

DHAABAN
1

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abuurid

DHAABAN
1

(Abuurid-da)

2

Wax aan hor u jirin uumid; curin; alkumid; jirsiin; dhalin; ahaysiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ahaysiin

DHAABAN
1

(Ahaysiin-ta)

2

1. Wax aan jirin, wax jira ka dhigid; abuurid; uumid.

3

2. Dhab ama run ka dhigid.

4

3. Si, ama, wax ka dhigid, ka yeelid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Alkumid

DHAABAN
1

(Alkumid-da)

2

Wax aan hor u jirin abuurid; uumid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Alkun

DHAABAN
1

(Alkun-ka)

2

1. Wax aan hor u jirin oo la abuuro; abuur; uun.

3

2. (Alkun-ka, Alkun-ta) Labada inay is guursadaan isu doonay, waxay isu yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ana

DHAABAN

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Annaga

DHAABAN
1

(Innaga, aannu, na, noo...)

2

Dadka hadla haya, ama wax qora haya oo aan qofka lala hadlayaa ku jirin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Asal

DHAABAN
1

(Asal-ka)

2

1. Ka-soo-jeedkii hore; sal; jirrid.

3

2. Waxyaalo laysku daray oo wax lagu midabeeyo; renji; carar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ashqaraar

DHAABAN
1

(Ashqaraar-ka)

2

Wax sillan ama aan la arki jirin ama yaab leh, waxa aragtidoodu dhaliso; yaab; abyan; amakaag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baabbah

DHAABAN
1

(Baabbah-da)

2

Baabba' noqday oo aan wax ka joogin; aan gudihiisa wax ku jirin; maran; eber; cidla'; waxba; sufur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baabuur

DHAABAN
1

(Baabuur-ka)

2

1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.

3

2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baaluq

DHAABAN
1

(Baaluq-a)

2

Qof shan iyo toban jir gaarey; qaangaar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baanji

DHAABAN
1

(Baanji-ga)

2

Baaris aan turaal ku jirin; ku dhex galgalad; daganduug; faanbi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baaruud

DHAABAN
1

(Baaruud-da)

2

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Badid

DHAABAN
1

(Badid-da)

2

Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ballaar

DHAABAN
1

(Ballaar-ka)

2

Waxa jirka leh, saddexda siyood oo loo cabbiro (dherer, ballaar, qoddo) middood; ballac; toox.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ajir

DHAFANDHAAF

m.l la-mid: ajar¹ (1).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ajir

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) abaalmarinta ay xagga Rabbi addoomadu ka helaan, marka ay gutaan waajibaadkii uu faray ama ay sameeyaan samafal iyo wax wanaagsan oo kale. Li: ciqaab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jiir

DHAFANDHAAF
1

1. (Jiir-ka) ° a) Bahal yar oo dhirxagatada kamid ah oo leh dhego waaweyn iyo dabo dheer; doolli. b) Hilibka intiisa aan baruurta ahayne, guduudan.

2

2. (Jiir-ta) Dhul sarreeya oo babac ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jiir

DHAFANDHAAF
1

jiir¹: m.dh (-ro, m.l) Meel sare oo ciriiri ah oo fuuliddeedu dhib tahay.

2

jiir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1 . Meel xoog ku marid. 2. Wax, wax kale xoog dusha uga marid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jįir

DHAFANDHAAF

m.l (-rar, m.l) 1. Hilibka intiisa aan baruurta lahayn. 2. (-rar, m.l) Naasley yar, dabo dhuuban iyo lugo yaryar leh, miro cun ah oo badanaa ku nool meelaha qashinka leh; doolli. 3. Midab madow ama guduud ah oo baro cad-cadi ku dhafan-yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jiir

DHAFANDHAAF
1

jiir: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel xoog ku marid. 2. wax, wax kale xoog dusha uga marid. m.f.dh, jiirid.

2

jįir: m.l (-rar, n. m.) 1. Hilibka intiisa aan baruurta lahayn. 2. (-rar, m.l) Naasley yar, dabo dhuuban iyo lugo yaryar leh, miro cun ah oo badanaa ku nool meelaha qashinka leh; doolli. 3. Midab madow ama guduud ah oo baro cad-cadi ku dhafanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jiir

DHAFANDHAAF
1

v. run over, overrun; jolt

2

jiir m. n. rat; mouse

3

jiir m. n., [collective] lean ~ boneless meat

4

jiir [feminine] n. slope, incline, high ground; curve

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Jiir

DHAFANDHAAF

nickname; name-m overrun; lean; mouse

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jiir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) rat (raat); mouse (mows) ~ doolli, jiidh

2

jiir -ay / tay: (v) collide with and overrun; run over; barge (baarj); crush (karaash) ~ jiidh, jibaax

3

jiir -ka: (n) a flesh with little or no fat; meat (miit); flesh (faleesh).

4

u jiirnax -ay / day: (n) feel pity; show compassion: sympathise (sim-pathaayz)

5

jiir -ta: (n) curvature (kor-vijuur). Ex: jiirta Qabnood; the curvature of Qabno

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jiir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka naaslayda uugu yar oo guryaha gala. Bisadna waa ka ciyaar jiir na waa ka naf, walo. Dh: doolli. Wa: jiirar.

2

jiir-ta: (magac, dhedig, keli) meel taag ah oo socodkeedu yahay fanasho. Jiirta dhabbajirriso nin ka baxay ma daali waayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

jiir

DHAFANDHAAF

فَارَة، فَارِ، فَأْرَةٍ، فَارِ، جُرَدَ

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jira

DHAFANDHAAF

(tilmaame) noole ama wax kale oo jooga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jire

DHAFANDHAAF

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jire

DHAFANDHAAF

m. n. keeper, watcher, herdsman

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jire

DHAFANDHAAF
1

-ha: (magac, lab, keli) Ilaah.

2

jire-ha: (magac, lab, keli) qofka xoolaha ilaaliya oo dhaqaaleeya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

jire

DHAFANDHAAF
1

de: keeper, watcher, herdsman

2

lx: jire

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: jire

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jiri

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley roob ka okorin. 2 . Jeri.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jiri

DHAFANDHAAF

-yey -say yeen / nay: (v) look for; search for; seek (siik) ~ raadi, doon

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jiri

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) baadigoob wax kaa maqan. Dh: baadiddoon.

waa la naqliyay ✓

Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]

JIRQ

DHAFANDHAAF

[JEROK] Acacia edgeworthii 01

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.

2

ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Air

DHAFANDHAAF

Hawo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

air

DHAFANDHAAF

/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Air

DHAFANDHAAF

Layr

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

air

DHAFANDHAAF

/eer/ (n) neef, howy.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

air

DHAFANDHAAF
1

air, n.m. - Hawo; dabayl

2

avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

air

DHAFANDHAAF
1

n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.

2

air, v.tr., (aerate) neecaawi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bir

DHAFANDHAAF
1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bir

DHAFANDHAAF

Metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bir

DHAFANDHAAF
1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Bir

DHAFANDHAAF
1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bir

DHAFANDHAAF
1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bir

DHAFANDHAAF

حديد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cir

DHAFANDHAAF
1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cir

DHAFANDHAAF
1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cir

DHAFANDHAAF
1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cir

DHAFANDHAAF
1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

cir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cir

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

cir

DHAFANDHAAF

سماء

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dir

DHAFANDHAAF
1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dir

DHAFANDHAAF
1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dir

DHAFANDHAAF
1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Dir

DHAFANDHAAF

f. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dir

DHAFANDHAAF
1

v. send, dispatch

2

dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Dir

DHAFANDHAAF

name-m origin; race; ancestor

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dir

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso

2

isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dir

DHAFANDHAAF
1

(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.

2

dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.

3

dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fir

DHAFANDHAAF
1

fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.

2

fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fįr

DHAFANDHAAF

m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fir

DHAFANDHAAF

m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fir

DHAFANDHAAF
1

m. n. origin, descent

2

fir v. comb (hair)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fir

DHAFANDHAAF
1

(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.

2

fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.

3

fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hir

DHAFANDHAAF
1

1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).

2

2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

hir

DHAFANDHAAF
1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

3

hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).

4

hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

hir

DHAFANDHAAF
1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Hir

DHAFANDHAAF

Wave

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

hir

DHAFANDHAAF
1

m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave

2

hir [feminine] n. goat species

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

hir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

hir

DHAFANDHAAF
1

(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.

2

hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.

3

hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..

4

hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.

5

hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.

6

hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.

7

hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jar

DHAFANDHAAF
1

1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.

2

2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jar

DHAFANDHAAF
1

jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.

2

jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare (3).

3

jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jar

DHAFANDHAAF
1

jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.

2

jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare.

3

jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho. m.f.dh, jarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jar

DHAFANDHAAF
1

v. cut (up ~ off ~ out), slice, pare, reap, mow down, chop

2

jar m. n. ledge (of a cliff), edge, border

3

jar [feminine] n. role; part (but connotes deceit and trickery)

4

jar [feminine] n. Somali checkers

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

jar

DHAFANDHAAF

/jar/ (n) 1. dhalo (qullada malmalaadada laga isticmaalo oo kale) e.g jar of jam. 2. wax jiriirica leh (kaa nixiya).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jar

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (n) cut (kat); separate (sap-areeyt); remove (rimuuv); reduce (ridhuus); chop (jaap); sever (sever); detach (di taaj) ~ goo, jarjar

2

ka jar -ay / tay: (n) [Mathematics]: subtract (sabtaraat); take away; deduct (di dhakt)

3

jar -ka: (n) livestock rasied or breeded for export ~ ahmi

4

jar -ta: (n) checkers (jeekaris) ~ shax

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jar

DHAFANDHAAF
1

(fal) laba u ka kala dhig. Dh: goo.

2

jar -ka: (magac, lab, keli) bohol weyn oo go'an, xaraar aan kor loo fanan karin, hoosna looga daadegi karin. Dh: qaw, haadaan, gebi, loolli.

3

jar -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixii la mid ah. Dh: jare.

waa la naqliyay ✓