jir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jir
(Jir-ka)
1. Wax jira oo meel maran buuxiya oo qaab la yaqaan leh (jir shubma, jir adag, jir gaas ah, jir xubno leh, jir aan xubno lahayn...).
2. Xubnaha nafleydu ka kooban tahay wadajirkood; oogo; kor.
3. Roob badan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jir
jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.
jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee... Tusaale: “Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco!”. 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jir
jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.
jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee Tusaale: Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco! 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale. m.f.dh, jirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jir
v.st: be (in a place), stay, dwell; exist, be available, be there
jir v.aux: used to do something [past habitual]
jir m. n. year (of age), years old
jir m. n. body
jir m. n., [collective] weather preceding ~ indicating heavy rain
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JIR
(Jir) S Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jir
-ka: (n) body (baadi); human body
jir -a: (adj) old (ooldh); age (eej). Ex: labaatan jir; 20 years of age or 20 years old
jir -ay -tay/ -een / -nay: (v) 1. been (biin); be in a place. Ex: xaggee jirtay? where have you been? 2. used to be. Ex: waxaan aadi jirnay..; we used to go.. 3. ku jir -ay / -tay / -een -nay: (v) participate (paar-tisi peeyt); join in; take part in something ka qaybgal. Ex: yaa shirka ku jiray? who participated in the meeting? 4. iska jir -ay/tay: (v) be careful; take care; watch out (waaj awt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jir
(fal) ilaali xoolo ama wixii hadba aad ka masuul tahay. Dh: raac, ilaali.
jir -ka: (magac, lab, keli) qabawga iyo rafaadka ka dhasha roob aan qaadin oo si xidhiidh ah u da'a muddo badan.
jir-ka: (magac, lab, keli) eeg jidh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
jir
جسم، جسد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aashaa
(aash-)
Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaway
Aaway?
Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aayad
(Aayad-da)
1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.
2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.
3. Mucjiso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abeeso
(Abeesa-da)
Jaadad badan oo halaqa ka mid ah oo qaarkood waabaayo lee yihiin. Waxaa jira jaadad addimmo leh oo iyagana abeeso lagu magacaabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abuur
1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.
2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abuurid
(Abuurid-da)
Wax aan hor u jirin uumid; curin; alkumid; jirsiin; dhalin; ahaysiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ahaysiin
(Ahaysiin-ta)
1. Wax aan jirin, wax jira ka dhigid; abuurid; uumid.
2. Dhab ama run ka dhigid.
3. Si, ama, wax ka dhigid, ka yeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alkumid
(Alkumid-da)
Wax aan hor u jirin abuurid; uumid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alkun
(Alkun-ka)
1. Wax aan hor u jirin oo la abuuro; abuur; uun.
2. (Alkun-ka, Alkun-ta) Labada inay is guursadaan isu doonay, waxay isu yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ana
Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Annaga
(Innaga, aannu, na, noo...)
Dadka hadla haya, ama wax qora haya oo aan qofka lala hadlayaa ku jirin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Asal
(Asal-ka)
1. Ka-soo-jeedkii hore; sal; jirrid.
2. Waxyaalo laysku daray oo wax lagu midabeeyo; renji; carar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ashqaraar
(Ashqaraar-ka)
Wax sillan ama aan la arki jirin ama yaab leh, waxa aragtidoodu dhaliso; yaab; abyan; amakaag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baabbah
(Baabbah-da)
Baabba' noqday oo aan wax ka joogin; aan gudihiisa wax ku jirin; maran; eber; cidla'; waxba; sufur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baabuur
(Baabuur-ka)
1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.
2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaluq
(Baaluq-a)
Qof shan iyo toban jir gaarey; qaangaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baanji
(Baanji-ga)
Baaris aan turaal ku jirin; ku dhex galgalad; daganduug; faanbi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaruud
(Baaruud-da)
Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badid
(Badid-da)
Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ballaar
(Ballaar-ka)
Waxa jirka leh, saddexda siyood oo loo cabbiro (dherer, ballaar, qoddo) middood; ballac; toox.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ajir
m.l la-mid: ajar¹ (1).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ajir
-ka: (magac, lab, keli) abaalmarinta ay xagga Rabbi addoomadu ka helaan, marka ay gutaan waajibaadkii uu faray ama ay sameeyaan samafal iyo wax wanaagsan oo kale. Li: ciqaab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jiir
1. (Jiir-ka) ° a) Bahal yar oo dhirxagatada kamid ah oo leh dhego waaweyn iyo dabo dheer; doolli. b) Hilibka intiisa aan baruurta ahayne, guduudan.
2. (Jiir-ta) Dhul sarreeya oo babac ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jiir
jiir¹: m.dh (-ro, m.l) Meel sare oo ciriiri ah oo fuuliddeedu dhib tahay.
jiir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1 . Meel xoog ku marid. 2. Wax, wax kale xoog dusha uga marid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jįir
m.l (-rar, m.l) 1. Hilibka intiisa aan baruurta lahayn. 2. (-rar, m.l) Naasley yar, dabo dhuuban iyo lugo yaryar leh, miro cun ah oo badanaa ku nool meelaha qashinka leh; doolli. 3. Midab madow ama guduud ah oo baro cad-cadi ku dhafan-yihiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jiir
jiir: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel xoog ku marid. 2. wax, wax kale xoog dusha uga marid. m.f.dh, jiirid.
jįir: m.l (-rar, n. m.) 1. Hilibka intiisa aan baruurta lahayn. 2. (-rar, m.l) Naasley yar, dabo dhuuban iyo lugo yaryar leh, miro cun ah oo badanaa ku nool meelaha qashinka leh; doolli. 3. Midab madow ama guduud ah oo baro cad-cadi ku dhafanyihiin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jiir
v. run over, overrun; jolt
jiir m. n. rat; mouse
jiir m. n., [collective] lean ~ boneless meat
jiir [feminine] n. slope, incline, high ground; curve
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Jiir
nickname; name-m overrun; lean; mouse
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jiir
-ka: (n) rat (raat); mouse (mows) ~ doolli, jiidh
jiir -ay / tay: (v) collide with and overrun; run over; barge (baarj); crush (karaash) ~ jiidh, jibaax
jiir -ka: (n) a flesh with little or no fat; meat (miit); flesh (faleesh).
u jiirnax -ay / day: (n) feel pity; show compassion: sympathise (sim-pathaayz)
jiir -ta: (n) curvature (kor-vijuur). Ex: jiirta Qabnood; the curvature of Qabno
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jiir
-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka naaslayda uugu yar oo guryaha gala. Bisadna waa ka ciyaar jiir na waa ka naf, walo. Dh: doolli. Wa: jiirar.
jiir-ta: (magac, dhedig, keli) meel taag ah oo socodkeedu yahay fanasho. Jiirta dhabbajirriso nin ka baxay ma daali waayo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
jiir
فَارَة، فَارِ، فَأْرَةٍ، فَارِ، جُرَدَ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jira
(tilmaame) noole ama wax kale oo jooga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jire
m.l Ilaah; Eebbe.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jire
m. n. keeper, watcher, herdsman
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jire
-ha: (magac, lab, keli) Ilaah.
jire-ha: (magac, lab, keli) qofka xoolaha ilaaliya oo dhaqaaleeya.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jire
de: keeper, watcher, herdsman
lx: jire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: jire
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jiri
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley roob ka okorin. 2 . Jeri.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jiri
-yey -say yeen / nay: (v) look for; search for; seek (siik) ~ raadi, doon
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jiri
-da: (magac, dhedig, keli) baadigoob wax kaa maqan. Dh: baadiddoon.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
JIRQ
[JEROK] Acacia edgeworthii 01
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ir
-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.
ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Air
Hawo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
air
/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Air
Layr
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
air
/eer/ (n) neef, howy.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
air
air, n.m. - Hawo; dabayl
avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
air
n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.
air, v.tr., (aerate) neecaawi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bir
(Bir-ta)
1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.
2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.
bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.
bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bir
Metal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bir
f. n. pupil of the eye
bir [feminine] n., [collective] iron; metal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bir
ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)
bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bir
Ferro
Iron
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bir
(fal) eeg bidh.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bir
de: iron (the powder used as medicine)
lx: bir
pd: (-ta)
ps: n0-f-mass
key: bir
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bir
حديد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cir
1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;
2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cir
cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.
cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cir
cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.
cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cir
m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain
cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cir
-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cir
-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.
cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.
cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
cir
سماء
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dir
(Dir-ka)
(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Dir
f. n. major Somali clan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dir
v. send, dispatch
dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dir
name-m origin; race; ancestor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dir
-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso
isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dir
(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.
dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.
dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fir
fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.
fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fįr
m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fir
m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fir
m. n. origin, descent
fir v. comb (hair)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fir
-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fir
(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.
fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.
fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hir
1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).
2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hir
hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.
hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.
hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).
hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hir
hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.
hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hir
Wave
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hir
m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave
hir [feminine] n. goat species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hir
-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hir
(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.
hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.
hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..
hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.
hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.
hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.
hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jar
1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.
2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jar
jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.
jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare (3).
jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jar
jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.
jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare.
jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho. m.f.dh, jarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jar
v. cut (up ~ off ~ out), slice, pare, reap, mow down, chop
jar m. n. ledge (of a cliff), edge, border
jar [feminine] n. role; part (but connotes deceit and trickery)
jar [feminine] n. Somali checkers
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
jar
/jar/ (n) 1. dhalo (qullada malmalaadada laga isticmaalo oo kale) e.g jar of jam. 2. wax jiriirica leh (kaa nixiya).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jar
-ay / tay: (n) cut (kat); separate (sap-areeyt); remove (rimuuv); reduce (ridhuus); chop (jaap); sever (sever); detach (di taaj) ~ goo, jarjar
ka jar -ay / tay: (n) [Mathematics]: subtract (sabtaraat); take away; deduct (di dhakt)
jar -ka: (n) livestock rasied or breeded for export ~ ahmi
jar -ta: (n) checkers (jeekaris) ~ shax
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jar
(fal) laba u ka kala dhig. Dh: goo.
jar -ka: (magac, lab, keli) bohol weyn oo go'an, xaraar aan kor loo fanan karin, hoosna looga daadegi karin. Dh: qaw, haadaan, gebi, loolli.
jar -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixii la mid ah. Dh: jare.