jiljil — Macnaha & Turjumaada

f.g1 (-ilay, -ishay) la-mid: gilgil.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-laday, -latay) Geed iyo wixi lamida si ay miro uga soo daatan ruxruxasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-laday, -latay) Geed iyo wixi lamida si ay miro uga soo daataan ruxruxasho. m.f.dh, jiljilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhogorjidheed aad u gilgil oo biyo, bus ama dulin ka hurguf. Dh: hurgufo, jafo, jijilo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalqa-da)

2

Afka gudihiisa, kobta hilibdalquhu ku yaal iyo inta u dhow oo jiljilicsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dimcad-ka)

2

Quraca, kd., dhallinta yar oo ulo jiljilicsan oo xoog badan iyo mayrax dhab u cad oo wanaagsan laga helo; (ama dincad).

waa la naqliyay ✓

1

(Dixiri-ga)

2

Nafley yaryar oo jaadad badan ah: kuwo dheerdheer iyo kuwo dhuudhuuban; kuwo jiljilicsan; kuwo oogadoodu xubnaysan tahay; kuwo xamaarta; ... wax ciidda dhexdeeda ku nool iyo wax oogada nafleyda kale ku noolba waa lee yihiin; (ama dixri).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gacan-ka) a) Xubin dhuun la moodo oo madaxa maroodiga ka lallaadda: waa sankii iyo bushintii kore oo isku samaysmay, wuxuuna isku darsaday xoog iyo jiljileec; docda kore waa adayg qallafsan gudo-ujeeddaduna waa wax jilicsan; Maroodigu wuxuu karaa inuu geed weyn gacankiisa ku jebiyo, dhinaca kalena, wax yar, sida xabbad digir ah oo kale, uu ku qaado. b) Biyo jiidan oo ama bad ka dillaaca ama biyo kale, oo dhulka engegan dhex gala, c) (qalab, weel) meel soo baxsan oo gacanta lagu qabto.

2

2. (Gacan-ta) (oogada dadka) xubinta qarqarka ka bilaabata oo faraha ku dhammaata oo ay kamid yihiin cududda, xusulka, dhudhunka, sacabka...

waa la naqliyay ✓

1

(Garaar-ta)

2

1. Jiljileeca dadka qaarki gacmaha ku lee yahay, oo la moodo inaan kalaggoysyadu, siiba xusulladu, is hayhaysan oo jaban yihiin.

3

2. Duudduub iyo mardimo dadka cayillani surka ku yeeshaan.

4

3. Dhaqdhaqaaq; nuuxnuunsi; dikaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jalanqa-ha)

2

Jir ama wax kale oo jiljileec iyo qurux isku darsaday; (ama jalanqo).

waa la naqliyay ✓

1

(Joodari-ga)

2

Gal weyn oo maro ah oo sariirta dherer le'eg, oo inta waxyaalo jiljilicsan (dhogor, cudbi, baal, kd.) laga buuxsho oo si gaar ah loo qodqodbo, sariiraha la saaro oo lagu kor seexdo; kashkaash; (ama goodari).

waa la naqliyay ✓

1

(Laafya-ha)

2

(weligeed magac kooxeed) sayrinta iyo jiljilicsanaanta gacmaha (kolka la socona hayo).

waa la naqliyay ✓

1

(Lafdhabar-ta)

2

Xiriir lafo ah oo oogada xoog iyo jiljileec tara; waxay ka kooban tahay riciro yaryar oo is-hayhaysta oo isku xiran (tunka taniyo dabaggibinta); lafduud; xiriir.

waa la naqliyay ✓

1

(Manjabbaxsasha-da)

2

Socod aan la dheeraynayn oo aayar ah oo jiljileeca iyo curuqa laysaga bi'iyo; lugabbaxsasho; tamashle.

waa la naqliyay ✓

1

(Nashaadda-da)

2

1. Hawsha iyo wixii kale oo la qabana hayo, oo xiiso iyo rabitin loo qabo.

3

2. Daal iyo jiljileec la'aan.

4

3. Farax; baraarug; bisabbisood; fahmo; firfircooni.

waa la naqliyay ✓

1

(Nuglaan-ta)

2

Wax nugul ahaan; jiljilicsan. ~ caycay.

waa la naqliyay ✓

1

(Nugnugeyl-ka)

2

Aan dhibta dul u yeelan karin; aan adkaysi lahayn; jiljilicsan; caycay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qasaanqas-ta)

2

Nafley yar oo badda ku jirta oo sida xabagta qoyan ama quraaradda u cad oo jiljilicsan oo badda kor sabbaysa; waxaa ku wareegsan oo ka lusha raamo badan, xajiin daranna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Tin-ka)

2

Daliigo jiljilicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaashi-da)

2

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

3

2. Warqad qoran oo la isu diro.

4

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

waa la naqliyay ✓

1

(Xab-ka)

2

1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jiljilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan.

3

2. Biyo badan oo xalliiban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda.

4

3. Ukunta biyeheeda cad.

5

4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaynxayndha-da)

2

Gocosada caleemeheeda jiljilicsan, oo sida cawska, dibadda u soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab iniinahiisa lagu sakhraamo oo leh caleemo balballaaran iyo miro kulkulucsan, waaweyn oo dusha qodxo jiljilicsan ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

booc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Hunguri. 2. Cune. 3. In yar oo tubaako shiidan ah.

2

booc²: m.dh Geed caano leh caleemo balballaaran, laamo jiljilicsan iyo miro kuus kuusan oo buufsan leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) facyaw iska daba dhashay.

waa la naqliyay ✓

(Jiljila) S,N? Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gilgilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiil-ka)

2

1. Lakab xalleef ah iyo qolfo qallalan oo afku yeesho kolka la harraado ama la bukoodo; luun.

3

2. Wax afka lagaga xiro dhasha yaryar oo xoolaha, si ayan wax u nuugin; sees; afduub.

waa la naqliyay ✓

1

jiil¹: m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

2

jiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Nirgo qoryo fiiqfiiqan oo si farsamo ah loo habeeyey si aysan wax u nuugin gafuurka uga xirid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

waa la naqliyay ✓

m. n. splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) generation (jena reey-shin) ~ fac

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nirgo inay hooyooyinkood jaqaan loog acabsanayo, qori afkaga xidh.

2

jiil-ka: (magac, lab, kali) qoriga yar oo afka lagaga xidho nirigaha si looga ilaaliyo inay jaqaan hooyadood. Dh: cafuuf.

3

jiil-ka: (magac, lab, keli) marka gabadhu tagto reerkooda ee ay muddo maqnaato waxa laga soo raaciyo ama laga soo siiyo reerkooda. Dh: dhibaad.

4

jiil -ka: (magac, lab, keli) dad cimri isku soo gaadhay oo casri keliya wada nool. Dh: fac.

5

jiil -ka: (magac, lab, keli) qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaaddo qofka.

waa la naqliyay ✓

1

de: splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

2

lx: jiil

3

pd: (-ka Pl: jiilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: jiil

waa la naqliyay ✓

Chili

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex yar oo tog ku darsama.

waa la naqliyay ✓

m. n. small alley, narrow path

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel gotaan ah oo ay biyo yari maraan. Dh: jeex.

waa la naqliyay ✓

1

cf: luuq

2

de: small alley, narrow path

3

lx: iliil

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: iliil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gacanta marka lasoo laabo xaggeeda dambe. Dh: xusul, suxul.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) Garangaro yar oo dahab ama qalin ah oo dumarku cududaha gashadaan. la-mid: jinjin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) Garangaro yar oo dahab ama qalin ah oo dumarku cududaha gashadaan. la-mid: jinjin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. armlet, arm band worn on the forearm

2

jijin m. n., [abstract] equalness, the same (in size, age, etc.)

waa la naqliyay ✓

(JIJI) C Panicum pinifolium Chiov. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) equal (nfcwa/); draw (daroo) shot ~ jinjin, bareejo

2

jijin -ta: (n) [Pl. jijimo-ha] bracelet (bareeyslet); wrist or arm ornament ~ jinjin

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) duubabka ay gabdhuhu cududaha ku xidhaan. Dh: jinjin.

2

jijin -ta: (magac, dhedig, keli) eeg jin.

3

jijin -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhulka dul yaallay, jiidis.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax jileec ka dhigid. 2. Wax sahal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax jileec ka dhigid. 2. Wax sahal ka dhigid. m.f.dh, jilcin.

waa la naqliyay ✓

v. soften ~ weaken something

waa la naqliyay ✓

-yey / jilcisay: (v) make soft or softer; soften (soofan); relax (rilaks)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax adkaa, budli oo wax jilicsan ka dhig.

2

jilci: (fal) (u ~) casharka ugu celceli oo aad ugu mari. Macalin casharka maan fahmine ii jilci.

waa la naqliyay ✓

1

de: soften ~ weaken s.t. rw: jilic

2

lx: jilci

3

pd: (jilciyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: jilci

waa la naqliyay ✓

1

jildi¹: m.l (-iyo, m.dh) Galka buugta iyo kutubta dusha looga dahaaro. la-mid: jaldi¹, jeldi¹.

2

jildi²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Buug ama kutub gal dusha uga dahaarid. la-mid: jaldi², jeldi².

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Galka buugta iyo kutubta dusha looga dahaaro. la-mid: jaldi, jeldi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bookbinding, cover of a book; leather, skin

2

jildi v. bind a book

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. book cover, book binding ~ jaldi. 2. skin of an animal; hide (haaydh) ~ harag

waa la naqliyay ✓

1

(Jilib-ka)

2

1. Bowdada iyo kubku halkay iska galaan oo xagasha u tusmaysan; low.

3

2. Qaybaha tolka ama qoladu u kala baxaan, middood.

4

3. Bir yar oo af qaroofan oo inta idaad lagu xiro oo lacaaf la geliyo, kalluunka lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

jilib¹: m.l 1. (-lbo, m.l) Meesha shanshada iyo bawdada dadku iska galaan. 2. Buur yar. 3. (byo, m.dh) Qayb ka mid ah qolooyin wada dhashay. 4. (-byo, m.dh) Bir yar oo caarad godan leh oo kalluunka lagu dabo; maqaalin. 5. J. u dhig: qof ama wax iska daaficid. 6. Jilbaha u dhig: qof ama wax iska dhicin.

2

jilib²: m.dh Dhul yar, bannaan oo degaan ku habboon.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-lbo, m.l) Meesha shanshada iyo bawdada dadku iska galaan. 2. Buur yar. 3. (byo, m.dh) Qayb ka mid ah qolooyin wada dhashay. 4. (-byo, m.dh) Bir yar oo caarad godan leh oo kalluunka lagu dabo; maqaalin. 5. J. u dhig: qof ama wax iska daaficid. 6. Jilbaha u dhig: qof ama wax iska dhicin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. knee

2

jilib m. n. section of a clan, sub-clan

3

jilib m. n. fish-hook

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. jilbo-ha] 1. knee (nii) ~ low -ga, ruug -ga. 2. subdivision of a tribe

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kubka iyo bawdadu halka ay iska galaan ee xagasha. Dh: law.

2

jilib -ka: (magac, lab, keli) qabiil laamaha uu u kala baxo mid xagga hoose ah. Dh: jufo, laf.

3

jilib-ta: (magac, dhedig, keli) bir yar oo afka soo qalloocda oo kalluunka lagu ugaadhsado ka dib kolka cad yar loo sudho. Dh: qabato.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday; -lci) 1. Wax aan adkayn noqosho. 2. Nafley wax awood-diisa iyo xooggiisu isdhimay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday; -lci) 1. Wax aan adkayn noqosho. 2. Nafley wax awooddiisa iyo xooggiisu isdhimay noqosho. m.f.dh, jilcid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become soft, get weak ~ easy

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become weak or soft

waa la naqliyay ✓

1

de: become soft, get weak ~ easy

2

lx: jilic

3

pd: (jilcay)

4

ps: v1=inch

5

key: jilic

waa la naqliyay ✓

1

(Jilid-da)

2

1. Qof aan ciddiisii la joogin oo badanaa waxbarana haya (arday, xer), hayn, cunno siin; qof cid ku taxan, ka yeelid.

3

2. Canjilid; dhaajin.

4

3. Kaltirin; miilayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jil². la-mid: jil¹ (5).

waa la naqliyay ✓

m. n. binding, cover, wrapper

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xerow ama arday waxbarta dhuuni siin.

2

jilid-da: (magac, dhedig, keli) marka la matalayo wax aan run ahayn sida filin.

waa la naqliyay ✓

1

de: binding, cover, wrapper

2

lx: jilid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

see: jildi

6

key: jilid

waa la naqliyay ✓

1

(Jilif-ta)

2

Qolofta sare oo geedaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lfo, m.l) Qolofta sare ee geedaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lfo, m.l) Qolofta sare ee geedaha.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree bark

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. scale (iskeel); gnarled (nooldh) or roughened surface. 2. scaly dry skin; scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qolofta iyo jidhifta ay abuurta badh yeeshaan sida geedaha oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree bark

2

lx: jilif

3

pd: (-ta Pl: jilfo (/ha))

4

ps: n3-f

5

key: jilif

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jaqal.

waa la naqliyay ✓

m. n. angle of the jaw

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) halka ay dhegta caaradeeda hoose iyo lafta qawlalku ku kulmaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: angle of the jaw

2

lx: jiqil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: jaqal

6

key: jiqil

waa la naqliyay ✓

1

(Milil-ka)

2

Carun; malax.

waa la naqliyay ✓

1

milil¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Dhecaan malax iyo dhiig isugu jira oo ay nabarrada hurgumaa yeeshaan. 2. Dhecaan ka yimaada nafley dhimatay marka ay muddo meel taal.

2

milil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. Nabar hurgumay dhecaan iyo malax yeelasho. 2. Nafley dhimatay dhecaan ka dareerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. Nabar hurgumay dhecaan iyo malax yeelasho. 2. Nafley dhimatay dhecaan ka dareerid. m.f.dh, mililid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): pus; venom; serum

2

milil v. lose pus (of a wound); lose serum

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caabuq yeelo oo malaxayso. Nabaryahaw milil anaa ku dawayne.

2

milil-ka: (magac, lab, keli) xanuun dheecaan biya ah keena oo nabarradu yeeshaan kolka ay xumaadaan. Dh: millile.

3

milil -ka: (magac, lab, keli) nabar jidhka dushiisa ah oon dillaacin; nabar hoosta ka buka. Dh: nabar.

4

milil-ka: (magac, lab, keli) dhuubni aad ah. Cunto la'aanta ayaa milil ka dhigtay. Dh: miliil.

5

milil-ka: (magac, lab, keli) yacarun iyo caabuq ay nabarradu yeeshaan. Dh: millile.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbil-ka)

2

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta. 3. la-mid: bilbilid.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho. m.f.dh, bilbilid.

waa la naqliyay ✓

v. spray

waa la naqliyay ✓

-ay / bilbishay: (v) sprinkle (is-prin-kal); spray (ispareey) with water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku biyo sida roobka oo kale ugu daadi oo ku firdhi. Dh: rush, biifi.

2

bilbil-ka: (magac, lab, keli) biyo meel lagu firdhiyo. Bilbil yar ku samee hadhuudhka. Dh: biif, rushays. bilbil -ka: (magac, lab, keli) noole labo qalbac ah oo ku nool badda gunteeda, luulku dhexdiisa ka baxo lagana gurto. Bilbil badda gunteeda lagama waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spray

2

lx: bilbil

3

pd: (bilbilay)

4

ps: v1=

5

key: bilbil

waa la naqliyay ✓

رَشَّاشَة

waa la naqliyay ✓

1

(Bilcil-ka)

2

Geed weynaada oo qodxo xanan ah yeesha, dhirta dawadana ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

waa la naqliyay ✓

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

waa la naqliyay ✓

m. n. large thorny tree species (used medicinally)

waa la naqliyay ✓