jiiq — Macnaha & Turjumaada

1

(Jiiq-a)

2

Geed qodxo leh oo gumarta u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n. thorny plant species

waa la naqliyay ✓

Acacia senegal 01, A. seyal 01: fr

waa la naqliyay ✓

1

(Jig) C, 0g, NFD, Acacia seyal Del. Mimosaceae.

2

NFD, C Acacia zanzibarica (S.Moore) Taub. Mimosaceae.

3

NFD Acacia sieberiana DC. Mimosaceae.

4

C Acacia bricchettiana Chiov. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya cida shinbiraha iwm.

2

jiiq-a: (magac, lab, keli) geed godax leh oo gumarta u eg. Jiiq jidhif ma yeelato.

3

jiiq-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka dhasha ah. Jiiq ayaan soo qabtay. Dh: jaambiiq, jiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: thorny plant sp.

2

lx: jiiq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n5-m

5

key: jiiq

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqa-da)

2

Meel dhumucda ama ballaca ama qiradu isku soo roorto oo ka yaraato; dhiico.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. squeezing, compression

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: squeezing, compression

2

lx: jiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jiiqo

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqjiiqla-ha)

2

1. Geed jeerinka iyo gumarta la bah ah oo leh qodxo dheerdheer, xabag iyo miro quulle ah.

3

2. Bahal jirriqaaga u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqsad-ka)

2

Jiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqsasha-da)

2

Xoog u sheegasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqsi-ga)

2

Jiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jinqool-ka)

2

Cududda qaarkeeda kore, meesha ay jiiqada ku leedahay oo kilkilada ku abbaaran ama labada suul oo muruqa cududdu (muruqa labasuulle) iska haystaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Shiishad-da)

2

Saacad ka samaysan labo quraaradood oo isku aabburan oo dhexdu jiiqo tahay, oo ciid hadba doc u shubantaa ku jirto.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jiiqso. la-mid: jiiqsad, jiiqsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Miraha geedka jeerinka, lacagaalaha, dheerdheerada, jiiqjiiqlaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Miraha geedka jeerinka, lacagaalaha, dheerdheerada, jiiqjiiqlaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] thorny plant species

2

jiiqjiiqle m. n., [collective] insect species (similar to a cricket)

waa la naqliyay ✓

/kriik/ (v) 1. ka jiiqsiin (sida albaab iwm, oo aan saliidaysnayn). (n) 2. is-lis ama shangarta jiiq-jiiqda.

waa la naqliyay ✓

/kriiki/ (adj) jiiq-jiiq leh (codka isliska samaynaya).

waa la naqliyay ✓

/kriket/ (n) 1. kirikidh (cayaar lugu ciyaaro banooni iyo ul oo ay ciyaaraan kaw iyo toban iyo kow iyo toban , oo dhab looga dheelo ingiriiska iyo waddamadii uu gumaysan jiray.) (n) 2. jirriqaa (jiiq-jiiqle, cayayaan ayaxa u eg).

waa la naqliyay ✓

/raatal/ (v) 1. shanqar yar samayn (sida jiiq-jiiqda, qalalabta, iyo shanqarta wax iska daba-dhacaya oo dhan) (n) 2. boonbalo jiiq-jiiq tiraahda (shanqar yar-yar samaysa).

waa la naqliyay ✓

v.intr. - jiiqjiiqlayn (shimbir).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa dhasha ah. Dh: jiiqo, jiiqjiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed jeerinka iyo gumarta u eg oo la bah ah ooleh qodax aan dhaadheerayn. Jiiqjiiqle ayaan beeray.

2

jiiqjiiqle-ha: (magac, lab, keli) cayayaan qolof iyo geeso dhaadheer leh oo meelaha qoyan iyo siyica aan ka dheeraan oo agabka cuna.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiq-da)

2

1. Meel dhir badan oo cumur ah leh; hawd.

3

2. Meel kasta oo laga buuxo oo aan la dhex mari karin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel geedo badan oo aan la dhex mari karin; hawd.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel geedo badan oo aan la dhex mari karin; hawd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] (adj.): thick forest, dense undergrowth; hard to get through

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dense growth of trees; forest (foorest); bush (buush)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel dhirtu aad ugu badantahay ay cimidh ka tahay. Dh: kayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: thick forest, dense undergrowth; [atr.] hard to get through

2

lx: jiq

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-col

5

syn: dhigdhig

6

key: jiq

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ day: (v) strip or cut away the skin: pare (peer); peel (piil); shell (sheel) diir, dhil, finjil, murxi

2

fiiq -ay/day: (v) clean with broom or brush; sweep (swiip)~ xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori, bir iyo wixii la mid ah, afka hore u dhuub. Qalinka caaradiisa aad u fiiq. Dh: qor.

2

fiiq: (fal) meel, qashin iyo wixii la mid ah, ka xaadh. Dh: xaar, xaadh, duug, har.

3

fiiq: (fal) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxi ama ka gur. Dh: diir.

4

fiiq: (fal) indho aan wax arkayn caadka saaran ka qaad oo qal. U fiiq odayga isha. Dh: bixi, qal.

5

fiiq: (fal) (ku ~) tilmaan oo farta ku taag. Meesha dawgu yahay farta ugu fiiq. Dh: tilmaan.

6

fiiq-a: (magac, lab, keli) buur iyo wax lamid ah, taagga ugu dheer. Dh: kug, taag. Li: gun.

7

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) caano ama biyo ama shaah, inta dibnaha loo dhaweeyo awoodda hawada ku soo qaad. Dh: fiiqsi, fuuqsad.

8

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) codka siidhiga ama walxaha la afuufaa bixiyaan ee foodhida u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiib-ka)

2

1. Hoorinta iyo isla qaadidda heesaha cayaaraha; cayaar gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hoorinta iyo isla qaadidda heesaha cayaaraha. 2. Cayaar gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hoorinta iyo isla qaadidda heesaha cayaaraha. 2. Cayaar gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] chorus of a dance-song

2

jiib m. n. jeep

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad baabuurta ka mid ah ama gaadhi yar oo inta badan ciidamadu adeegsadaan. Wa: jiibab.

2

jiib -ka: (magac, lab, keli) labbis haweenku ku labbistaan. Wa: jiibab.

3

jiib-ta: (magac, dhedig, keli) cod lagu kabo hoorinta iyo isla qaaditaanka heesaha ama ciyaaraha, sacabka ama marka labada gacmood laysku garaaco. Dh: luuq.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiic-a)

2

Geed-abaareed aad u dheeraada oo aan qodax lahayn oo xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiic, m.dh) (botani) Geed abaareed dhirta dhaadheer ka mid ah oo aan qodax lahayn qoryahiisana wax lagu shito.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiic, m.dh) (botani) Geed abaareed dhirta dhaadheer ka mid ah oo aan qodax lahayn qoryahiisana wax lagu shito.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tree species

waa la naqliyay ✓

[JE] Acacia seyal 01, Cadaba baccarinii 01, Maerua sessiliflora 01

waa la naqliyay ✓

1

(Chieh) All Som. Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

2

NFD, N, S Boscia angustifolia A.Rich. Capparidaceae.

3

C Cadaba longifolia DC. Capparidaceae.

4

C,N Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

5

C Cadaba baccararinii Chiov. Capparidaceae.

6

NFD Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

7

May, C, S Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

8

S Maerua triphylla A.Rich. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp.

2

lx: jiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-col

5

key: jiic

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1 . Wax si xoog leh u soo dhufasho. 2. Dun aliindi oo la midabeeyey ama qoyan si loo qallajiyo kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax si xoog leh u soo dhufasho. 2. Dun aliindi oo la midabeeyey ama qoyan si loo qallajiyo kala bixin. m.f.dh, jiidid.

waa la naqliyay ✓

Belt

waa la naqliyay ✓

v. pull, tow, drag; attract, elicit, elongate; inhale

waa la naqliyay ✓

-ay I een / nay: (v) 1. pull along; drag (daraag); pull (puul); haul (hool); tow (toow). tug (taag). 2. inhale (in-heel); air or smoke, for example; draw (doroo) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) furin; goob.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull, tow, drag; attract, elicit, elongate; inhale

2

lx: jiid

3

pd: (jiiday)

4

ps: v1=

5

key: jiid

waa la naqliyay ✓

1

(Jiif-ka)

2

1. Aan taag ama joog ahayne, dhulka korkiisa ama meel kale babac loogu dhereran yahay ama loogu kala baxsan yahay.

3

2. Dhacadiid ama dhabbac ama dhinac loo yaal.

4

3. Hurdo; seexad.

5

4. Dhuldhac; dhulqabad.

waa la naqliyay ✓

1

jiif¹: m.l 1. Dhinaca oo dhulka la dhigo si loo nasto; Hurdo; seexad. 2. Dhacdiid ama dhabbac ama dhinac loo yaal. 3. la-mid: jiifid.

2

jiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Si loo nasto dhinaca dhulka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

jiif¹: m.l 1. Dhinaca oo dhulka la dhigo si loo nasto; Hurdo; seexad. 2. Dhacdiid ama dhabbac ama dhinac loo yaal.

2

jiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Si loo nasto dhinaca dhulka dhigid. m.f.dh, jiifid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lie down, be lying down

2

jiif vl. n. state of lying down; sleep

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. sleep (isliip); the act of sleeping. 2. bedroom (beedh-ruum)

2

jiif: -ay / iaydy) sleep (isliip); be in the state of sleep

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) wixii aan taagnayn. Jiif iyo joogba wuu diiday. Li: joog.

waa la naqliyay ✓

اضطِجَاعَ، نَوْمٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Jiil-ka)

2

1. Lakab xalleef ah iyo qolfo qallalan oo afku yeesho kolka la harraado ama la bukoodo; luun.

3

2. Wax afka lagaga xiro dhasha yaryar oo xoolaha, si ayan wax u nuugin; sees; afduub.

waa la naqliyay ✓

1

jiil¹: m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

2

jiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Nirgo qoryo fiiqfiiqan oo si farsamo ah loo habeeyey si aysan wax u nuugin gafuurka uga xirid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

waa la naqliyay ✓

m. n. splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) generation (jena reey-shin) ~ fac

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nirgo inay hooyooyinkood jaqaan loog acabsanayo, qori afkaga xidh.

2

jiil-ka: (magac, lab, kali) qoriga yar oo afka lagaga xidho nirigaha si looga ilaaliyo inay jaqaan hooyadood. Dh: cafuuf.

3

jiil-ka: (magac, lab, keli) marka gabadhu tagto reerkooda ee ay muddo maqnaato waxa laga soo raaciyo ama laga soo siiyo reerkooda. Dh: dhibaad.

4

jiil -ka: (magac, lab, keli) dad cimri isku soo gaadhay oo casri keliya wada nool. Dh: fac.

5

jiil -ka: (magac, lab, keli) qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaaddo qofka.

waa la naqliyay ✓

1

de: splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

2

lx: jiil

3

pd: (-ka Pl: jiilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: jiil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) gym (jiim); gymnasium (jim-neey ziyam). Ex: 10^ subbaxnimo waa inaan joogaa jiimka; I have to be at the gym at 10:00 A.M

waa la naqliyay ✓

1

(Jiin-ka)

2

1. () Xarafka tobnaad oo alifka Soomaalida.

3

2. Ag; coon; qar; af.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, m.l) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka “ja'“ magaciis carbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, n. m.) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. edge, rim, bank

2

jiin m. n. J [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. alcoholic beverage; gin (jin) 2. gene (jiin)

2

jiin -ka: (n) bank (baangk). Ex: wabiga jiinkiisa; the river bank

waa la naqliyay ✓