jiilaashin

1. (Laashin-ka) Qof hees ama gabay tiriya ama ka luuqiya; heesaa; gabyaa.

2. (Laashin-ta) Labo laamood oo mataano ah, middood.

laashin¹: m.l (-nno, m.dh) Qof maansada tiriya.

laashin²: m.dh (-imo, m.dh) Laba laamood oo mataano ah middood.

m.l (-nno, m.dh) Qof maansada tiriya.

m. n. professional praise-singer; bard, poet

laashin [feminine] n. one side of a forked branch

-ka: (magac, lab, keli) qof hees ama gabay tiriya oo ku luuqeeya. Timacadde wuxu ahaa gabayaa iyo laashin luuq macaan. Dh: gabyaa, heesaa.

laashin -ta: (magac, dhedig, keli) labo laamood oo mataano ah, middood.

(fal) caansiiri oo kala raag ama ula kac u cadiigso oo waxbixin ama waxqabad kala daah. Gocor baa wax jiilaaliyiyo muudalkii go'an e, gabbalkoo aan dhicin xeedhyihii caasha maw geliyey. Dh: gasaci, caansiiri, silci. Li: dhaqso, horraysii, dedaal, dedeji, qaddin.

(fal) wax aad sugaysay raagso.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkashada iyo gacan ku salaaxidda ay naxariistu weheliso.

(Bilaash-ka)

1. Aan lacag iyo wax kale midna ku fadhiyin oo gadasho la'aan lagu hela hayo.

2. Wax xumaaday; aan qiime lahayn.

m.l 1. Wax aan waxtar la ahayn. 2. Wax shuruud la'aan ama lacag la'aan lagu helo.

m.l 1. Wax aan waxtar la ahayn. 2. Wax shuruud la'aan ama lacag la'aan lagu helo.

m. n., [collective] (adj.): valueless ~ ruined item; free of charge, gratis, extra; worthless, bad

(adj) free (firii); free of charge ~ aan lacag ahayn

-ka: (magac, lab, keli) wax aan lacag ahayn oo beddel la'aan la isku siiyo. Bilaash laguma helo wadaadoow waxaan, cidi ku hawshoone.

bilaash-ka: (magac, lab, keli) wax khaayisay ama xumaaday oo aan qiimo lahayn. Jaadkii shalay oo bilaash ah buu helay. Dh: badhayo, baryood.

bw: Arabic

de: valueless ~ ruined item; [atr.] free of charge, gratis, extra; worthless, bad

lx: bilaash

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: bilaash

مَجانِي، بلا مقابل

(Iilasha-da)

Doc u dheelliyid; liicid.

m.f.dh eeg iilo.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato ama hagardaamo. Dh: guuldarro. Li: guul.

iilasho-da: (magac, dhedig, keli) waddadii dhabta ahayd, ka baydhid; xaqa weydaarasho.

(Ilaalin-ta)

Raacid; dhawrid.

m.f.dh eeg ilaali.

-ta:(n)l. the act of watching protection (pro-tak-shen); surveillance (sarveeylansi) ~ ilaali

-ta: (magac, dhedig, keli) amaan sugid. Dh: waardiyayn, eegid, dhawrid.

ilaalin -ta: (magac, dhedig, keli) eegid iyo fiiro foojignaani weheliso.

ilaalin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo raacid; xoolo jirid. Dh: raacid.

(fal) wax aad leedahay, lumitaanka iyo baylahda ka ilaali. Dh: dhawro, xannaanayso.

(Jiilaal-ka)

1. Afarta nur oo sanada, labada engegan oo aan roobka lahayn, (xagaaga iyo diraacda); xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn.

2. Afarta nur mid kamid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo guga; diraac.

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

m. n. summer, main dry season [peak of the hot weather.]

Jiilaal m. n. winter, cool dry season

name-m winter; cool dry season (born during that season)

-ka: (n) drought season; winter (wintar) ~ jiidaal

magac loo baxsho wiil dhashay waqti wacdi ah oo jiilaal ah.

-ka: (magac, lab, kali) xilli qaboobe ah oo ka mid ah xilliyad sanadka ee adag: waa xiliga ay dhirtu engegto ee balliyadu na gudhaan. Jiilaal gardaadsay dhulkoo gubad abaaroobay. Li: gu'.

شَتَاء، فَصَلُ الشَّتَاءِ

(Jiiraan-ka)

Deris; jaar; (ama jaaraan).

m.l (-nno, m.dh) Dad guryohoodu isu dhawyihiin; deris; ollog. la-mid: jaaraan.

m.l (-nno, m.dh) Dad guryohoodu isu dhawyihiin; deris; ollog. la-mid: jaaraan.

m. n. neighbor

name-m neighor; lit: he who was born at the home of a neighbor

-ka: (n) neighbor (neeybar) ~ daris

magac loo baxsho wiil ku dhashay guri jaarka ka mid ah.

-ka: (magacwadareed) inta guryahoodu isu dhawyihiin ilaa 40 guri. Dh: deris.

a: jaaraan

de: neighbor

lx: jiiraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jiiraan

-da: (magac, dhedig, keli) qaybsasho ama saami qaadasho. Dh: qayb.

m.l la-mid: jilaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) gargaar iyo gacan, cid kale ka helis.

m.l.u Cuntada daruuriga ah ee dadku ku nool yahay; gasiin.

m.l.u Cuntada daruuriga ah ee dadku ku nool yahay; gasiin.

m. n., [collective] rations; food

-ka: (n) food (fuudh); ration (raash 'an)-, provisions (poro-vishinis) ~ cunto

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la quuto; baad la cuno. Dh: dhuuni.

de: rations; [ext.] food {Eng}

lx: raashin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: raashin

m.f.dh eeg biilo.

-da: (magac, dhedig, keli) cunto siisasho. Biilashada reerkii sii baa lagu kari waayey. Dh: masruufasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaar Ilaahay magaciisa lagu dhaaranayo. Haddaad billaahi ku dhaarato dhaar kali kuuma hadhin.

m.f.dh eeg diilo.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dillaacin.

m.dh la-mid: hilaadiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saadaalin sida wax noqonayaan oo la sii sheego. Dh: hilaadis, saadaalin.

hilaadin -ta: (magac, dhedig, keli) roob oddoros ku garasho.

(Hinaasin-ta)

Qof hinaas ka keenid, ku ridid; hiilin; masayrin.

m.f.dh eeg hinaasi².

-ta: (magac, dhedig, keli) qof hinaase ka keenid; hiilin; masayrin.

hinaasin -ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) in uu hinaaso, sabab u noqosho; hinaase ku ridid.

m.dh la-mid: idlaan.

(Iskaashi-ga)

Wax wada qabsi.

m. n. cooperation

-ga: (n) collaboration; cooperation; teamwork; joint effort ~ iskaashad

-ga: (magac, lab, keli) istaageersiga labo dhinac iyo in ka badan.

de: cooperation

lx: iskaashi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: iskaashi

(Islaamin-ta)

Diinta Muslinka soo gelin; Muslin ka dhigid; muslimin.

m.f.dh eeg islaami.

m.f.dh eeg islaaxi.

m.f.dh eeg ismaahi. la-mid: ismaahis.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof, mid maahsan iska dhigid.

(Jiidasha-da)

1. Docdiisa u jiidid.

2. Wax la tegid, iyadoo dhulka lagu jiida hayo.

3. Meel fog aadid, tegid.

4. Dhimasho.

m.f.dh eeg jiido. la-mid: jiidad.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kale ku dhegid oo qabsasho.

jiidasho -da: (magac, dhedig, keli) xoogdanabeedka ama birlabeedka ka dhexdhaca labo walxood oo leh labo danab oo kala duwan.

(Jiirasha-da)

(oogada nafleyda) xoog wax isaga keenid; docosho.

m.f.dh eeg jiiro.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog wax iskaga keened. Dh: ducasho.

(Jiirsiin-ta)

Xoog ku dhexmarsiin; jibaaxsiin; marsiin; qaadsiin.

m.f.dh eeg jiirsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama wax, wax kale, dul marin.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: jilicsan.

der. [adjective] tender, soft; easy; sick, weak with illness

-aa: (adj) soft to the touch. Ex: maro jilacsan; a soft fabric