jiilaal — Macnaha & Turjumaada

1

(Jiilaal-ka)

2

1. Afarta nur oo sanada, labada engegan oo aan roobka lahayn, (xagaaga iyo diraacda); xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn.

3

2. Afarta nur mid kamid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo guga; diraac.

waa la naqliyay ✓

1

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

2

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

waa la naqliyay ✓

1

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

2

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. summer, main dry season [peak of the hot weather.]

2

Jiilaal m. n. winter, cool dry season

waa la naqliyay ✓

name-m winter; cool dry season (born during that season)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) drought season; winter (wintar) ~ jiidaal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti wacdi ah oo jiilaal ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) xilli qaboobe ah oo ka mid ah xilliyad sanadka ee adag: waa xiliga ay dhirtu engegto ee balliyadu na gudhaan. Jiilaal gardaadsay dhulkoo gubad abaaroobay. Li: gu'.

waa la naqliyay ✓

شَتَاء، فَصَلُ الشَّتَاءِ

waa la naqliyay ✓

(fal) caansiiri oo kala raag ama ula kac u cadiigso oo waxbixin ama waxqabad kala daah. Gocor baa wax jiilaaliyiyo muudalkii go'an e, gabbalkoo aan dhicin xeedhyihii caasha maw geliyey. Dh: gasaci, caansiiri, silci. Li: dhaqso, horraysii, dedaal, dedeji, qaddin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) drought season; winter (wintar) ~ jiilaal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer. Jiidaal anagoo ku jirna ayaanu reer kusoo baxanay. Dh: socdaal.

waa la naqliyay ✓

Winter

waa la naqliyay ✓

1

(Abaar-ta)

2

Roob la'aan; doog la'aan; jiilaal dheeraaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Darar-ta)

2

(xoolo) kolka xooluhu jiilaalka ka baxaan oo roob degaan oo dhergaan, caano badan yeeladkooda.

waa la naqliyay ✓

1

(Diraac-da)

2

Afarta nur oo sanadu u qaybsanto, mid kamid ah; wuxuu u dhexeeyaa dayrta iyo guga; Jiilaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamashi-ga)

2

(xoolo) caanaha oo yaraada; waqti jiilaal ah ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gannad-ka)

2

1. Bahal gendiga u eg oo xoolaha cuna, siiba geela.

3

2. Raadka jiilaalka ama abaarta ama gannadka cuniddiisu xoolaha ku reebto; jaynaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Gu-ga)

2

1. Afarta nur oo sanadu u qaybsamo midkood: wuxuu u dhexeeyaa diraacda (jiilaal) iyo xagaaga, waana xilli roob.

3

2. 12-bilood; sano.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiilaashi-ga)

2

Dabaylaha diraacda ama jiilaalka; (ama jiilaashin).

waa la naqliyay ✓

1

(Xuluu-sha)

2

1. Cawska jiilaalkii xoolaha dhirta hoosteeda looga guro.

3

2. Xuluulasho; dhexgal; huluulad.

waa la naqliyay ✓

m.l Xilliga dalagga beeraha la gooyo oo ku beegan bilowga xagaaga iyo diraacda (jiilaal).

waa la naqliyay ✓

1

cambaar¹: m.l 1. Roob da'a xilli jiilaal. 2. Xiddig magaciis.

2

cambaar²: m.dh (daawo) Cudur maqaarka ku dhaca oo goobo-goobo waaweyn oo cuncun leh u yeela; halaamacood maqaarka intiisa sare oo leh cuncun, finan iyo qolof.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Godka laba iyo labaatanaad ee dayaxu fariisto. 2. Xiddig dayaxa la fariista xilliga jiilaalka. 3. Qof adadag oo ayaan badan oo dhashay xilliga xiddiggaas.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqti jiilaal ah, reero shiraystay, hilibka ay siiyaan cid aan wax qalin. 2. Xarar lagu dhigo rarada ama weel.

waa la naqliyay ✓

m.l Roobka jiilaalka dhammaadkiisa da'a; garabcas. la-mid: cordaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cagaar soo baxa waqtiga jiilaalka ah. 2. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqayaan oomin. 3. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Jiilaalka bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

gaasabbax¹: m.l 1. Kabbixidda nafley ka samatabbaxdo dhibaato jiilaal. 2. la-mid: gaasabbixid.

2

gaasabbax²: f.g/mg1 (-xay, -xday, -bixi) Dhibaato iyo rafaad jiilaal keenay cid ka samatabixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhibaato iyo rafaad jiilaal keenay cid ka samatabixin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo ..., m.dh) (juqraafi) Gobolka u dhexeeya kulaleyaasha iyo gobolka dhexdhexaadka ah. Wuu ka duwanyahay kulaaleyaasha wuxunna leeyahay xilliyo kala duwan oo ay ugu muhiimsanyihiin jiilaalka iyo xagaagu, cimiladuse guud ahaan way ka diirantahay gobolka dhexdhexaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

godob¹: m.l (-bo, m.l/dh) Meel weyn oo godan oo dhinacyada ay ka xigaan duullayaal iyo taagag oo caws iyo geeda faalala ay ka baxaan oo jiilaalka la daaqo.

2

godob²: m.dh Xadgudub qof lagu sameeyo oo aan laga xaalmarin oo reeba utun iyo qaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Afarta nur oo sanadu u qeybsanto midkood: wuxuu u dhexeeyaa diraacda (jiilaal) iyo xagaaga, waana xilli roob. 2. 12- bilood; sano.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Diraac, Wejiine; xilli {S & C}

2

de: summer, main dry season [peak of the hot weather] (from December through April)

3

hm: 1

4

lx: Jiilaal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-time

7

key: Jiilaal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: winter, cool dry season Contrast: Xagaa (summer, hot season) {N}

2

hm: 2

3

lx: Jiilaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-time

6

key: Jiilaal_2

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caansiirin iyo silcin waxsiin iyo wax qabad lala daaho. Dh: gasacin, caansiirin, silcin.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilaal-ka)

2

Ku hawshiisu tahay inuu wax ilaaliyo; ilaalo ah; ciidan; askari.

waa la naqliyay ✓

1

ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.

2

ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid.

waa la naqliyay ✓

1

ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.

2

ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid. m.f.dh, ilaalid.

waa la naqliyay ✓

m. n. guard, watchman, patrol, sentinel

waa la naqliyay ✓

1

cf: ilaalo

2

de: guard, watchman, patrol, sentinel

3

lx: ilaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ilaal

waa la naqliyay ✓

m.l (riw.) Qof metela ruwaayadaha, filimada iyo wixi lamida. la-mid: jile.

waa la naqliyay ✓

m.l (riw.) Qof metela ruwaayadaha, filimada iyo wixi lamida. la-mid: jile.

waa la naqliyay ✓

m. n. actor, movie star; imitator

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) performer (perfoomar); actor (aktar) ~ jile, fanaan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xubin kooxeed riwaayad masraxeed bandhiga oo metela; qof maadeeya ama majaajilleeya. Dh: majaajilayste. Li: daawade.

waa la naqliyay ✓

1

a: jile

2

de: actor, movie star; imitator

3

lx: jilaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n7-m

6

key: jilaa

waa la naqliyay ✓

name-m dampness of rain, moisture, freshness. Lit: that which satisfies thirst

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax maqnaa oo muddo badan la tabayay.

waa la naqliyay ✓

name-m crescent, new moon

waa la naqliyay ✓

1

(Jalaal-ka)

2

1. Eedays; Canaan.

3

2. Kitaab Quraan oo sharax leh.

4

3. Weynaan; heybad.

waa la naqliyay ✓

1

jalaal¹: m.l 1. Ganaax lagu xukumo qof dembi yar galay. 2. Kitaab Quraan ah sharrax leh.

2

jalaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid dembi gashay ganaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ganaax lagu xukumo qof dembi yar galay. 2. Kitaab Quraan ah sharrax leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. reproof, rebuke; divine command, commandment; moral uprightness

waa la naqliyay ✓

1

(fal) buruudshiil oo awood iyo haybad ku bahdil; kaga salsali oo argagax iyo salbabakh ku rid.

2

jalaal -ka: (magac, lab, keli) eedays ama cambaarayn. Jalaalka ka daa dadka.

waa la naqliyay ✓

1

de: reproof, rebuke; divine command, commandment; moral uprightness

2

lx: jalaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: jalaal

waa la naqliyay ✓

1

(Jibaal-ka)

2

1. Dedka qolka dhagaxa ah korka laga saaro.

3

2. Cabbir beeraha lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

1

jibaal¹: m.l 1. (-llo, m.dh) Cabbir dhul beereed 25 tallaabo oo labajibbaaran ah. 2. Ded dhismo dhagax ah korka laga saaro.

2

jibaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dhismo dhagax ah ded kor ka saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-llo, m.dh) Cabbir dhul beereed 25 tallaabo oo labajibbaaran ah. 2. Ded dhismo dhagax ah korka laga saaro.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. roof

2

jibaal v. put a roof on, roof over

3

jibaal m. n. unit of agricultural land measurement

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) system of measurement used by farmer to measure land

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabbir oo kala googoo.

2

jibaal -ka: (magac, lab, keli) afar derbi oo qol daareed midkood; qol sar ah afartiis gidaar mid. Dh: gidaar.

3

jibaal -ka: (magac, lab, keli) cabbir dhul beereed 25 tallaabo oo labajibbaaran ah.

waa la naqliyay ✓

1

jidaal¹: m.l 1. Socod dheer oo lagu daalo. 2. Daal badan oo ka dhasha socod dheer.

2

jidaal²: f.mg1 (-lay, -shay) 1. Socod dheer oo lagu daalo gelid. 2. Socod dheer ku daalid.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dad ama duunyo socod dheer soo maray oo daal la burburay.

2

jidaal -sha: (magac, dhedig, keli) socoto meel ka safarta oo meel kale oo masaafo jirta u kicinta. Dh: socoto, masaafir, sadcaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiifaa-ga)

2

Guduudane.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Dugaagga yaryar nooc ka mid ah, dhurwaaga ka yar oo ariga laaya; guduudane.

waa la naqliyay ✓

m. n. lynx

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) lynx (liin-kis) ~ guduuane

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) oday sagaashanka dhaafay oo geedjoog ahaan jiray dhaqdhaqaaqna gabay oo aan taladiisa laga maarmin.

2

jiifaa -ga: (magac, lab, keli) jaad dugaagga xoolaha cuna ka tirsan. Dh: dhuljiif, guduudane.

waa la naqliyay ✓

1

de: lynx

2

lx: jiifaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: guduudane

6

key: jiifaa

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waxyaabaha kaluunka lagu soo dabo ee jilibka la sudho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiraal-ka)

2

Wax abuuran ama jira ahaan; jiritaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jirid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. existent, something that exists; existence

waa la naqliyay ✓

1

de: existent, s.t. that exists; existence

2

lx: jiraal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: jiraal

waa la naqliyay ✓

1

milaal¹: m.l Buuxinta wax muggooda laga buuxsho wax kale. la-mid: milaalid.

2

milaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax mug leh, wax kale ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

m.l Buuxinta wax muggooda laga buuxsho wax kale.

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u buuxi oo tirriji. Taangiga milaal…

waa la naqliyay ✓

1

cillaal¹: m.l la-mid: cillaalid.

2

cillaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Arrin aan xalkeeda fogeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) Arrin aan xalkeeda fogeyn. m.f.dh, cillaalid.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel sare ku juf; meel bannaan gufee. Dh: gufee, juf.

waa la naqliyay ✓

1

(Diihaal-ka)

2

Baahi iyo rafaad isku darsamay.

waa la naqliyay ✓

1

diihaal¹: m.l Gaajo aad u daran. la-mid: daahiil¹.

2

diihaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Gaajo badan dareemid. la-mid: daahiil².

waa la naqliyay ✓

m.l Gaajo aad u daran. la-mid: daahiil. diilalyo m.dh Dhaxan aad u badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] destitution, weakness, exhaustion

waa la naqliyay ✓

nickname-m destitution; weakness, exhaustion

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) destitution (des-ti-tuu-shin); poverty (po-verti) ~ baahi iyo rafaad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil hooyadii la daashay uurkiisii oo ay la caatawday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rafaad raagay iyo caato jidhka ka muuqata.

waa la naqliyay ✓

1

de: destitution, weakness, exhaustion

2

lx: diihaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-abs

5

key: diihaal

waa la naqliyay ✓

1

dillaal¹: m.l la-mid: dąllaal¹.

2

dillaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: dąllaal².

waa la naqliyay ✓

m. n. broker, middleman

waa la naqliyay ✓

-ka / dillaasha: (n) broker (barooker); middle man (midhal maan) ~ dallaal, dullaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof ee wax kala iibsanaysa u dhaxee oo ku shaqayso dillaalnimo.

2

dillaal -ka: (magac, lab, keli) qof u dhexeeya labada qof ee wax kala iibsanaysa. Dh: macalqabad.

waa la naqliyay ✓

1

a: dallaal ~ dullaal

2

de: broker, middleman

3

lx: dillaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dillaal

waa la naqliyay ✓

سمسار دلال

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: fiigtaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef dadka ka carara. Dh: fiige, fiigtaal.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiraan-ka)

2

Deris; jaar; (ama jaaraan).

waa la naqliyay ✓