jiido — Macnaha & Turjumaada

1

jiido¹: m.dh (-ooyin, m.l) (c.fal.) Shanta gobol ama jiidood ee dhulka marmarka qaarkood loo qeybiyo. Waa meelaha ku dhex jira goobaha Artik iyo goobaha Antaartik, oo sida ay kala horreeyaan loo yaqaan jiid baradeedka woqooyi koonfur; meelaha u dhexeeya goobada artik iyo kulaalaha wqooyi, iyo goobada Antaartik iyo kulaalaha koonfureed waxa loo yaqaan sida ay u kala horeeyaan jiidda dhexe; reelaha labaa dhinac ee dhulbadhaha ee u dhexeeya kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed, waxa loo yaqaan jiidda kulul.

2

jiido²: f.g3 (-iitay, -iidatay) 1 . Soo j.: docdiisa u jiidid. 2. Wax la tegid iyadoo dhulka lagu jiidayo. 3. Meel fog aadid, tegid. 4. Dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

jiido¹: m.dh (-ooyin, m.l) (c.fal.) Shanta gobol ama jiidood ee dhulka marmarka qaarkood loo qeybiyo. Waa meelaha ku dhex jira goobaha Artik iyo goobaha Antaartik, oo sida ay kala horreeyaan loo yaqaan jiid baradeedka woqooyi koonfur; meelaha u dhexeeya goobada artik iyo kulaalaha wqooyi, iyo goobada Antaartik iyo kulaalaha koonfureed waxa loo yaqaan sida ay u kala horeeyaan jiidda dhexe; reelaha labaa dhinac ee dhulbadhaha ee u dhexeeya kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed, waxa loo yaqaan jiidda kulul.

2

jiido²: f.g3 (-iitay, -iidatay) 1. Soo j.: docdiisa u jiidid. 2. Wax la tegid iyadoo dhulka lagu jiidayo. 3. Meel fog aadid, tegid. 4. Dhimasho. m.f.dh, jiidasho.

waa la naqliyay ✓

v. pull, stretch; depart, drag oneself away; disappear

waa la naqliyay ✓

(fal) dad aad wada socoteen ka fogow ka dheeree. Dh: dheerow.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull, stretch; depart, drag oneself away; [ext.] disappear See also: jiidad

2

lx: jiido

3

pd: (jiitay)

4

ps: v3b=

5

key: jiido

waa la naqliyay ✓

name-f holiday, feast, blessed, festival. Lit: the one born during a religious holiday. Syn: Iidle, lidow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan ciid ah.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1 . Wax si xoog leh u soo dhufasho. 2. Dun aliindi oo la midabeeyey ama qoyan si loo qallajiyo kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax si xoog leh u soo dhufasho. 2. Dun aliindi oo la midabeeyey ama qoyan si loo qallajiyo kala bixin. m.f.dh, jiidid.

waa la naqliyay ✓

Belt

waa la naqliyay ✓

v. pull, tow, drag; attract, elicit, elongate; inhale

waa la naqliyay ✓

-ay I een / nay: (v) 1. pull along; drag (daraag); pull (puul); haul (hool); tow (toow). tug (taag). 2. inhale (in-heel); air or smoke, for example; draw (doroo) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) furin; goob.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull, tow, drag; attract, elicit, elongate; inhale

2

lx: jiid

3

pd: (jiiday)

4

ps: v1=

5

key: jiid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) guddi ku meelgaadh ah.

waa la naqliyay ✓

name-f; nickname holiday, religious holiday, celebrate, festival, feast; soil, sand. Lit: light-skinned or; she who was born during a holiday or festival

waa la naqliyay ✓

ama Iido, magac loo baxsho gabadh ayaan ciideed dhalatay.

waa la naqliyay ✓

name-f twilight, early evening. Lit: she who was born at early evening

waa la naqliyay ✓

1

(Jiida-ha)

2

Xarig wax lagu wado ama lagu jiido; hoggaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Bir ama xarig laba wax layskula xiro si ay isu jiidaan. 2. Foolasha yaryar ee hoose oo xaya-waanka.

waa la naqliyay ✓

m. n. halter

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) gaadhi hubka waawayn ee madaafiicda goobta lagu jiido.

2

jiide-ha: (magac, lab, keli) mid ka mid ah miciyada awrka oo u soo baxa kolka uu siddeedjir gaadho.

3

jiide-ha: (magac, lab, keli) xadhig lagu xidho saca Do lisitaanka ka carara. Jiidaha Ilaahay haddii la igu jeeraarsho.

waa la naqliyay ✓

1

de: halter

2

lx: jiide

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: jiide

waa la naqliyay ✓

1

v. run over, overrun

2

jiidh m. n. mouse, rat

3

jiidh m. n., [collective] lean ~ boneless meat

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) collide with and overrun; run over; barge (baarj); crush (karaash) ~ jiir, jibaax,

2

jiidh -ka: (n) mouse (moows); rat (raat) ~ jiir, dooli

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka intiisa cas ee ка aan baruurta ahayn.

waa la naqliyay ✓

name-f Khadija; corrupted form of the Arabic name of Khadija

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la raagsaday ama la sugiwaayay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xasuuso oo tabo xumaan hore laguugu geystay. Dh: xasuuso. Li: illow.

2

jiijo -da: (magac, dhedig, keli) haan yar oo tolan ah oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqa-da)

2

Meel dhumucda ama ballaca ama qiradu isku soo roorto oo ka yaraato; dhiico.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. squeezing, compression

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: squeezing, compression

2

lx: jiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jiiqo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Si wax caloosha ku jira (saxro ama muluq) la isaga saaro muruqyada caloosha adkayn.

waa la naqliyay ✓

v. expel ~ push something with force from one's body

waa la naqliyay ✓

1

-jiirada: (n) curve (keerv); curvature (kor-vi juur); turn (teen)

2

jiiro -jiirtay I jiiratay: (v) push outward or discharge from the body by pressure ~ doco

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka soo wareego, meel waddadu ka leexato oo ay guluc ku leedahay.

2

jiiro -da: (magac, dhedig, keli) halka dariiqu ka leexdo. Jiirada ugu horraysa ku dag.

waa la naqliyay ✓

1

de: expel ~ push s.t. with force from one's body (e.g., in childbirth or defecation)

2

lx: jiiro

3

pd: (jiirtay)

4

ps: v3b=tr

5

key: jiiro

waa la naqliyay ✓

Zones

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-iitay, -iidatay) Cid cudur ama dhaqaale darro awgeed la tabar yarayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-iitay, -iidatay) Cid cudur ama dhaqaale darro awgeed la tabar yarayn. m.f.dh, liidasho.

waa la naqliyay ✓

v. be weak

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax liita oo la yaso noqo.

2

liido: (fal) (ka ~) cid kale ka darraw oo ka xumaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: be weak

2

lx: liido

3

nt: liidasho (/da) [vn6-f] 'weakness'

4

pd: (liitay)

5

ps: v3b=

6

key: liido

waa la naqliyay ✓

name-f sweet juice

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh laga filayo wanaag iyo dabeecad fiican.

waa la naqliyay ✓

(Sido) C, N Halopyrum mucronatum (L) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(Callaal-ka)

2

(lacag. kd.) Wax loo bixiyo in dad ama duunyo ama wax kale lagu dago ama lagu soo jiido ama dan la lee yahay uu qumiyo; laaluush; lacaf; sandareerto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dillaacid-da)

2

Wixii (maro, kd.) xoog loo kala dhufto ama loo kala jiido cadad u kala jeexmiddooda; kalajeexmid; dhanbalmid; qarrarid; qawrarid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gan-ka) a) Alaabada la falkiyo ama la tidco ama la sooho, docda sinsiman oo la qurxiyey oo gudaha xigta maahee, docda kale oo kore oo dufca leh, b) Xaadda ku taal oogada nafleyda.

2

(Gan-ta) Bir ama laf ama qori ama wax kale oo qaroofsan oo wax la suro ama wax lagu soo jiido; gar.

waa la naqliyay ✓

1

(Keeb-ka)

2

(Buntukh, kd.) bir yar oo qaroofan oo kolka farta dib loogu soo jiido, qarxiyaha ka wareegta, oo xabbaddu dhacdo; farged; riishad.

waa la naqliyay ✓

1

(Lacaaf-ta)

2

1. Wax la cuno oo jilibka idaadda la suro oo kalluunku soo raaco.

3

2. Wixii la mid ah oo wax lagu soo jiido oo lagu dhagro oo dhan; callaal; sandareerto: cantalaal; (ama callaaf).

waa la naqliyay ✓

1

(Mergi-ga)

2

1. Daliigo xoog leh oo xubnaha oogada qaarkood, ku dhex jira ama isu haya, sida labada lafdhabarta dhinacyadeeda ku dhilan; midabkoodu waa cawl, haddii la kala jiidona, waa isku soo rooraan.

3

2. Waxa sida mergiga, haddii la kala jiido ama la maroojiyo ama laysku yareeyo oo dabadeed la sii daayo, kala baxa oo qaabkoodii hore yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Tafajiid-ka)

2

Marada dacalkeeda oo dhulka lagu jiido.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarig-ga)

2

1. Daliigo xaskul ah ama mayrax ama caw ama xariir ama bir ama wax kale oo inta la isku jebsho ama la isku sooho ama la isku tidco, wax lagu xiro ama lagu jiido.

3

2. Xabsi.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Guntinta xarigga in yar oo ka soo taagan oo la jiido marka la rabo in deg-deg loo furo. la-mid: dhifsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Summad geela lagu dhigo oo ah alif jiif ahaan caloosha loogu jiido.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Jiididda qof keligiis ah dowlis labada gacmood ku soo jiido; Nintoocsi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jiido. la-mid: jiidad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qoryaha ceelka afkiisa la saaro ee marka ceelka wadaanta laga soo saarayo dawliska lagu dul jiido; makaab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Bir yar oo qaroofsan oo kolka farta dib loogu soo jiido, qarxiyaha ka wareegta, oo xabbaddu dhacdo; riishad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Garaangar yar oo wareegta oo leh meel xariggu galo, oo ceelka korkiisa suran, dalowgana lagu soo jiido.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax ka samaysan maaddo marka la kala jiido aan go'in ee kala baxa.

waa la naqliyay ✓

1

mad¹: m.l 1. Dhagax midab madow leh oo haddii la isku dhufto dab dhala oo buuraleyda laga helo. 2. Jiididda la jiido shaqal af carabi ah marka lagu dhawaaqayo. la-mid: med¹.

2

mad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Qof dhagax la dhicid. 2. Shaqal af carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid. la-mid: med².

waa la naqliyay ✓

1

mid¹: m.l.t 1. Erey wax lab oo keli ah tilmaama; hal. Tusaale: “Labadii m. baa yimid”. 2. Dad is- raacsan oo isku ujeeddo ah. 3. Kala m. ah: wax kala duwan. 4. Kala m. ah: fikrad, muuqaal, midab iyo wixi lamida cid ka raacid. 5. Jiididda la jiido shaqalka carabiga marka lagu dhawaaqayo.

2

mid²: m.dh 1. (m.t) Wax tiro ahaan hal ah oo dheddig. 2. Meermeerto weyn oo biyaha baddu sameeyaan.

3

mid³: f.g1 (-day, -dday) Shaqal carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jariidad.

waa la naqliyay ✓

f. n. newspaper

waa la naqliyay ✓

1

de: newspaper

2

lx: jariido

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jariido

waa la naqliyay ✓

m.dh Shay raandhiis leh oo loo aayo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hodantinimo iyo dhaqaale.

2

jiriido -da: (magac, dhedig, keli) Shay raandhiis leh oo loo aayo.

waa la naqliyay ✓

(falkaab) tegtadii la soo dhaafay oo dhan. Abiidaa la soo jiray, uunkeedu taagnaa, itixaan la mari jiray.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo fallaad cadho keento.

waa la naqliyay ✓

1

(Diidda-da)

2

Oggolaad la'aan; wax yeelis la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ku gacan sayridda lagu gacan sayro codsi, amar, siismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

dįiddo: m.dh Ku gacan sayridda lagu gacan sayro codsi, amar, siismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n. refusal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la is faray ama talo la soo jeediyay, oo aan la oggolaan. Dh: diiddanaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: refusal

2

lx: diiddo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: diiddo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dįidid.

waa la naqliyay ✓

dįidmo: m.dh la-mid: dįid.

waa la naqliyay ✓

Negation

waa la naqliyay ✓

f. n. refusal; prohibition; veto

waa la naqliyay ✓

-diidmada: (n) negation (ni-geey-shin); refusal (rif-yuusal)-, rejection (ri-jak-shin) — see also [eeg] diidid

waa la naqliyay ✓

1

Rifiuto

2

Refusal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jawaabta taban ee uu qofku ka baxsho marka aanu rabin wax la sheegayo ama la amrayo. Li: oggolaansho, yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

de: refusal; prohibition; veto

2

lx: diidmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: veto

6

xv: diidmada qayaxan

7

key: diidmo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) saca ilmihiisa diida oo aan oggolaan jiqiddiisa. Dh: ilmo diid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xashiishka dabaysh qaaddo sida buulallada, iyo buushiga.

waa la naqliyay ✓

name-m twilight, early evening; lit: he who was born at early evening

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil milayga cawayska intiisa hore dhashay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Waqti fiid ah maararroobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Waqti fiid ah maararroobid. m.f.dh, fiidsasho.

waa la naqliyay ✓

v. spend the evening, be (in a place) at dusk

waa la naqliyay ✓

(fal) inta ay fiidka noqonayso, sug oo u kaadso. Dh: caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

de: spend the evening, be (in a place) at dusk

2

lx: fiidso

3

nt: fiidsad (ka) [vn-m], fiidsasho [vn-f]

4

pd: (fiidsaday)

5

ps: v3a=

6

key: fiidso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed udgoon oo la ursado waxna lagu shiisho. Dh: hibaaq, reexaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiinda-da)

2

Hooyo.

waa la naqliyay ✓