Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

jiho¹: m.dh la-mid: jaho¹.

2

jiho²: f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: jaho².

waa la naqliyay ✓

f. n. side; direction; cardinal point of the compass; region, part, section, area, district, precinct, city

waa la naqliyay ✓

-jihada: (n) direction (di-rak-shin); compass point (north, east, south, west) ~ jaho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhinaca ama dhanka wax kaa xigaan ama aad u jeeddo. Dh: dhinac. Wa: jihooyin.

waa la naqliyay ✓

1

a: jaho

2

de: side; direction; cardinal point of the compass; region, part, section, area, district, precinct, city quarter; agency, authority, administrative agency

3

lx: jiho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: jiho

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Xaddi leh laxaad, hase yeeshee aan lahayn jiho. Barbar dhig leeb.

waa la naqliyay ✓

1

haniye¹: m.l (-yayaal, m.l/dh) Labada carrab oo yaryar oo ku yaal qalalka wadnaha: dhiigga wadnaha soo gelaya ayay soo daayaan oo soo wareegaan inuu dib u noqodana u diidaan.

2

haniye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Sooh qaab gaar ah leh oo ay xubnaha qaarkood oo qaab dhuumeed leh u yaal ama meelo ciriiriya socoshada dareere dhex maraya, xubnahaas oo hal jiho oo keliya oo sii deynaya. Gufafku waxay lagama maarmaan u yihiin: aroorrada, wadnaha iyo xididdada liinfada.

waa la naqliyay ✓

1

isdabamar¹: m.l 1. Isdhaafidda ay laba wax ama ka badan ay isu dhaafaan jihooyinka isku lid ah. 2. Khayaano. la-mid: isdabammar¹.

2

isdabamar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax isku qaldamid. 2. Laba wax ama ka badan jihooyin isku lid ah isu dhaafid. la-mid: isdabammar².

waa la naqliyay ✓

1

isdhaaf¹: m.l 1. Waalli. 2. I. ah: laba addin oo aan isku dhinac ahayn.

2

isdhaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Laba wax ama ka badan oo jihooyin kala duwan u socda isweydaarasho. 2. (f.g) Laba ama ka badan oo wax isku hayey isnabadgelin. 3. (f.mg) Cid waalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Laba wax oo jihooyin kala duwan u socda isweydaarin. 2. Wax khaldid. 3. Cid waalid. 4. Jirro qof haysay mid kale ku wareejin iyada oo sixir la adeegsanaayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Burqad iftiimeedka ku abbaaran dul yar oo jiho gaar ah kaga yaal il-ilays ku ligan jihadan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax foolkoodu jiho gaar ah ku aaddanaa meel kale u duwid. 2. Cid hawl ay fulin lahayd ka hoosaasin. 3. Hadal, khudbad, iyo wixi lamida meel fagaare ah ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo ..., m.l) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa jiidda u dhaxaysa jiidda kulul iyo jiidda barafadeed; kubbad-badhka woqooyi waxay u dhaxaysa kulaalaha woqooyi iyo goobaha artig, kubbad-badhka koonfureedna waxay u dhaxaysaa kulaalaha koonfureed iyo goobaha antaqartic. Qorraxdu waligeed ma duljoogsato, laakiin kaaheedu wuu ku kala gedisanyahay jihooyinka, markaa waxa jirta xilliyo diirimaad iyo qabow ama xagaa iyo deyr.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax fidsan ama jilicsan isku soo ceshasho. 2. (f.mg) Jiho loo socday ka weecasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-o ..., ml.) (juqraafi) Mawjadaha aad u waaweyn kolka dhulka, qorraxda, iyo dayaxu ay xariiq toosan oo isku mid ah yihiin; xoogga cufisjiidadka ee qorraxdu wuxuu ka yimaadaa jiho la mid ah tan dayaxa, markaana wuu hiirigeliyaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.l) (juqraafi) Kala jab ku dhaca oogada dhulka kaas oo uu la socdo dhaqaaq, islamarkaas lakabyada dhadhaabada qarradhka labadiisa dhinac ah iskuma sargo'na. Inkasta oo uu dhaqaaqu badanaa yahay mid atoma, haddana waxaa dhici karta qarradhku inuu jiho kasta aato oo ay ku jirto tan jiifku.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) (q.q.) Qulqul danab oo u socdo jiho kaliya marka uu dhexmaraayo mareeg danab.

waa la naqliyay ✓

1

u¹: m.dh (u') Xarafka labaatanaad ee alifba'da af Soomaaliga, waana shaqal.

2

u²: h (naxwe) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira jiho la aado. Tusaale: “Halkaa u orod!”; b) qurub la xiriira qofka loo aado. Tusaale: “Cali baan u tagay”; c) qurub la xiriira qof ama shay daraaddiis wax loo sameeyo. Tusaale: “Naagta aqal u dhis!”; d) qurub la xiriira habka ama sababta wax loo sameeyo. Tusaale: “Si wanaagsan u samee!”, “Maxaad u soo iibsatay?”; e) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo ..., m.l) Xaddi leh jiho iyo laxaad, waxaana ka mid ah barabaxa, kaynaanka keynaan xagleedka, xoogga iyo wixi lamida xaddi leebka waxa sawir ahaa u taagnaan kara xariiq (leeb) dhererkeedu uu saamiggal ku yahay laxaadka xaddiga, jihadeeduna uu yahay ka leebkaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Xaddi sida: cuf, dherer, waqti, cufnaan ama tamar oo leh baaxad ama laxaad; hase yeeshee aan lahayn jiho. Xisaab ahaan xaddiyadan oo kale waxaa la yiraahdaa xaddi foolwaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qo ..., m.l) (xisaab) (Fallaar) Xarriiq toosan oo ka bilaabanta bar maguuraan ah oo si aan joogto ahayn ugu fidda hal jiho (dhinac) oo keliya.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Xaddi leh laxaad, hase yeeshee aan lahayn jiho. Barbar dhig leeb.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) Ilmo dhashay kalgacal u muujin. la-mid: daho, doho.

waa la naqliyay ✓

(fal) duco oo soo saar ilmaha. Dh: doco, jiiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaha-da)

2

1. Afarta docood oo waaweyn, middood.

3

2. Gees; doc; dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

jaho¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. la-mid: jiho 1. Afarta qiblo midkood. 2. Doc; gees; dhinac.

2

jaho²: f.mg3 (-haday, -hatay) 1. la-mid: jiho 2: wax uun ku dhaqaaqid. 2. Xanuun la ledi waayid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. la-mid: jiho 1. Afarta qiblo midkood. 2. Doc; gees; dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. direction

2

jaho v. go towards, head in the direction of

3

jaho v. busy oneself in an attempt to change a situation; struggle through sorrow

waa la naqliyay ✓

-jahada: (n) direction (di-rak-shen); compass point [north, east, south, west] ~ jiho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) afarta dhinac ee hareeraha dhulka middood. Dh: dhinac.

waa la naqliyay ✓

v. swear as a threat, promise to harm

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhereg iyo kaaftoomid. Hunguriyow jal mooyee haddaan jibo wax kuu silyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: swear as a threat, promise to harm

2

lx: jibo

3

nt: jibasho (/da) [vn-f]

4

pd: (jibtay)

5

ps: v3b=

6

key: jibo

waa la naqliyay ✓

1

(Jifa-da)

2

Magta (diyada) inteeda la hormariyo (saddex meelood oo meel); (ama jifi).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoolo horumaris ahaan loo siiyo cid wax laga dilay ama laga dhaawacay. 2. Bir dhuuban oo gadaal uga jirta samayada waranka; Jinfo. 3. Birgoobaaban oo bakooradaha salka laga geliyo. 4. Xigto. 4. la-mid: jufo.

waa la naqliyay ✓

f. n. first installment of compensation payment for injury (in traditional law)

waa la naqliyay ✓

-jifada: (n) sub clan

waa la naqliyay ✓

1

a: jifi (3)

2

de: first installment of compensation payment for injury (in traditional law)

3

lx: jifo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: jifo

waa la naqliyay ✓

1

(Jiga-da)

2

Meel la mari jirey ama wax la fali jirey, oo laga joogsado, la diido, laga maagto.

waa la naqliyay ✓

1

jigo¹: m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.

2

jigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) Wiil yar xibintiisa taranka girgikeeda harag kadillaacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.

waa la naqliyay ✓

f. n. hesitation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel hore loo mari jiray ama wax hore loo samayn jiray oo laga maago. Dh: maagis. Wa: jigooyin.

2

jigo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun qaalmaha ugubka ah ku dhaca oo kolka ay rinto candho weyn oo xilligeedii gaadhin ka soo saara oo haddii laga gubi waayo candhada waxyeello gaadhsiiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: hesitation

2

lx: jigo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jigo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah afarta dhinac ee dhulka. Dh: dhinac. Wa: jihooyin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jika-da)

2

Qolka cunnada lagu kariyo; alawaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qolka cunnada lagu kariyo. 2. Dumarka ka tirsan gaboo-leyda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qolka cunnada lagu kariyo. 2. Dumarka ka tirsan gabooleyda.

waa la naqliyay ✓

f. n. kitchen

waa la naqliyay ✓

-jikaka: (n) kitchen (kijin) ~ madbakh, kurshiin, kushiin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qolka cuntdad lagu kariyo. Dh: madbakh. Wa: jikooyin.

waa la naqliyay ✓

1

de: kitchen

2

lx: jiko

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: kushiin, madbakh

6

key: jiko

waa la naqliyay ✓

1

(Jisa-da)

2

Abaalmaris; mutays.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abaal marinta uu ka mutaysto qof fal uu sameeyey. la-mid: jisad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abaal marinta uu ka mutaysto qof fal uu sameeyey. la-mid: jisad.

waa la naqliyay ✓

f. n. reward, payment in gratitude

waa la naqliyay ✓

-jisada: (n) reward (ri woordh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) samayso hoy. Dh: dhiso.

2

jiso-da: (magac, dhedig, keli) abaalgud iyo same-celin. Dh: jisad.

waa la naqliyay ✓

1

a: jisad

2

bw: Arabic

3

cf: abaalmari

4

de: reward, payment in gratitude

5

lx: jiso

6

pd: (/da)

7

ps: n6-f

8

key: jiso

waa la naqliyay ✓

m.dh Caano baq noqday.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaac iyo nabarro ku dhaca naasaha lo'da irmaan oo xanuun ah.

2

jito-da: (magac, dhedig, keli) caano la gadhoodhshay oo baq noqday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u wada jeedsad.

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waqti ka kooban maalin iyo habeenkeed. Dh: maalin.

waa la naqliyay ✓

-fidhtay / firatay: (v) 1. comb (koom) ~ feero, shanlayso. 2. dust) (dhast) ~ firo, boor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha shanlayso. Dh: feedho.

2

fidho: (fal) gaarufo oo geesaha dhulka ku faq. Soo gaarufo oo fidho sida dibida.

3

fidho-da: (magac, dhedig, keli) xashiish ama saxar aad u yaryar; wax aad iyo aad u yaryaraaday oo habaasoobay oo dabayshu qaaddo. Fidhoda ka dabool biyaha. Dh: saxar, siigo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jidbo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhadig, kali) marka qofku iska mirqaamo ama caaddifadi qaaddo, xiise iyo laab la kac degdeg ah oo durba dhammaada.

waa la naqliyay ✓

(fal) la dhac ama ku mirqaan. La jibboo dadka mirqaansan, mirqaan. Dh: qiiro. Li: nec.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidba-da)

2

Si xadrada (digri) lagu noqdo oo qofku u ekaado qof maqan ama miyirkii ka tegey, badanaana qaylo ama suuxdini weheliso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (dii.) Khushuuc diini ah oo qof ku dhaliya in uu is-hanan waayo oo qofku u ekaado mid maqan ama miyirkii ka tegey, badanaana qaylo ama suuxdini weheliso. la-mid: jadbo, jalbo, jibbo, jilbo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (dii.) Khushuuc diini ah oo qof ku dhaliya in uu is-hanan waayo oo qofku u ekaado mid maqan ama miyirkii ka tegey, badanaana qaylo ama suuxdini weheliso. la-mid: jadbo, jalbo, jilbo.

waa la naqliyay ✓

fan

waa la naqliyay ✓

f. n. trance, ecstasy

waa la naqliyay ✓

-jidbada: (n) overwhelming emotion; rapture (rap-jar)-, ecstasy (ekis-tasi) ~ burur, qiiro

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jacayl, xiise iyo qiiro la ooyid.

waa la naqliyay ✓

1

de: trance, ecstasy

2

lx: jidbo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: jilbo

6

key: jidbo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

Garigue, Scrub

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah noocyada qudhaca oo aan dheeraan ama weli koraya oo yar.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -oowday) Wax sharci laga dhigay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -oowday) Wax sharci laga dhigay noqosho. m.f.dh, jidoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax gar ah noqo; garow.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jahasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-heeyay, -heysay) la-mid: jahee.

waa la naqliyay ✓

v. direct, send towards

waa la naqliyay ✓

-yey/jiheysay: (v) 1. cause to move in one direction, 2. direct (direkt) ~ jahee

waa la naqliyay ✓

(fal) tilmaan oo jidka tus.

waa la naqliyay ✓

1

de: direct, send towards

2

lx: jihee

3

pd: (jiheeyey)

4

ps: v2b=

5

key: jihee

waa la naqliyay ✓

1

jiido¹: m.dh (-ooyin, m.l) (c.fal.) Shanta gobol ama jiidood ee dhulka marmarka qaarkood loo qeybiyo. Waa meelaha ku dhex jira goobaha Artik iyo goobaha Antaartik, oo sida ay kala horreeyaan loo yaqaan jiid baradeedka woqooyi koonfur; meelaha u dhexeeya goobada artik iyo kulaalaha wqooyi, iyo goobada Antaartik iyo kulaalaha koonfureed waxa loo yaqaan sida ay u kala horeeyaan jiidda dhexe; reelaha labaa dhinac ee dhulbadhaha ee u dhexeeya kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed, waxa loo yaqaan jiidda kulul.

2

jiido²: f.g3 (-iitay, -iidatay) 1 . Soo j.: docdiisa u jiidid. 2. Wax la tegid iyadoo dhulka lagu jiidayo. 3. Meel fog aadid, tegid. 4. Dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

jiido¹: m.dh (-ooyin, m.l) (c.fal.) Shanta gobol ama jiidood ee dhulka marmarka qaarkood loo qeybiyo. Waa meelaha ku dhex jira goobaha Artik iyo goobaha Antaartik, oo sida ay kala horreeyaan loo yaqaan jiid baradeedka woqooyi koonfur; meelaha u dhexeeya goobada artik iyo kulaalaha wqooyi, iyo goobada Antaartik iyo kulaalaha koonfureed waxa loo yaqaan sida ay u kala horeeyaan jiidda dhexe; reelaha labaa dhinac ee dhulbadhaha ee u dhexeeya kulaalaha woqooyi iyo kulaalaha koonfureed, waxa loo yaqaan jiidda kulul.

2

jiido²: f.g3 (-iitay, -iidatay) 1. Soo j.: docdiisa u jiidid. 2. Wax la tegid iyadoo dhulka lagu jiidayo. 3. Meel fog aadid, tegid. 4. Dhimasho. m.f.dh, jiidasho.

waa la naqliyay ✓

v. pull, stretch; depart, drag oneself away; disappear

waa la naqliyay ✓

(fal) dad aad wada socoteen ka fogow ka dheeree. Dh: dheerow.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull, stretch; depart, drag oneself away; [ext.] disappear See also: jiidad

2

lx: jiido

3

pd: (jiitay)

4

ps: v3b=

5

key: jiido

waa la naqliyay ✓

name-f Khadija; corrupted form of the Arabic name of Khadija

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la raagsaday ama la sugiwaayay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xasuuso oo tabo xumaan hore laguugu geystay. Dh: xasuuso. Li: illow.

2

jiijo -da: (magac, dhedig, keli) haan yar oo tolan ah oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓