jifayn

(Biifayn-ta)

1. Biif ka dhigid.

2. Qurxin; caddayn.

m.f.dh eeg biifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid: biyo ku bilbilid oo ku qoyn.

biifayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin. Dh: caddayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta codka 'cif'.

m.f.dh eeg diifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hagardaamayn oo wax diifi ku taallo ka dhigid. Dh: dhibaatayn.

(Jaflayn-ta)

(xoolo) lugaha danbe wax ku haraatiyid, siiba lo'da.

m.f.dh eeg jaflee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, xagga danbe wax u harraatiyid. Dh: harraati

-ta: (magac, dhedig, keli) marka shay wax habaya ama qubaya dareere lagu qaado.

(Afayn-ta)

Bir iyo wixii kaloo wax lagu gooyo, af u yeelid; soofayn; lisid; sibid; loolin

m.f.dh eeg afee. la-mid: afays.

-ta: (n) sharpening (sharpening)-, honing (hooning) ~ soofayn

-ta: (magac, dhedig, keli) bir af ay wax ku goyso ama turqa soofayn oo af u eyelid. Mindidan saawirta ahi afayn bay u baahantahay. Dh: soofayn, lisitaan, lisid, loollin.

(Ilayn-ta)

1. Il ama siriq samayn, waxayn; siriq ku roorin.

2. (senen) Dhugasho wax ku yeelid; dhabataysi.

m.f.dh eeg ilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawryid; eegmo cid lagu dhabateeyo. Dh: dhabasho.

ilayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel madow oo aan nal lahayn, iftiimin. Dh: nalayn, siraadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka qof si gaar ah shey loogu keli yeelo.

La jafay.

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) La jafay.

der. [adjective] beaten, pounded

(tilmaame) wax nabarro badan lagu jiiday.

de: beaten, pounded (to remove dust, bark, pulp, etc.)

lx: jafan

pd: (jafnaa)

ps: adj-der

key: jafan

m.l (-aayaal, m.l/dh) Jirrid jiif u baxda dhulka korkiisa oo xididdo ku yeelata gummudyo yar yar, kuwaas oo geedo cusubi ka soo baxaan xididdadaas.

Guri ama cid aan tiis ahayn, ku taxan oo la jooga oo wax la cuna; la jilo; jil la siiyo.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof cid kale la nool ahaansho; qof jil la siiyo.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof cid kale la nool ahaansho; qof jil la siiyo. m.f.dh, jilnaan.

(Jilay-ga)

Dheri jabki.

m.l (-yo, m.dh) Dheri jajabay jabkiis.

m.l (-yo, m.dh) Dheri jajabay jabkiis.

m. n. plug, stopper

(fal) wax buuxiyey oo afka mariyey ka yeel.

de: plug, stopper

lx: jilay

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: jilay

(fal) dacwoo oo gartaada akhriso.

La rifay.

rifan¹: m.l (jooloji) Falka ka dhasha marka ay is xoqaan dhagxaan ay sidaan biyo, dabayl ama mawjadaha baddu amase ay dhag-xaantaasi xoqdo kuwo kale.

rifan²: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Maqaar, maro iyo wixi lamida wax la rifay noqosho.

rifan³: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Maqaar, maro iyo wixi lamida wax la rifay ahaansho.

rifan¹: m.l (jool.) Falka ka dhasha marka ay is xoqaan dhagxaan ay sidaan biyo, dabayl ama mawjadaha baddu amase ay dhagxaantaasi xoqdo kuwo kale.

rifan²: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Maqaar, maro iyo wixi lamida wax la rifay noqosho. m.f.dh, rifmid.

rifan³: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Maqaar, maro iyo wixi lamida wax la rifay ahaansho. m.f.dh, rifnaan.

Attrition

der. [adjective] plucked, shaved

(tilmaame) wax laga rifay dhogortii; timihii ama baalashii ah. Shimbir baalal rifan ma duusho.

de: plucked, shaved

lx: rifan

nt: rifan (rifmay) [v1=inch]

pd: (rifnaa)

ps: adj-der

key: rifan

(fal) tilmaan; sharrax.

La tifay.

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la tifay ahaansho.

der. [adjective] plucked; tattered, in threads; fringed (garment)

(tilmaame) dun la siisiibay. Joonyadu way tifan tahay.

tifan: (tilmaame) marka iduhu dhogor goostaan ama xiirtaan. Ido tifan ayaa jooga reerka.

de: plucked; tattered, in threads; [ext.] fringed (garment)

initial: t

lx: tifan

pd: (tifnaa)

ps: adj-der

key: tifan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax uraya oo uf ah ka dhigid; wax qadhmuun ka dhigid.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sharaf u yeelid. Dh: cisays, xurmayn, tixgelin.

(Cufayn-ta)

Cuf ku awdid; gufeyn.

m.dh la-mid: gufeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cuf ku awdid; gufays.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

(Dufayn-ta)

1. Si hore oo fiicnayd si danbe oo xun ka dhigid; baabba' ka yeelid.

2. (qof) wax duf qaba ama dufoobey ka dhigid; dhogortiisa rogid; doorin.

m.dh eeg dufee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dullayn oo wax horay u fiicnaa xumayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meyti ama cid geeriyootay, sadaqo u bixin oo ajarkeega u hibayn; qof dhintay fidde u samayn. Dh: fidays.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacmaha oo gadaal u xidhan, beerka u jiifin. Dh: miigayn, figays.

(Firayn-ta)

1. Firo u yeelid.

2. (turub) warqad badka dhigid, muujin.

m.f.dh eeg firee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fidhayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax la fuushan yahay ama la wado dib u celin. Faras aan firayn baran lama fuulo waligaa. Dh: celin. Li: kaxayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) adoo ordaya ama cararaya fidho kicin. Dh: fidhayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) turubka, warqad badka lagu ciyaarayo, dhigid oo muujin. Dh: firays.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan awdid; dalool daboolid.

-ta: (magac, dhedig, keli) si deeq ah u bixin, u hadiyayn. Dh: hadiyayn.

(Hitayn-ta)

Waxkasheegid; ceebayn.

m.f.dh eeg hitee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sax ahayn ka sheegid; qof kale ceebayn oo dhaleecayn. Dh: hitays, fadeexadayn, cambaarayn.

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

(Iiqayn-ta)

Ciriiri gelin.

(Jafaan-ka)

Qalab bir ah ama wax kale, oo geedaha xijiga oo irmaan lagu sarsaro.