Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

Garigue, Scrub

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah noocyada qudhaca oo aan dheeraan ama weli koraya oo yar.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) diirka geedaha ee ka ruga. Dh: diir, dub, maydhax, qolof.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) told (tooldh); said (seeydh) ~ iri. Ex: waxaan ku idhi; I told you

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: idhi

3

ps: v4a-1sg-past

4

see: iri {N}

5

key: idhi

waa la naqliyay ✓

m. n. body

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) body (baadhi) ~ jir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) oogada sare ee nafleyda. Dh: jasad. Wa: jidhadh.

waa la naqliyay ✓

1

a: jir {N}

2

de: body

3

lx: jidh

4

pd: (-ka Pl: jidhadh (ka))

5

ps: n4-m, n1-m

6

key: jidh

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

waa la naqliyay ✓

(Kidi) N Azima tetracantha Lam. Salvadoraceae.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we said

waa la naqliyay ✓

(v) we said ~ niri. Ex: waxaan nidhi...; we said...

waa la naqliyay ✓

1

de: we said

2

lx: nidhi

3

ps: v4a-1pl-past

4

see: niri {N}

5

key: nidhi

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: you / she said

waa la naqliyay ✓

1

de: you / she said

2

initial: t

3

lx: tidhi

4

ps: v4a-2sg/3f-past

5

see: tiri {N}

6

key: tidhi

waa la naqliyay ✓

v., simple past tense: he said

waa la naqliyay ✓

(v) he said ~ yiri

waa la naqliyay ✓

1

de: he said

2

initial: y

3

lx: yidhi

4

pd: (yiri)

5

ps: v4a-3m-past

6

see: yiri (and related forms with -r-) {N}

7

key: yidhi

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.

waa la naqliyay ✓

1

ruqur¹: m.dh (-qro, m.l) 1. Cad yar oo hilib ah oo ku yaalla daloolka dhegta hortiisa. 2. Wax yar oo ka soo yuubo meel sulub ah.

2

ruqur²: m.dh (-qro, m.l) (botani) Botani ahaan fuf aan qaangaadh ahayn oo isku cufan oo leh jirrid gaaban oo bixisa caleemo yar yar oo laalaaban, caleemaha dusha ee ruqurtu inta badan waa jidhif oo kale waxayna ilaalisaa caleemaha gudaha ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.

waa la naqliyay ✓

1

ruqur¹: m.dh (-qro, m.l) 1. Cad yar oo hilib ah oo ku yaalla daloolka dhegta hortiisa. 2. Wax yar oo ka soo yuubo meel sulub ah.

2

ruqur²: m.dh (-qro, m.l) (botani) Botani ahaan fuf aan qaangaadh ahayn oo isku cufan oo leh jirrid gaaban oo bixisa caleemo yar yar oo laalaaban, caleemaha dusha ee ruqurtu inta badan waa jidhif oo kale waxayna ilaalisaa caleemaha gudaha ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

Jidhif dhul

waa la naqliyay ✓

Jidhi

waa la naqliyay ✓

Jidhi qodaxley

waa la naqliyay ✓

Jidhi

waa la naqliyay ✓

Jidhif

waa la naqliyay ✓

Jidhif Ruqur

waa la naqliyay ✓

Jidhif

waa la naqliyay ✓

-qayirmay / qayirantay: (v) modified (mo-dhi-faay-idh); altered (ol-teridh); changed (jan-jidhi)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) asal mari; midabee.

2

asal-ka: (magac, lab, keli) jidhif ama caleen dhir badan laga diiro oo weelka caanaha iyo kuwa biyaha ba gudaha laga marsho si loo tayeeyo ama loo nadiifiyo. Qarbidaku asal buu u baahan yahay.

3

asal-ka: (magac, lab, keli) halka shey ama noole ka soo bilaabmay. Wax waliba asalkii buu u noqdaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) agagaarka u dhaw birlabta ee laga dareemo xoogga ka imanaya. Birlabtu waxay soo jiidataa jidhiidha biraha ah ee yaalla badbirlabeedka.

waa la naqliyay ✓

1

min ka mid ah minanka faala Magiiganaha.

2

bayaad -ka: (magac, lab, keli) jaad kaalluunka ka mid ah oo aan lahayn jidhif badan. Bayaad ayaanu ku qadaynay maanta. Dh: kalluun.

3

bayaad -ka: (magac, lab, keli) xaashi cad, baal cad oo aan wax ku qornayn. Warka iigu qor bayaad. Dh: xaashi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) agagaarka u dhaw birlabta ee laga dareemo xoogga ka imanaya. Birlabtu waxay soo jiidataa jidhiidha biraha ah ee yaalla badbirlabeedka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) oogada nafleyda haraggeeda, meel ka mid ah oo hawl ama cudur aawadiis la adkaata, oo jidhif ama lakabyo adag yeelata. Dh: gaatir.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka muusikada oo leh 12 xadhig oo la giijiyey oo badanaa lagu tumo heesaha qaaciga ama qaraamiga. Dh: kaman, dhadoon.

2

cuud -ka: (magac, lab, keli) jidhiidha badarka ee aadka loo yaryareeyo.

3

cuud-ka: (magac, lab, keli) xoolaha la dhaqdo ama hanti kaleba. Dh: cood, xoolo.

4

cuud -ka: (magac, lab, keli) qori udgoon leh oo la shito. Cuudku waa udgoone guriga inoogu shid. Dh: qoricuud.

5

cuud -ka: (magac, lab, keli) ciyaar qori yar iyo ul lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax buurbuuran ama jidhiidh ah daqiiji. Dixiimi hadhuudhka loxoox baan ka dhiganaynaaye.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareen jidhiidhicasho aawadii, aad isu ruxid ama si waxa oogada kaa saarani kaaga daataan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) si cadaawadi ku jirto u garaacid oo jidhka ka dilid. Dh: jidhgaraac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midho aan la karin xabad xabad loo cunayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

2

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

3

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

2

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sunbudhlaha ama buuriga la qiijiyo ee la cabbo. Biidhi cabbe dooni maayo. Dh: sigaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Birdhi-ga)

2

1. Cad yar oo xabag ah ama dhagaxa qaaliga ah.

3

2. Iniin kastoo badanaa dhalaalaysa.

4

3. Midab dhibco ama baro leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Macdan qaali ah. 2. Cad yar oo xabag ah. 3. la-mid: birdhic.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Macdan qaali ah. 2. Cad yar oo xabag ah. 3. la-mid: birdhic.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] precious stone, gem; sparkling object; spotted ~ speckled pattern

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) midab leh dhibco madmadow ah oo gaar ahaan iduhu leeyihiin. Lax birdhi leh oo baadiya wax sheegi ma leedihiin?

2

birdhi -ga: (magac, lab, keli) wax yar oo xabag ah; in yar oo xabag ah. Birdhi xabaga iyo baqbaq baan cunay.

3

birdhi -ga: (magac, lab, keli) dhagax qaali ah oo aalaa dhalaala. Birdhi iniin ah oo dhalaalaysa, bartan waa iyadii taallaye yaa haddana boobay.

waa la naqliyay ✓

1

a: birdhic [n2-f]

2

de: precious stone, gem; sparkling object; spotted or speckled pattern

3

lx: birdhi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m-col

6

key: birdhi

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, daba gal oo wax yar ka danbee; cagta cagta u saar.

waa la naqliyay ✓

1

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

2

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

2

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

3

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

4

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

Pole

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: edge, limit, tip

2

cidhif m. n. pole

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koor-nar)-, border (boor-dher); edge (ej) ~ daraf. 2. pole (pool) ~ cirif. Ex: Cidhifka Waqooyi ama Cidhifka Koonfur; the North Pole or the South Pole

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geftin ama darif. Cidhif ayaan ka joogaa webiga. Dh: gees, dacal, cirif, baal, barbar, gooddi.

2

cidhif -ka: (magac, lab, keli) labada barood ee galoobka dhulka ee ku beegan labada darif ee dhidibkiisa midkood.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. mark, stroke of a pen; comma; accent mark {grammar}

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof dhuuban oo orod badan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: mark, stroke of a pen; [ext.] comma; accent mark {grammar}

2

lx: fidhig

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f

5

key: fidhig

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo labo saddex, ama afar farraaq leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo raggu timaha ku fidho. Dh: firin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada dhow degdeg u cadhoodka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo quriye. Dh: fidhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo ama wax la mid ah oo la fidhay ahaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Kala tuurtuurid; kala yaacin. la-mid: firiri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Kala tuurtuurid; kala yaacin. m.f.dh, firdhin. la-mid: firiri.

waa la naqliyay ✓

v. scatter, disperse

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) scatter (iskaa ter); disperse (dis-peers), dissipate (disepeeyt), dispel (dis-peel) ~ firiri

waa la naqliyay ✓

(fal) «kala ~ kala yaaci; kala tuurtuur; kala eri.

waa la naqliyay ✓

1

de: scatter, disperse

2

lx: firdhi

3

pd: (firdhiyey)

4

ps: v2a=tr

5

see: firiri

6

key: firdhi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, dhedig, kali) raashin degdeg ah oo xaaladaha qaar la cuno.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel awdan oo dhir leh. Dh: xas.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidiin-ka)

2

1. Hunguriga madow oo cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha.

3

2. Cunnada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.

waa la naqliyay ✓

m. n. gullet, throat; food

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, dhuun, buuc, cune

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cuntada la cuno. Jidiin jaar lagama hagrado.

2

jidiin -ka: (magac, lab, keli) hunguriga madow ee cuntadu marto oo xidhiidhiya afka iyo caloosha. Dh: hungri.

waa la naqliyay ✓

1

de: gullet, throat; [ext.] food

2

lx: jidiin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

key: jidiin

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhib jirtay xal u noqday, ama hooyadii oo la furayay ooliyay.

waa la naqliyay ✓

m. n. kettle

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) kettle (kat-tal); teakettle (tii-kat-tal) ~ kirli, jalammad, ibriiq

waa la naqliyay ✓

1

a: kirli {N}

2

de: kettle

3

lx: kidhli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: kidhli

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel lagu karsado shaaha ama bunka. Shaaha kildhiga ku jira darmuuska ku shub. Dh: jalamad, jamlad, ibriiq, kirli. Wa: kildhiyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ku l.: wax meel wada gelin. Tus.: “Musbaarka derbiga ku libdhi”. la-mid: libri.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ku l.: wax meel wada gelin. Tusaale: Musbaarka derbiga ku libdhi. m.f.dh, libdhin. la-mid: libri.

waa la naqliyay ✓

v. cause to disappear ~ vanish, make invisible

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make disappear; do a vanishing act ~ libri, libqi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha dadk ka qari. Xoolaha kexee oo xaggaa u libdhi.

2

libdhi: (fal) neef kolka horaba itaal yaraa gawrac. Dh: libri.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to disappear ~ vanish, make invisible rw: libidh {N}

2

lx: libdhi

3

pd: (libdhiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: libdhi

waa la naqliyay ✓