jidhdagooye

nickname-m bandit (highway robber)

-ha: (magac, lab, keli) qof dareenka maqalku aanu shaqaynaynin.

-da: (magac, dhedig, keli) budhcaddu meesha ay ku dhuuuntaan oo ay dadka u istaagaan.

-ga: (magac, lab, keli) roob weyn oo xaadha illaa jirridaha geedaha.

-ha: (magac, lab, keli) roob mahiigaan ah. Reerihii odagooye ayaa ku da'ay

-ha: (magac, lab, keli) roob mahiigaan ah. Reerihii odagooye ayaa ku da'ay.

-ha: (magac, lab, keli) qof geedaha dadka ku daweeya ama ku waxyeelleeya.

m.dh (botani) Geed abaareed gaaban ee ka baxa gobolka badda cad, wuxuuna ka koobanyahay dhir yaryar iyo qodxaaley. Kuwaas oo adkaysi u leh abaarta; dhirtaas waxaa ka mid ah oliifka iyo mayrtalka. Dhirtani faa'iidada ay u leedahay bani'aadamka waa yartahay, maxaayeelay waa adagtahay si loogu banneeyo beeris.

m.l (baayoloji) Koox ama kooxo moqorro siman ah oo ku dhex jira saytoobalaasamka unugga oo ay ku wareegsanyihiin xuubab, kuna xidhan iliilo balaasmo gudeed laakiin loo isticmaali karo ku xidhidda kaarboohaydraytyada borotiinnada.

m.l (baay.) Koox ama kooxo moqorro siman ah oo ku dhex jira saytoobalaasamka unugga oo ay ku wareegsanyihiin xuubab, kuna xidhan iliilo balaasmo gudeed laakiin loo isticmaali karo ku xidhidda kaarboohaydraytyada borotiinnada.

m.l (c. fal.) Koox afar xiddigood ah oo laga arki karo kubbad-badhka koonfureed, oo u habeysan qaab laanqayreed, dhibibka ugu dheer ee barahooduna uu yahay koonfur; haddii dhidibkaas la fidiyo 4 jeer dherekiisa, waxa soo baxaya bar u dhowr cidhifka koonfureed. Marka kooxdaa xiddigaha ah waxa lagu isticmaalaa kubbad-badhka koofureed, sida xiddig cidhifeedka kubbad-badhka waqooyi, si jihada loo ogaado.

m.l (c.fal.) Koox afar xiddigood ah oo laga arki karo kubbad-badhka koonfureed, oo u habeysan qaab laanqayreed, dhibibka ugu dheer ee barahooduna uu yahay koonfur; haddii dhidibkaas la fidiyo 4 jeer dherekiisa, waxa soo baxaya bar u dhowr cidhifka koonfureed. Marka kooxdaa xiddigaha ah waxa lagu isticmaalaa kubbad-badhka koofureed, sida xiddig cidhifeedka kubbad-badhka waqooyi, si jihada loo ogaado.

-ha: (magac, lab, keli) odheyka gaboobey.

dhaboose -ha: (magac, lab, keli) qarbid in badan lagu dhaamiyay oo gaboobay.

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

(Dhegoola-ha)

Qof dhegala'.

m.l (-layaal, m.l/dh) Nin aan wax maqlin.

m.l (-layaal, m.l/dh) Nin aan wax maqlin.

m. n. deaf person

-ha: (magac, lab, keli) qof dhegala' oo aan waxba maqal. Dh: dhegool.

de: deaf person

lx: dhegoole

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dhegoole

أَطْرَش، أَصَمٌ

m.l (-yayaal, m.l/dh) Nacas; dabbaal; caaq.

-ha: (magac, lab, keli) doqon; caaq; nacas; dabbaal.

v., [compound] harvest

de: harvest

lx: miragooy

pd: (miragooyey)

ps: v2a=cmp

key: miragooy

-ga: (magac, lab, keli) oday nin ay gabadhiisu ka dhimatay u xigsiimi waaya ee diida. Dh: arxangoo.

(Faragoie) N Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah buntuqda lagu dagaallamo.

(Fiidgooya-da)

Xoolaha oo aan lisiddooda loo caweysimine fiid-horaadka la liso, marti timid ama carruur ama sabab kale darteed.

2. Cashada (fiidimada) oo la soo hormariyo; fiid'horor.

m.dh Hawl la qabto fiid-horaadka. la-mid: fiid-horor.

f. n., [compound] activity (e.g., milking) done at dusk

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha oo aar lisiddooda loo caweysimine fiid'horaadkaba maalo. Dh: fiid-horor.

fiidgooyo -da: (magac, dhedig, keli) xilliga fiidka dariiqa dad iyo duunyo wixii maraya loo joogado.

de: activity (e.g., milking) done at dusk

lx: fiidgooyo

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: fiidgooyo

-ha: (magac, lab, keli) qofka jaangoynta iyo qorshaha sameeya.

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gawrac naf bixin ah; nafta ka saarid; qudha ka jarid. Haddii ay qudhgooyiyo, joogto qoorta soo dhigo, wallee gabay ma qurux tiro.

(Xiddigiya-ha)

Qofka xiddigaha wax ka sheega ama ka faaliya; xiddigasheeg.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qofka xiddigaha wax ka sheega ama faaliya; xiddigasheeg.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qofka xiddigaha wax ka sheega ama faaliya; xiddigasheeg.

m. n. astrologer

-ha: (magac, lab, keli) qof cilmifalagga yagaan oo xiddigaha ka faaliya: nin hogagga uu dayaxu maro iyo hadba xiddigaha uu la fadhiyo yaqaan.

a: xiddigasheeg

de: astrologer

initial: x

lx: xiddigiye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: xiddigiye

-da: (magac, dhedig, keli) buullada lagu xannaaneeyo qof nabar iyo dhaawac loo geystay. Inta wan ama laxda la qalo ayaa badhida oo la shiilay la kebbiyaa ruuxa dhaawacan. Taasi na waxay fure iyo caddayn u noqotaa in ciddii nabarka lahayd ay xilkeegii qaadatay. Badhigooyo buullo ka badh maaha.

badhigooyo -da: (magac, dhedig, keli) wanka u horreeya ee loo qalo qofka dhaawaca loo geystay.

-ha: (magac, lab, keli) qof xoolo raacidda ku xun oo xoolaha laaya. Boqnagooye ma liibaano.

(Daba-goyeh) Og Leucas jamesii Bak. Labiatae.

m.l Nooc geed oo saaqe ah.

m. n., [compound] climbing plant species

-ha: (magac, lab, keli) geed dhirta ku faalala oo qodxo yaryar iyo dhaacaan leh.

de: climbing plant sp.

lx: gacmagooye

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: gacmagooye

-da: (magac, dhedig, keli) aqoon gaar ah oo ku saabsan geedaha iyo sida wax loogu daweeyo ama dadka wax loogu yeelo ee loogu falo.

m.dh (-layaal, m.l/dh) Cudur ibta naasaha xoolaha ku dhaca oo caanaha ku celiya. la-mid: ibadaboolo.

-ha: (magac, lab, keli) cudur ibta naasaha xoolaha ku dhaca oo caanaha ku celiya. Dh: ibadaboolo.

m.l 1. Diillincaanood; waq-habaar. 2. Wadiiqo isku xirta xerada geela iyo guriga.

m.l 1. Diillincaanood; waq-habaar. 2. Wadiiqo isku xirta xerada geela iyo guriga.

pr. n., loc. Milky Way (galaxy)

-ka: (magac, lab, keli) waddo aan dhab ahayn oo samada laga arko oo ah xiddigo badan oo urursan.

de: Milky Way (galaxy)

lx: Jidcaanood

pd: (-ka)

ps: n0-loc-m

syn: Diillin-Caanood

key: Jidcaanood

-qudh-gooyada: (n) murder (moo-dhar); the act of killing

-ka: (magac, lab, keli) tuug caanah fanka wax loo xado ku talax tegey; qof aan wax sharci ahi xidhin oon xeerku qaban.

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Isku xirid geeso iska horjeeda. Tusaale ahaan, xaglagooyaha labajibbaarane waxa uu labagibbaranuhu u qaybiyaa laba saddexagal oo qumman. Marka laga hadlayo shaxan adke ah badanaaba salxaale, sallax xaglagooye waa kan dhexmara laba geftin oo aan deris ahayn.

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Isku xirid geeso iska horjeeda. Tusaale ahaan, xaglagooyaha labajibbaarane waxa uu labagibbaranuhu u qaybiyaa laba saddexagal oo qumman. Marka laga hadlayo shaxan adke ah badanaaba salxaale, sallax xaglagooye waa kan dhexmara laba geftin oo aan deris ahayn.

-ha: (magac, lab, keli) xariijin isku xidha labo gees oo ku oollin labo dhinac oo daris ah. xagli: (fal) laba dhinac oo is haya dhinac u bado. Dh: janjeedhso, illo.

-ha: (magac, lab, keli) nin gadh madow; nin da'dii dhallinyaro dhaafay gadhkiisuna aanu cirro yeelan. Isagu waa gadhmadoobe.

m.dh (botani) Geed abaareed gaaban ee ka baxa gobolka badda cad, wuxuuna ka koobanyahay dhir yaryar iyo qodxaaley. Kuwaas oo adkaysi u leh abaarta; dhirtaas waxaa ka mid ah oliifka iyo mayrtalka. Dhirtani faa'iidada ay u leedahay bani'aadamka waa yartahay, maxaayeelay waa adagtahay si loogu banneeyo beeris.