Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Jidhaan-ta)

2

Meel yar oo biyo galaan: balli; (ama dhijaan).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) Biyo fariisin yar. la-mid: dhiijaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. pond, pool

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gal ay biyo joogsadaan oo inta badan meelaha doocyada laga helo. Dh: dhijaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: sp: jidhdhaan {N}

2

de: pond, pool

3

lx: jidhaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

syn: balli

7

key: jidhaan

waa la naqliyay ✓

1

(Bidhaan-ta)

2

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

waa la naqliyay ✓

1

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

2

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

waa la naqliyay ✓

1

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

2

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

2

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

2

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

2

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Balli-ga)

2

Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhijaan ama jidhaan; meel biyo joogsadaan. Caada ayaan ka soo dhaansaday.

2

caad -da: (magac, dhedig, keli) neef xoolaad, qof ama ugaadh dhabarkiisa ama dushiisa. Farowgii intaanu labo tallaabo qaadin baa libaaxii caadda kaga degey. Dh: kor, dul, guud. Li: bog.

3

caad -da: (magac, dhedig, keli) dhul carradiisu milix leedahay oo aan beeraha ku wanaagsanayn, cagaar na aan soo saarin.

4

caad -da: (magac, dhedig, keli) meel carro adag leh oo biyaha roobku joogsadaan.

5

caad -ka: (magac, lab, keli) salab gacmaha la gashado oo uu ninku ku muujiyo ragannimadiisa iyo dagaalyahannimadiisa.

6

caad -ka: (magac, lab, keli) daruur cad oo xaleefsan oo aad u sarraysa. Caad ayaa cirka ka muuqda.

7

caad -ka: (magac, lab, keli) dhagax shiilmay oo qulqulaya oo dhulka ubucdiisa ka soo baxa oo isaga oo is'haysta dhulka dushiisa ku ballaadha oo ku qabooba. Samirreh, caad ayaa dilay. Dh: basaq.

8

caad -ka: (magac, lab, keli) indhaha xuub dusha ka fuula oo wax laga arki waayo. Awoowo indhaha ayuu caad ku yeeshay. Dh: xuub.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo xareed ah oo ku jira meel balli ah ama jidhaan ah oo nadiifa. Calcalyada oo an dhicinoo, ufadu ciidda saxar qaaddo.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha jidhaanta dhooqadooda kici adigoo isku laaqaya. Dh: carqi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bohol af ballaadhan oo biyaqabatin ah oo daadku qodo oo xooluhu ka cabbaan. Dhijaanta lo'da ka waraabi. Dh: jidhaan. Wa: dhijaamo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fiiri wax kuu muuqda oo la arki karo. Eeg awrka soo socda. Dh: fiiri, dhugo, day, jeedaali.

2

eeg: (fal) hawl laguu dhiibay, ilaali oo daranyada ka dhaw. Axmadow, adhiga dacawada ka eeg. Dh: jir, daranyatir, ilaali, daranyadhaw.

3

eeg-ga: (magac, lab, keli) meel wareegsan oo loogu talo galay in biyaha gala ama fadhiista la cabbo. Dh: balli, war, har, dhijaan, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel biyo qabatin ah oo daadku qoday. Magaygiyo dhijaamahaa xarfanaaya xareed. Dh: god, dhijaan, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

bassin, n.m. - saxan bir ama dhoobo ah oo wax lagu shubto; jidhaan (biyo fariistaan); Dhijaan.

2

bassin (anatomie) - Laf-miskeedka; lafta misigta.

waa la naqliyay ✓

mare, n.f. - Jidhaan (Biyo fariistaan); Dhijaan; Berkedda lagu dabbaasho

waa la naqliyay ✓

étang, n.m. - jidhaan (biyo fariistaan); dhiijaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, jidhaan

2

de: pond, reservoir

3

lx: balli

4

pd: (-ga Pl: balli (da))

5

ps: n2a-m, n5-m

6

key: balli

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheedda ka muuqo. Dh: bidhaan.

2

bildhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sheedda ka muuqda. Dh: bidhaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fidhan ahaan; timo la fidhay oo la qurxiyay ahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof aan gar lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof aan gar lahayn ahaansho. m.f.dh, jiddarnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wrong, mistaken

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) meriting reproof or punishment; unjust (anjasf); blameworthy (baleem weer thi); guilty (gil ti) ~ gardaran

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid gardaran oo qaldan.

waa la naqliyay ✓

1

de: wrong, mistaken

2

lx: jiddaran

3

pd: (jiddarnaa)

4

ps: adj-der

5

key: jiddaran

waa la naqliyay ✓

1

(Jiidnaan-ta)

2

Wax jiidan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jiidan². la-mid: jiidnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being stretched (out)

waa la naqliyay ✓

1

de: state of being stretched (out)

2

lx: jiidnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-abs

5

key: jiidnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Jildhaaf-ta)

2

1. Naagta dhibaaddu (xayl) ka tagto oo jilka lagu helo dhaafta; sunnaggoys.

3

2. Naagta dhibaaddeedu boodbooddo oo ayan lahayn waqti u go'an oo loo yaqaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. menopausal woman

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) haweenayda ay caadadeedu boodbooddo oo ayna lahayn wakhti u go'an. Dh: wakhtidhaaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: menopausal woman

2

lx: jildhaaf

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: jildhaaf

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal aan kala caddayn oo meel dheer ka muuqata. Dh: bildhaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhan ahaan. Xidhnaanta waan ku arkay ee sababta ma garanayo. Dh: xirnaan.

2

xidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhar ku lebbisnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaan-ka)

2

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. get better, improve; be better (than)

2

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

3

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy

waa la naqliyay ✓

(Idan) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: seasoning, condiment, gravy

3

lx: idaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-mass

6

syn: goosaar ~ koosaar

7

key: idaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) halka banka iyo dhirtu iskaga darsmaan. Reerkayagu idhanka ayuu yaallaa. Dh: afmeer.

2

idhan -ka: (magac, lab, keli) inta curdinka ah ee ka soo hadha laanta marka maydhaxda laga diiro; liilan yar oo maydhax ah.

3

idhan -ka: (magac, lab, keli) daliigga meeriska ah ee weelasha la tolo, sida gorfaha, masafaha iyo dabaqyada, ay ka kooban yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey habaar ahaan loogu yiraahdo qof. Dh: dhimo, firan.

2

fidhan: (tilmaame) timo ama wax la mid ah oo shanlaysan ama feedhan. Wuxu lahaa timo si fiican u fidhan. Dh: feedhan, firan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg idil. la-mid: idlaansho, idlaasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaad ama madhasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Iidaan-ka)

2

Waxa cunnada korsaar looga dhigo ama yaabisnimada looga bi'iyo (caano, subag, fuud, ...).

waa la naqliyay ✓

1

iidaan¹: m.l Subag, caano, maraq iyo wixi lamida oo cuntada yaabisnimada looga ba'sho.

2

iidaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Subag, caano, maraq iyo wixi lamida cunno yaabis ah ku darid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anything poured over food (sauce, milk, ghee, etc.)

2

iidaan: v. pour (sauce) over food

waa la naqliyay ✓

name-m dressing, seasoned, spiced

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) dressing, especially with ghee or oil.

2

iidaan -iidaamay / iidaantay: (v) add dressing, especially one with ghee or oil

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil gabdho badan ka daba dhashay oo loola jeedo kii carruurta dhadhanka u yeelayay sida iidaanku cunnada u macaaneeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) subag, caano iyo wixii la mid ah, ku dar cunto. Garaw si fiican loo iidaamay baan ku casheeyay xalay.

2

iidaan -ka: (magac, lab, keli) subag, caano ama wax caraf udgoon leh oo cunnada lagu daro.

waa la naqliyay ✓

1

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

2

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

2

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho. m.f.dh, ilhaamid.

waa la naqliyay ✓

name-f inspiration, intuition

waa la naqliyay ✓

1

jidaal¹: m.l 1. Socod dheer oo lagu daalo. 2. Daal badan oo ka dhasha socod dheer.

2

jidaal²: f.mg1 (-lay, -shay) 1. Socod dheer oo lagu daalo gelid. 2. Socod dheer ku daalid.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dad ama duunyo socod dheer soo maray oo daal la burburay.

2

jidaal -sha: (magac, dhedig, keli) socoto meel ka safarta oo meel kale oo masaafo jirta u kicinta. Dh: socoto, masaafir, sadcaal.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fal la waafajiyo sharciga oo la banneeyo samayntiisa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel awdan oo dhir leh. Dh: xas.

waa la naqliyay ✓

(fal) garta geed ama maxakamad ku xaq oo gar waa. Dh: garwaa, xaqwaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Jihaad-ka)

2

Jahaad.

waa la naqliyay ✓

1

jihaad¹: m.l la-mid: jahaad¹.

2

jihaad²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: jahaad².

waa la naqliyay ✓

m. n. Holy War, Jihad

waa la naqliyay ✓

name-m to exert effort, struggle; religious struggle; striving for the sake of or in the service of God

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a Moslem holy war; jihad (ji haad) ~ jahaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dagaalka dhex mara labo dhinac oo u diriraya diin. Jihaadka diintaadu waa waajib.

waa la naqliyay ✓

1

bw: jahaad

2

de: Holy War, Jihad

3

lx: jihaad

4

nt: jihaad (jihaaday) [v1=]

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

xv: Arabic

8

key: jihaad

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jahayn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. direction, directing, sending to ~ towards

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka xaqa ah u tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

a: jiheyn

2

de: direction, directing, sending to ~ towards

3

lx: jihayn

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: jihayn

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] containing, having

waa la naqliyay ✓

(adj) including (in ku-luu-dhing); taking in as a part. Ex: Cali iyo Axmed ma ku jiraan? are Ali and Ahmed included?

waa la naqliyay ✓

1

de: containing, having

2

lx: jiraan

3

ps: adj-der

4

key: jiraan

waa la naqliyay ✓

1

(sida + tan)

2

sida tan (ama sidan).

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: si.

waa la naqliyay ✓

1

n. phr. or [adverb] thus, like this

2

sidaan n. phr., deictic: thus, like this, this way

3

sidaan [conjunction], vl. pron. how I ...; in order that I ...

waa la naqliyay ✓

(adv) this way; like this; in this way sidan. Ex: sidaan miyaad rabtaa? do you like it this way?

waa la naqliyay ✓

(falkaabee) sidatan; sidan.

waa la naqliyay ✓

1

de: thus, like this See alphabetic entry

2

initial: s

3

lx: sidaan

4

ps: np / adv

5

key: sidaan

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] shut, closed up; dressed, wearing clothes

2

xidhan [inchoative] v. get shut, be locked ~ closed; get tied up; jailed

waa la naqliyay ✓

1

-xidhnaa / xidhnayd: (adj) 1. closed (kalowsidh); shut (shat) ~ xiran. Ex: dukaanku ma xidhan yahay? Is the store closed? 2. arrested (a-res-tidh); detained (di-teeynidh); imprisoned (im-piri-zenidh) ~ xabbisan

2

xidhan -xidhnaa / xidhnay: (adj) dressed; wearing. Ex: nin surweel xidhan; a man wearing trousers ~ labisan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xadhig ku guntan. Joonyad afka ka xidhan oo bariis ah ayaan siiyay. Dh: xiran, guntan. Li: furan.

2

xidhan: (tilmaame) jeel ku jira ah; xabsi la geeyey ah. Dh: xabbisan, xiran. Li: furan.

3

xidhan: (tilmaame) qof wax laga doonayo ah. Dh: xiran.

4

xidhan: (tilmaame) aan socon oo la joojiyay ah. Baanbaddu way xidhan tahay. Dh: joojisan, xiran.

5

xidhan: (tilmaame) qufulan oo aan bannaanayn. Albaabku wuu xidhan yahay. Dh: qufulan.

6

xidhan: (tilmaame) dhar ku lebbisan. Dh: lebbisan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la bidhay. Dhiishu way bidhsantahaye rarka u dhammaystir.

waa la naqliyay ✓

(expression) this month ~ bishan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cidan³. la-mid: cidnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo orod dartii siigo isku qarin. Dh: siigayn, cararid, firayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo shey oo kala roon.

waa la naqliyay ✓

name-m raised; elevated

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) borootiin gala jidhka dadka ama ka xayawaanka oo u horseeda inuu qaado xanuun ama cadanyo.

waa la naqliyay ✓