Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

jeexo¹: m.dh Meel godan oo biyo mareen ah. la-mid: jeex¹ (2).

2

jeexo²: f.g3 (-xday, -xatay) Wax cad ka dillaacsasho (maro, qare, maqaar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) Wax cad ka dillaacsasho (maro, qare, maqaar iyo wixi lamida). m.f.dh, jeexasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Eexa-da)

2

1. (qof) gardarro loogu hiiliyo ama wax dad kale jid u lahaayeen loo siiyo.

3

2. Ixsaan; samafal; turaal.

waa la naqliyay ✓

1

eexo¹: m.dh la-mid: eex.

2

eexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid).

waa la naqliyay ✓

1

eexo: m.dh la-mid: eex.

2

eexo: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid). m.f.dh, eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bias, partiality, prejudice, patronage, protection

2

eexo v. be partial, show bias, take sides

waa la naqliyay ✓

-eexday / eexatay: (v) make a biased or unjust act or judgement ~ u xagli

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof midkood si xaqdarro ah u taageer ama sadbursi uu ka kale dheer yahay u samee.

2

eexo-da: (magac, dhedig, keli) eeg eex.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeex-a)

2

1. Wax la kala dillaacshey cad kamid ah; in; qaar; qayb.

3

2. Dhul godan ama dillaacsan; waraar; tog; doox.

waa la naqliyay ✓

1

jeex¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Wax la kala dillaacshay qayb ka mid ah. 2. la-mid: jeexo. Biyo mareen dhuuban.

2

jeex²: f.g1 (-xay, -xday) Wax dillaacin.

waa la naqliyay ✓

1

jeex¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Wax la kala dillaacshay qayb ka mid ah. 2. la-mid: jeexo. Biyo mareen dhuuban.

2

jeex²: f.g1 (-xay, -xday) Wax dillaacin. m.f.dh, jeexid.

waa la naqliyay ✓

1

v. tear, split, slash, divide

2

jeex m. n. torn-off piece, bit, strip

3

jeex m. n. valley, crevasse

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) tear (teer); rend (rend); rip (rip); shred (shareedh); lacerate (laasareeyt). Ex: kala jeex; pull apart ~ kala dillaaci

2

jeex -a: (n) half (haaf); portion (poor shan) ~ qayb, nus

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shay isku yaalla labo qabood u kala goo ama in ka dillaaci. Calal aan nabarka ku duubo ii jeex.

2

jeex: (fal) (ka ~) meel taag ah ama jiir ka bax.

3

jeex: (fal) (ku ~) maddiil ama bir kale oo afbadan ku sar meel ama gunaad oo af u bannee. Dh: sar, dillaaci.

4

jeex-a: (magac, lab, keli) dhul kala dillaacsan oo biyuhu maraan. Dh: faraq.

5

jeex-a: (magac, lab, keli) dhul daaqsineed labo taag u dhexeeya oo balladh yar, balse dhererkiisu aanu xadaysnayn oo magac gaar ah leh. Dh: dooxo.

6

jeex-a: (magac, lab, keli) kala badh oo badh; shay qayb ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. U d.: qof, qof kale si daacad ah ugu warramid. 2. Hadal badan shubid; dalqamid.

waa la naqliyay ✓

v. talk a lot, chatter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» qof, qof kale si daacad ah ugu warramid.

2

deexo: (fal) hadal badan oo yulqan ah ku hadal. Sidii wax waalan u deexo.

waa la naqliyay ✓

1

de: talk a lot, chatter

2

lx: deexo

3

pd: (deexday)

4

ps: v3b=

5

key: deexo

waa la naqliyay ✓

nickname-m precise incision; cur, torn, break

waa la naqliyay ✓

1

(Jeega-da)

2

Madaxa docdiisa danbe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaxa dadka xaggiisa dambe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaxa dadka xaggiisa dambe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

f. n. nape, back of the neck

waa la naqliyay ✓

-jeegada: (n) neck (neek)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) qaybta danbe ee madaxa. Dh: qadaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: nape, back of the neck

2

lx: jeego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: qadaad

6

key: jeego

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) la-mid: jeenso.

waa la naqliyay ✓

v. turn, face

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) chalk(jook); blackboard chalk ~ tabaashiir

2

jeeso (v) see [eeg] jeenso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nuuradda cad ee wax lagu kabo. Dh: nuurad.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn, face

2

lx: jeeso

3

nt: jeesasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (jeestay)

5

ps: v3b=

6

key: jeeso

waa la naqliyay ✓

1

(Leexa-da)

2

1. Dabayl kacda oo cirka mudda.

3

2. (cayaar) xargo geedo isu dhow madaxyada loogu xiro, oo carruurtu fuusho oo isku ruxdo.

4

3.* Xargo iyo shabaag sidoo kale, inta geedo isu dhow labada madax loogu kala xiro, lagu kor seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho. m.f.dh, leexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. swing; hammock

2

leexo [feminine] n. cyclone, tornado, whirlwind, dust-storm

waa la naqliyay ✓

name-f swing; hammock; tornado, cyclone, whirlwind

waa la naqliyay ✓

1

-leexday / leexatay: (v) change your direction; turn (teen)-, divert (di-veert) ~ weeco

2

leexo: -leexada: (n) hammock (hamak)-, swing (iswing)-, seesaw (siisoo) ~ wiifow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac u baydh; dhinacii loo socdey, meel aan ahayn, aad. Dh: baydh, weeco.

2

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

3

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab caruurtu ku ciyaarto oo ay isku lulaan. Cali maanta leexo ayuu ku ciyaaray. Dh: wiifow, siidhimiidhi.

4

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

5

leexo -da: (magac, dhedig, keli) siigo wareegaysata oo aad cirka ugu sii fogaata. Jilaalka meel walba leexo ayaa lagu arkaa. Dh: dabayl.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Qof, gam'id. 2. Dab iyo wixi lamida damid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Qof, gam'id. 2. Dab iyo wixi lamida damid. m.f.dh, seexasho.

waa la naqliyay ✓

v. go to bed, sleep; go out (fire), be extinguished (light)

waa la naqliyay ✓

-seexday / seexatay: (v) sleep (isliip); go to bed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdo gal; jiifso oo gama'.

2

seexo: (fal) 'dab, nal' dam; bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

de: go to bed, sleep; [ext.] go out (fire), be extinguished (light)

2

initial: s

3

lx: seexo

4

pd: (seexday / seexatay)

5

ps: v3b=intr

6

xe: Let him sleep!

7

xv: Ha seexdo!

8

key: seexo

waa la naqliyay ✓

1

(Maddan-ka)

2

Yeesha awrta lagu rare mid kamid ah oo saanta biciidka laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

1

(Marashi-da)

2

1. Hubka dadku labbisto, guud ahaan; dhar; arratir; marriin.

3

2. Bir beerta lagu jeexo oo ifida lagu xiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Riir-ka)

2

1. Waxa la tolayo, jarriinka ama afafka dhuudhuuban oo laga jeexo, si waxa serjigoodu u sinnaado.

3

2. Cayil; shishlaan; naaxid.

waa la naqliyay ✓

1

dacal¹: m.l (-llo, m.dh) Daraf, dhinac, cirif.

2

dacal²: m.dh (-lo, m.l) Summad xoolaha loo yeelo oo dhegta dhinaceeda hoose la jeexo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.l) Hog dhulka laga jeexo oo askaruhu waqtiga dagaalka xabbadda kaga gabbadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Harag ari oo loogu talaggalay in jil laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeexo².

waa la naqliyay ✓

m.l Yeel awrta lagu raro oo saanta biciidka laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

1

tolan¹: m.l (-anno, m.dh) Liilan dheer oo saamaha laga jeexo oo kabaha lagu tolo. la-mid: tolon.

2

tolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la tolay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.l) Hog dhulka laga jeexo oo askaruhu waqtiga dagaalka xabbadda kaga gabbadaan.

waa la naqliyay ✓

/teyl-kowt/ (n) jaakadda dabada jeexan (koodka gadaal laga yara jeexo, moodo ahaan).

waa la naqliyay ✓

1

Uurdoox: magac loo bixiyo ilmo hooyadii si caadi ah u dhali kari weydo oo dabadeed inta la jeexo la soo saaro. Dh: bogdoox.

2

Uurdoox: magac loo baxsho ilmo aan caadi u dhalan oo jeexitaan uur ku dhashay. Waxa kale oo loo baxshaa wiil jacaylka loo qabaa uurka hooyadii dillaacshay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qanjidh xanuun ah oo siyaabo kala duwan futada ama walamadka uga soo baxa oo cidda uu ka soo baxo laga jeexo. Cali baabasiir ayaa laga gooyay. Dh: mabaasiir, babaasiir, bawaasiir.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo dhaadheer badhtanka ka kala seexin; kala rogidda timaha oo badhtanka lagu kala jeexo. Baarjeexid baa laygu yaqaan taniyo yaridiiye, maatana waa la tirin karaa timaha guudkayga.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hooyo umuli kari wayday, dhinac ka dillaacin oo ilmaha ka soo saarid.

2

barbardoox -a: (magac, lab; keli) ilmo marka uu dhalanayo barbar hooyada laga jeexo oo laga soo saaro, aan sidii caadiga ahayd u dhalan.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qajaar khudaarta macan ka mid ah kolka uu weynaado, oo bislaado inta la jeexo hoosta laga cuno. Dh: bartiikh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

2

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

3

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

4

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

5

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg carrabbaab.

2

carrabdaar-ka: (magac, lab, keli) qaab nirgaha carabkooda loo jeexo marka la rabo inay hashu ka gudho oo aanay dib danbe u jaqin. Dh: carrabjeex, qalable.

waa la naqliyay ✓

1

(Jareexa-da)

2

Hadal waxkasheeg ah; xifaalo; kaftan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhaawac cid la gaarsiiyo. 2. Ceeb cid lagu sheego. 3. Cay cid loo gaysto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhaawac cid la gaarsiiyo. 2. Ceeb cid lagu sheego. 3. Cay cid loo gaysto.

waa la naqliyay ✓

f. n. injury; slander

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) nabar ku dhacay maqaarka iyo ludda.

2

jareexo -da: (magac, dhedig, keli) hadal qof wax lagaga sheego. Iska daa jareexada iyo ceebaynta dadka. Dh: dhalleeco. Wa: jareexooyin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: injury; slander

3

lx: jareexo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: jareexo

waa la naqliyay ✓

1

(Aneexa-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (botani) Geed nagaar faalala oo leh caleemo yaryar oo xanaf leh iyo miro kulkulucsan oo la cuno. la-mid: uneexo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (botani) Geed nagaar faalala oo leh caleemo yaryar oo xanaf leh iyo miro kulkulucsan oo la cuno. la-mid: uneexo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small plant species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya midho aroorro leh oo ceedhiinka iyo bisaylkaba lagu cuno. Aneexo ayay ciyaalku soo gurteen.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant sp., with edible fruit

2

lx: aneexo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: aneexo

waa la naqliyay ✓

nickname-m hand-cuffed (Italian)

waa la naqliyay ✓

-jeebbada: (n) handcuff (haandh kaf); cuff (kaf); manacle (maan-i kal) ~ katiinad

waa la naqliyay ✓

(fal) carar oo baxso oo yaan raacdo ku soo gaadhin. Dh: fiko, baxso, firxo, caymo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ra'yi soo bandhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ra'yi soo bandhigasho. m.f.dh, jeedsasho.

waa la naqliyay ✓

v. suggest for oneself; put forth (personal opinion); turn around

waa la naqliyay ✓

(fal) xagga kale eeg. Dh: jeeso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suggest for oneself; put forth (personal opinion); [ext.] turn around

2

lx: jeedso

3

pd: (jeedsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: jeedso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Dib ama dhinac wejiga ama oogada u duwid. 2. U j.: wax mudnaanta koowaad siin. la-mid: jeeso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Dib ama dhinac wejiga ama oogada u duwid. 2. U j.: wax mudnaanta koowaad siin. m.dh, jeensasho. la-mid: jeeso.

waa la naqliyay ✓

v. turn aside ~ around

waa la naqliyay ✓

-jeensaday/jeensatay: (v) turn around (teen a-rawndh); make a U-turn (yuu-teen); face the other way

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilibka neefka la qalay, in ka jeexo.

2

jeenso: (fal) dhinac ka soo daymoo. Dh: jeeso.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn aside ~ around

2

lx: jeenso

3

nt: jeensad (ka) [vn-m], jeensasho (/da) [vn-f], jeensi (ga) [vn2a-m]

4

pd: (jeensaday)

5

ps: v3a=

6

key: jeenso

waa la naqliyay ✓

(Jerso) NFD Olea europaea L. Oleaceae.

waa la naqliyay ✓

1

de: tear, split, slash, divide

2

hm: 1

3

lx: jeex

4

pd: (jeexay)

5

ps: v1=

6

key: jeex_1

waa la naqliyay ✓

1

de: torn-off piece, bit, strip

2

hm: 2

3

lx: jeex

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

xe: half of a ram

7

xv: wan jeexii

8

key: jeex_2

waa la naqliyay ✓

1

de: valley, crevasse

2

hm: 3

3

lx: jeex

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m, n1-m

6

key: jeex_3

waa la naqliyay ✓

Jeexniin ku yaal; la jeexay; dillaacsan; dhanbalan.

waa la naqliyay ✓

1

jeexan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax dillaacay noqosho.

2

jeexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax dillaacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

jeexan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax dillaacay noqosho. m.f.dh, jeexmid.

2

jeexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax dillaacay ahaansho. m.f.dh, jeexnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] torn, split, cut

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dillaacsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: torn, split, cut

2

lx: jeexan

3

pd: (jeexnaa)

4

ps: adj-der

5

syn: dillaacsan, dhanbalan

6

key: jeexan

waa la naqliyay ✓

1

(Jeexid-da)

2

Dillaacin; kalaggoyn; dhanbalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeex².

waa la naqliyay ✓