jees — Macnaha & Turjumaada

1

(Jees-ka)

2

Reer meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Qoys meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Qoys meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

m. n. isolated settlement of one ~ two families, hamlet; group of houses

waa la naqliyay ✓

name-m isolated; isolated settlement, hamlet. Lit: born in an isolated settlement

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil reerka oo kelidii cidla yaalla dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) reer kooban oo meel iskii u yaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: isolated settlement of one ~ two families, hamlet; group of houses

2

lx: jees

3

pd: (-ka Pl: jeesas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: jees

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jeensasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daymooshaha meel kale. Dh: jeensi, jeesasho, jeesad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) la-mid: jeenso.

waa la naqliyay ✓

v. turn, face

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) chalk(jook); blackboard chalk ~ tabaashiir

2

jeeso (v) see [eeg] jeenso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nuuradda cad ee wax lagu kabo. Dh: nuurad.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn, face

2

lx: jeeso

3

nt: jeesasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (jeestay)

5

ps: v3b=

6

key: jeeso

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dawan qaylo dheer oo badanaa ardayda dugsiyada nusasaacaha iyo rawaxaada iyo soo galida loogu sheego. Dh: dawan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab) bir afbanaan dhexdana bir yari ugu jirto oo daba la qabto leh oo iskuullada, kaniisadaha iyo wixii la mid ah loo garaaco si dadka la iskugu yeedho. Dh: jeles, dawan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabbaldaya-ha)

2

Geed la abuuro oo jaadad badan u kala baxa; wuxuu lee yahay ubax dhexda ku leh gaashi weyn oo ah cawl ama cillaan ama darmad ama madow; gaashida qarkeeda waxaa ku teedsan caleemo ubax oo cillaan ah, gudeheedana waxaa ka buuxa abuur (iniino) faro badan oo saliid la cuno laga liso. Ubuxu hadba docda qorraxdu jirto buu u jeestaa; qorraxday; (ama gabbalday).

waa la naqliyay ✓

1

(Geesaas-ka)

2

Baroorasho, badanaa aan uurka jirin; baroordiiq aan dhab ahayn ama been ah; baroor cid loogu dan leeyahay oo jeesjees iyo digasho ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hogfa-ha)

2

(magac kooxeed; keli: hogof) iin cagaha gasha; labadooda madax baa toostoosnaanta iyo sinsinnaantu ka ba'daa oo inta mid waliba xagga gudaha u soo qalloocato, isku soo jeesta; qallaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeensad-ka)

2

Jeensasho; (ama jeedsasho, jeesad).

waa la naqliyay ✓

1

(Jeensasha-da)

2

Dib ama dhinac wejiga ama oogada oo dhan u jeedin, u duwid, u wareejin; (ama jeesasho).

waa la naqliyay ✓

1

(Jeesasha-da)

2

Jeensasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeesjees-ka)

2

1. Cayaar; likaaco; dheeldheel.

3

2. (qof ku jeesjees) digasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaad-da) Habeennada aan dhaxanta lahayn oo oogadu u jeesho; jamaad.

2

2. (Kaad-ka) Illinka, xagga gudaha, labadiisa dhinac; xatabadda agteeda oo gudaha ah.

3

3. Kii aad; kan aad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kajan-ka)

2

Hadal hafaryo been ahi ku jirto oo kaftan iyo cayaar u eg; jeesjees; likaaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Likaaca-da)

2

Jeesjees; cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qibla-da)

2

1. Docda qofka tukanayaa u jeesto; Kacbada Maka ku taal.

3

2. Jaho.

4

3. Hor; hagaag.

5

4. Woqooyi.

waa la naqliyay ✓

1

(Qosol-ka)

2

Dhawaaq ama yeer dadka ka yimaada, oo faraxa iyo yaabka iyo jeesjeesku keenaan, oo inta muruqyada wejiga la giijiyo, afka la kala qaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoys-ka)

2

1. Aqal cidla ka dhisan; jees.

3

2. Labada isu dhaxa iyo carruurtooda; xaas.

4

3. Qolo; tol; reer.

waa la naqliyay ✓

1

(Reer-ka)

2

1. Nin iyo naag isu dhaxa iyo carruurtood; xaas.

3

2. Cid meel deggan; qoys; jees.

4

3. Cid laga tirsan yahay; hayb.

5

4. Jilib; qolo; tol.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheeka-da)

2

1. Wax la isu sheego.

3

2. Wax laga sheekeeyo, oo madax iyo manjo leh, oo maqalkooda dhegtu u jeesho, aanse run ahayn.

4

3. Sheekaxariiro; maantooley.

5

4. Taariikh.

waa la naqliyay ✓

1

dallal¹: m.l Jeesjees.

2

dallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Cid ku jeesjeesid.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-gaab la beero oo leh caleemo balballaaran iyo ubax wareegsan oo hurud ah oo hadba meesha qorraxdu ka jirto u jeesta oo laga miiro mirihiisa saliid. la-mid: gabbalday.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.l) Iin luguhu la qalloocdaan oo ay isku soo jeestaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jeesasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg jeenso. la-mid: jeensad, jeensi, jeesad, jeesasho, jeesi.

waa la naqliyay ✓

Shinni

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -stay) Ka c.: qof xurmayn, weynayn.

waa la naqliyay ✓

v. respect, honor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka » xishood aad u badan iyo dulqaad. muuji. Ma ceese, waa la cayriyaa; ma cabsadena waa la dilaa.

2

cees: (fal) «u» cid kaa yar ama kaa itaal naqan, u naxariiso; u tudh.

3

cees -ka: (magac, lab, keli) xishood iyo sarriigasho; xurmo iyo weynayn.

4

cees -ka: (magac, lab, keli) «u ~» cid itaal naqan ama carruur ah, u tudhid ama u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: cis ~ cisee

2

de: respect, honor

3

lx: cees

4

pd: (ceesay)

5

ps: v1=

6

syn: xurmee

7

key: cees

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gees-ka) ) Cad soo baxsan oo adag oo laf la moodo oo ka baxa madaxa lo'da, riyaha, ugaarta iyo nafleyda kaloo qoobabka leh qaarkood, b) Dhinac, doc. c) Xubno labo labo ah oo xasharaadka qaarki lee yahay oo madaxa ka taagan oo uu wax ku garto (baranbaro, quraanyo, balanbaallis, kaneeco...).

2

2. (Gees-ta) Barbar, dhinac, doc.

waa la naqliyay ✓

1

gees¹: m.l (-so, m.l) 1. Cad sida lafta u adag oo ka baxa maxada raafleyda qaarkood (lo'da, ariga, ugaarta iyo wixi lamida), madaxa raafleyda. 2. Dhinac; hareer. 3. Laba saneeg oo ka baxa madaxa cayayaanka qaarkii; geesdareen.

2

gees²: m.l/dh 1. Dhan; dhinac; jaho. 2. G.kayga/g.tayda, g.kaaga/g.taada iyo wixi lamida: dhinacayga, dhinacaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

gees¹: m.l (-so, m.l) 1. Cad sida lafta u adag oo ka baxa maxada raafleyda qaarkood (lo'da, ariga, ugaarta iyo wixi lamida), madaxa raafleyda. 2. Dhinac; hareer. 3. Laba saneeg oo ka baxa madaxa cayayaanka qaarkii; geesdareen.

2

gees²: m.l/dh 1. Dhan; dhinac; jaho. 2. G.kayga/g.tayda, g.kaaga/g.taada iyo wixi lamida: dhinacayga, dhinacaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Edge, Vertex

waa la naqliyay ✓

Edge, Horn

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc., [collective] side; edge, corner; direction

2

gees m. n. horn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. comer (koorner)-, side (saaydh); edge (eej) ~ dhinac, hareer, daraf, dacal. 2. horn (hoorn).

2

Geeska Afrika: (expression) Horn of Africa

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo lafood oo fiiqfiiqan oo lo'da, riyaha iyo ugaadha qaarkeed madaxa ka soo baxa, middood.

2

gees -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar sida baranbarada laba xubnood oo dhuudhuuban oo xagga hore kaga yaal oo u ah dareenkii aragga iyo maqalka.

3

gees -ka: (magac, lab, keli) meel tilmaaman dhinaceega. Dh: koone, fiiq, daraf, caaro.

4

gees-ka: (magac, lab, keli) taagga yar ee bilawga xaglaha shaxannnada joomatariga.

waa la naqliyay ✓

Madax fiiqan sida geeska cuddadda.

waa la naqliyay ✓

قرْن، زاوية

waa la naqliyay ✓

1

(Hees-ta)

2

Tixo yaryar oo sida gabayga leh hab ay ku dhisan yihiin; waa jaadad badan, waxaana la qaadaa kolka la cayaara hayo ama hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

1

hees¹: m.l/dh (-so, m.l) Tix hab dhisan leh oo lagu luuqeeyo.

2

hees²: f.mg1 (-say, -stay) Hees qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

hees¹: m.l/dh (-so, m.l) Tix hab dhisan leh oo lagu luuqeeyo.

2

hees²: f.mg1 (-say, -stay) Hees qaadid. m.f.dh, heesid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: song, melody

2

hees v. perform a song, sing

waa la naqliyay ✓

-ka / ta: (n) act or art of singing; song (soong), —hees -ay / tay: (v) sing (sing)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hees ku luuqay; hees ku qaad.

2

hees-ta: (magac, dhedig, keli) tixo isu miisaaman oo si farshaxamaysan isugu sargo'an. Waa jaadad badan oo lagu qaado kolka la cayaarao. Inta badan waxa lagu saleeyaa laxan waxaa na lagu bilaa qalabka miyuusigga ee kala duwan.

3

hees-ta: (magac, dhedig, keli) hog ka mid ah hogagga maansada oo ka kooban tixo isu miisaaman oo si farshaxan ahaan ah isugu sargo'an. Waxa lagu ladhaa laxan iyo miyuusik, kolka lagu luuqeeya na, si fiican bay dhegaha u soo jeedataa, nafuhu na ugu raaxaystaan. Waxay u sii kala baxdaa qaybo fara badan.

waa la naqliyay ✓

أُنْشُودَة، أُغْنِيَّة

waa la naqliyay ✓

1

(Jeeb-ka)

2

Kolay ama gal yar oo dharka loo yeelo oo lacagta iyo alaabada yaryar lagu rito.

waa la naqliyay ✓

1

jeeb¹: m.l Meel wax lagu rito oo dharka la gashado ku tolan.

2

jeeb²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax si tartiib ah u goyn. 2. Ka j.: wax, wax kale iyadoo inta dheeriga ah laga jarayo la ekeysiin. 3. Ka j.: cid dembi ay gashay ka gudid.

waa la naqliyay ✓

1

jeeb¹: m.l Meel wax lagu rito oo dharka la gashado ku tolan.

2

jeeb²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax si tartiib ah u goyn. 2. Ka j.: wax, wax kale iyadoo inta dheeriga ah laga jarayo la ekeysiin. 3. Ka j.: cid dembi ay gashay ka gudid. m.f.dh, jeebid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cut in a certain way, make a precise incision

2

jeeb: m. n. pocket

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pocket (po-kit)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, ciqaab gaadhsii. Dh: ganaax. Li: saamax.

2

jeeb: (fal) si fudud oo xaadis ah wax u qor. Dh: xaadi.

3

jeeb -ka: (magac, lab, kali) dharka hud yar oo ka mid ah gaarna u tolan oo wax lagu rito. Dh: qalqale. Wa: jeebab.

4

jeeb -ta: (magac, dhedig, kali) xero muggeed oo adhi ah. Jeeb adhi ah baan dhaqdaa.

waa la naqliyay ✓

جيب

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan. m.f.dh, jeedid.

waa la naqliyay ✓

v. look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [with preposition u] 1. see (sii) ~ arag. Ex: yaa u jeeday? who saw? 2. intention (in-teen-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhinac eeg.

2

jeed: (fal) (u ~) isha ku hay; maskaxda ku hay, fahansanow ujeeddada wax laga leeyahay.

3

jeed: (fal) (ku ~) wax ku mashquul.

4

jeed: (fal) (ka ~) ha rabin, ha doonin.

5

jeed: (fal) (sii ~) cid kale, dhabarka u sii jeedin ama xajisiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

2

lx: jeed

3

pd: (jeeday)

4

ps: v1=

5

xe: aan loola jeedo a decision that is intended for s.o.

6

xv: go

7

key: jeed

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) 1. la-mid: joog 1 (3). Weel bir ama macdan ka samaysan oo dabool leh oo caanaha iyo wixi lamida lagu shubto. 2. Xaashi si gaar ah loo habeeyey oo cid la siiyo si uu banki lacag uga qaato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) 1. la-mid: joog 1 (3). Weel bir ama macdan ka samaysan oo dabool leh oo caanaha iyo wixi lamida lagu shubto. 2. Xaashi si gaar ah loo habeeyey oo cid la siiyo si uu banki lacag uga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. vessel with a lid, metal milk container

2

jeeg m. n. check, bank cheque

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) cheque (jeek), check (jeeg)

2

jeeg -ga: (n) metallic container for liquid or preserved meat

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, kali) bir duuban oo gaadhiga lagu dallaco oo kor u qaadda kolka shaag laga baddalayo. Wa: jeegag.

2

jeeg-ga: (magac, lab, kali) weel caag ka samaysan oo wax lagu shubto. Dh: jaag

3

jeeg-ga: (magac, lab, kali) xaashi ujeeddadeedu tahay in baananka lacagta lagaga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeel-ka)

2

Wixii dhab loo jecel yahay, araggooda ama maqalkooda ama dhadhankooda ama raaxadooda, kd., u bogidda, jamaadda iyo macaanka laga helo.

waa la naqliyay ✓

1

jeel¹: m.l 1. Wixii dhab loo jecelyahay, araggooda ama maqalkooda ama dhadhankooda, iyo wixi lamida, u bogidda, jamaadda iyo macaanka laga helo. 2. Dareen rabitaan oo ku abuurma xoolaha marka ay waayaan dhanaan. 3. (-lal, m.dh) Meesha dadka dembiga gala lagu xiro; xabsi.

2

jeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. U j.: wax u jeel qabid; wax xiisayn. 2. U j.: xoolo si aad ah dhanaan u rabid.

waa la naqliyay ✓

1

jeel¹: m.l 1. Wixii dhab loo jecelyahay, araggooda ama maqalkooda ama dhadhankooda, iyo wixi lamida, u bogidda, jamaadda iyo macaanka laga helo. 2. Dareen rabitaan oo ku abuurma xoolaha marka ay waayaan dhanaan. 3. (-lal, m.dh) Meesha dadka dembiga gala lagu xiro; xabsi.

2

jeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. U j.: wax u jeel qabid; wax xiisayn. 2. U j.: xoolo si aad ah dhanaan u rabid. m.f.dh, jeelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] need, longing, ardent desire

2

jeel m. n. prison, jail, gaol

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) jail (jeeyl); prison (pirizan); penitentiary (paneteen-shari) ~ xabbsi

2

jeel -ka: (n) nostalgia (nastawlja); craving (kareeyving), hankering (hang kering), desire, longing (loongging); yearning (yeerning); pining (paayning) ~jan, jamasho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» aad ugu baaho.

2

jeel -ka: (magac, lab, keli) meel loogu tala galay in lagu xidho dadka dambiilayaasha ah. Dh: xabsi.

3

jeel -ka: (magac, lab, keli) xiisaha xoogga leh ee wax loo qabo sida kan xoolaha ku abuurma marka ay carro ama milix u baahdaan.

4

jeel -ka: (magac, lab, keli) qof aad isku fiicantihiin oo kuu hiilaya. Dh: saaxiib.

waa la naqliyay ✓

(fal) dubka sare ee jidhka, si farsamo ah in yar dusha uga xalleefi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mindi hilibka kaga gooso laf. Cadka bowdada ka jeen baruurta.

2

jeen-ka: (magac, lab, keli) baruur fuushay noole. Dh: shilays, cayil.

3

jeen -ta: (magac, dhedig, keli) birta dheer ee afarta shaag ee baabuurka isku xidha.

waa la naqliyay ✓

jeep, n.f. - baabuur yar oo fudud oo dheereeya; jiib

waa la naqliyay ✓

1

1. (Jeer-ka) Goor; waa; waqti; ammin.

2

2. (Jeer-ta) Nafley naaso leh oo daaqda; waxay leedahay harag qiro weyn oo adag, oogo aan dhogor lahayn iyo addimo waaweyn; waxay weligeed ku nooshahay, gudaha iyo agagaarrada webiyada Afrika.

waa la naqliyay ✓

1

jeer¹: m.l 1. Goor; Waqti; Ammin. 2. J.ma: goorma?

2

jeer²: m.dh (cilmiga naflayda) Naasley beri biyood ah, xoog leh, af ballaaran, aan dhogor lahayn, lugo gaagaaban oo ku nool webiyada Afrika.

waa la naqliyay ✓

1

jeer¹: m.l 1. Goor; Waqti; Ammin. 2. J. ma: goorma?

2

jeer²: m.dh (cilmiga naflayda) Naasley beri biyood ah, xoog leh, af ballaaran, aan dhogor lahayn, lugo gaagaaban oo ku nool webiyada Afrika.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. time, instance, occasion

2

jeer [feminine] n. hippopotamus

waa la naqliyay ✓

/jiir/ (v) 1. qosol jees-jees ah 2. qosol dheer-dheer (si xoog ah u qoslid).

waa la naqliyay ✓

1

(adj) number of times. Ex: meeqa jeer? how many times?

2

jeer -ta: (n) hippopotamus (hipo-patamas); river horse

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) tiro inta goor ee ay soo noqnoqoto. Dh: goor.

2

jeer -ka: (magac, lab, keli) xilli; goor; waqti. Had iyo jeer waan dedaalayaa.

3

jeer -ta: (magac, dhedig, keli) xayawaan berribiyood ah oo xoog weyn. Dh: duul.

waa la naqliyay ✓

فَرَسُ النَّهْرِ أَوِ الْبَحْرِ : بِرْنِيقٍ

waa la naqliyay ✓

n., (scoff) luquf, -ki; v.tr. and v., luqufi or luqfi, ku qosol; maxaad ii luqufinaysaa? why are you (laughing or) jeering at me?

waa la naqliyay ✓

1

(Jeex-a)

2

1. Wax la kala dillaacshey cad kamid ah; in; qaar; qayb.

3

2. Dhul godan ama dillaacsan; waraar; tog; doox.

waa la naqliyay ✓

1

jeex¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Wax la kala dillaacshay qayb ka mid ah. 2. la-mid: jeexo. Biyo mareen dhuuban.

2

jeex²: f.g1 (-xay, -xday) Wax dillaacin.

waa la naqliyay ✓

1

jeex¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Wax la kala dillaacshay qayb ka mid ah. 2. la-mid: jeexo. Biyo mareen dhuuban.

2

jeex²: f.g1 (-xay, -xday) Wax dillaacin. m.f.dh, jeexid.

waa la naqliyay ✓

1

v. tear, split, slash, divide

2

jeex m. n. torn-off piece, bit, strip

3

jeex m. n. valley, crevasse

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) tear (teer); rend (rend); rip (rip); shred (shareedh); lacerate (laasareeyt). Ex: kala jeex; pull apart ~ kala dillaaci

2

jeex -a: (n) half (haaf); portion (poor shan) ~ qayb, nus

waa la naqliyay ✓