jeefad

-ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo niyadda ka oohid

m.l la-mid: afeefasho.

-ka: (magac, lab, keli) hadal afeef ah dhigasho. Afeefadka beenta, run baa ku abaadday. Dh: afeefasho.

-ka: (magac, lab, keli) fardo ku baxsad: carar meel laga firxado oo dhul kale oo la joogi karo la tago. Waa jeedlad Soomaalidii meelay joogtaba e. Dh: fakad, baxsad, firxad, caymad, soogal.

m.l la-mid: jeedsasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac daymood.

(Jeefaaf-ka)

Turaal; jimic; nixid.

m.l Naxariis cid loo galo.

m. n., [abstract] fright

-ka: (magac, lab, keli) tudhaal iyo cid kale u nixid. Dh: tudhaale.

jeefaaf -ka: (magacwadareed) tiro yar oo xoolo ah. Dh: xoogaa, waxoogaa, xayn.

de: fright

lx: jeefaaf

pd: (-ka)

ps: n2a-m-abs

key: jeefaaf

m.dh Dhalfo; kabar; janfar; gonfar.

(Jeensad-ka)

Jeensasho; (ama jeedsasho, jeesad).

m.l la-mid: jeesasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac kale, daymoo. Dh: jeesad.

(Neefsad-ka)

Neefsasho.

m.l la-mid: neefsasho.

vl. n. act of breathing, respiration

-ka: (mgac, lab, keli) hawada oo la qaato kolna la sii daayo.

a: neefsasho (/da) [vn6-f], neefsi (ga) [vn2a-m]

de: act of breathing, respiration

lx: neefsad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: neefsad

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan. m.f.dh, jeedid.

v. look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

-ay: (v) [with preposition u] 1. see (sii) ~ arag. Ex: yaa u jeeday? who saw? 2. intention (in-teen-shin)

(fal) (u ~) dhinac eeg.

jeed: (fal) (u ~) isha ku hay; maskaxda ku hay, fahansanow ujeeddada wax laga leeyahay.

jeed: (fal) (ku ~) wax ku mashquul.

jeed: (fal) (ka ~) ha rabin, ha doonin.

jeed: (fal) (sii ~) cid kale, dhabarka u sii jeedin ama xajisiin.

de: look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

lx: jeed

pd: (jeeday)

ps: v1=

xe: aan loola jeedo a decision that is intended for s.o.

xv: go

key: jeed

-ka: (magac, lab, keli) ci'da riyaha iyo dhawaqooga kolka ay xanuunsanayaan ama wax tabanayaan. Dh: qalaad, cabaad.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaybsanayo saami ka helid. Dh: eefis.

-ka: (magac, lab, keli) miciinsasho qof aad bidayso in uu dhib wax kaala qaban karo; naf kula baxsasho. Qofkaan eeradka ugu tegay waan ku hungoobay. Dh: eersasho, aalasho.

-ka: (magac, lab, keli) garsoorka ku gadoobfalid; xaqa ula kac uga baydhid.

m.dh la-mid: eey².

-da: (magac, dhedig, keli) eyda kooda dhedig.

-ka: (magac, lab, keli) iniinyaha bunku markay dhanyihiin oo ay galkooda kujiraan.

-ka: (magac, lab, keli) wax inta uu dhanyahay ogaanshihiisa; wax cabbirad. Beegadka waad u madaxbannaantahay miiso bariiska. Dh: cabbirad, miisad, qiyaasad.

m.dh (-do, m.l) Lacag bir ah oo ka mid ah sarrifka rubbiyadda oo u dhiganta toban senti.

-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore ee Reer Cummaan lahaayeen oo maar ka samaysnayd. Waxay caan ku ahaan jirtey qaybo Soomaaliya ka mid ah sida Gobolka Banaadir. Dh: beeso, sunuud.

beesad -da: (magac, dhedig, keli) wax qiimahoodu aad u jaban yahay; wax rakhiis ah. Dh: caanteen, kuur.

(Ceemad-da)

Kiish joonyadda u eg oo wax lagu gurto.

m.dh (-do, m.l) Harag sida jawaanka loo tolay oo lagu gurto badarka, alaabta iyo wixi lamida.

m.dh (-do, m.l) Harag sida jawaanka loo tolay oo lagu gurto badarka, alaabta iyo wixi lamida.

f. n. sack, bag

-ka: (magac, lab, keli) kiish joonyadda u eg oo wax lagu gurto.

de: sack, bag

lx: ceemad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: ceemad

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ama noo waxyaabo kale la bah ah.

ceenad -ka: (magac, lab, keli) qof hodan ah oo hanti badan haysta. Caasha waxa guursaday nin ceenad ah. Li: caydh

m.l 1. Ugaarsade aan herinta ku jirin ee keligii ugaarta. 2. Shimbir-malab; buli. 3. Shimbir yar oo qaylo badan oo keli keli dhirta gaagaaban dhex orda, bahallada iyo dugaaggana dadka uga diga.

(Deegad-da)

Qolalka aqalka, kan cidda ka wada dhexeeya oo laysugu wada yimaado; bersed.

m.dh (-do, m.l) Bersad.

f. n. sitting room, parlor, salon

-da: (magac, dhedig, keli) qolka fadhiga ee kuraasida iyo fadhiyada la dhigo. Deegadda ayaan telefishanka ku daawannaa. Dh: saaloon, bersad, fadhi.

de: sitting room, parlor, salon

lx: deegad

pd: (-da)

ps: n1-f

syn: bersed

key: deegad

(Deexad-ka)

Deexasho

m.l la-mid: deexasho.

vl. n. talkativeness

deexad [feminine] n. valley

-da: (magac, dhedig, keli) dhul xeebeed bannaan oo badda u dhow. Dh: deex.

(Feenad-ka)

Feenasho.

m.l la-mid: feenasho.

-ka: (magac, lab, keli) lafaha cadka yar ee ku hadha ilkaha ku cunid. Dh: xagasho, feenasho.

m.l la-mid: feerasho.

-ka: (magac, lab, keli) shanlaynta timaha. Dh: feedhad.

(Heelad-ka)

Guriga ama ceelka, kd., meesha ay ku fadhiyaan dhulka yar oo ku wareegsan; fagaag; sabo.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Sabo. 2. Buur dhaadhaceed oo gabbaad laga dhigto. 3. la-mid: heelasho.

m. n. surrounding area, immediate environment

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo dheeri ah. Dh: xeelad.

de: surrounding area, immediate environment

lx: heelad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

syn: cedhib ~ cirib

key: heelad

-ka: (magac, lab, keli) sida haadka soo hoobad.

heemad -ka: (magac, lab, keli) «u~> u xagaldaacid; u hamrad; u heemasho.

La jeebay; la gooyey.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax qiyaas lagu gooyey ahaansho. 2. Ku j.: wax, wax kale lala ekeysiiyey ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax qiyaas lagu gooyey ahaansho. 2. Ku j.: wax, wax kale lala ekeysiiyey ahaansho. m.f.dh, jeebnaan.

der. [adjective] torn, cut (off); broken off

(tilmaame) qof labada gacmoodba ka xidhan.

de: torn, cut (off); broken off

lx: jeeban

pd: (jeebnaa)

ps: adj-der

key: jeeban

(Jeebid-da)

1. Jeexid; goyn; dillaacin.

2. (ka jeebid) denbi ama gabood la falay, in le'eg oo ciqaab ah, gaarsiin; eedsiin; ka goyn; ka gudid; ka jarid.

m.f.dh eeg jeeb².

-da: (magac, dhedig, keli) qof labada gacmood ba ka xidhid.

Jarid, xalluufin.

(Jeedal-ka)

Suun adag oo dabo la qabto leh, oo fardaha orod lagaga keeno; nadi.

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

jeedal²: m.l (baayoloji) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa.

jeedal³: f.g1 (-alay, -ashay) Jeedal wax la dhicid.

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

jeedal²: m.l (baay.) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa. m.f.dh, jeedalid.

m. n. whip, lash

-ka: (n) lash (laash); whip (wip) ~ shaabuug

(fal) shaabuug la dhac. Jeedal faraska ha ordee. Dh: shaabuugee.

jeedal -ka: (magac, lab, keli) suun adag oo dabo la qabto leh oo fardaha la la dhaco si ay aad ugu ordaan.

bw: karbaash, nadi, shaabuug

de: whip, lash

lx: jeedal

nt: jeedal (jeedlay) [v1=tr]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jeedal

(Jeedid-da)

1. Meel u socosho; anbabbaxsanaan.

2. (u jeedid) wax indhaha ku hayn; arkid; fiirin.

3. (sii jeedid) dib u jeeda; qofka hadla haya dhabarka u duwa haya.

4. (soo jeedid) a) Xagga laga xigo ama laga hadla hayo u jeeda. b) seexasho la'aan.

m.f.dh eeg jeed.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u jalleecsanaan.

m.l (-mo, m.dh) (daawo) Qayb xidmeed oo ku yaal meesha ay iskaga dhegsanyihiin xiidmaha yar yar iyo xiidmaha waaweyn. Afka sare wuxuu ka mid yahay kolonka, afka hoosana waxa ku yaal qabsinka.

m.l (-mo, m.dh) (daaw.) Qayb xidmeed oo ku yaal meesha ay iskaga dhegsanyihiin xiidmaha yar yar iyo xiidmaha waaweyn. Afka sare wuxuu ka mid yahay kolonka, afka hoosana waxa ku yaal qabsinka.

-ka: (magac, lab, keli) qayb xidmeed oo ku yaal meesha ay iskaga dhegsanyihiin xiidmaha yar yar iyo xiidmaha waaweyn. Afka sare wuxuu ka mid yahay kolonka, afka hoosana waxa ku yaal qabsinka.

jeelag¹: m.l Eryashada wax la eryado.

jeelag²: f.g1 (-gay, -gtay) Cid eryasho.

-ga: (magac, lab, keli) eryashada wax la eryado.

(Jeelid-da)

Wax u jeel qabid; wax xiisayn.

m.f.dh jeel².

-da: (magac, dhedig, keli) baahi badan u qabitaan.

-da: (magac, dhedig, kali) wax si siman u kala dhambalid.

m.l Cabbitaan la siiyo qof aad u xanuunsan oo aan cunto qaadan karin.