jeedh — Macnaha & Turjumaada

-a: (magac, dhedig, keli) beel bulsheed ab wadaag ah; tol isir dhalasho midayso. Jeedh bay wadaagaan labada oday.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan. m.f.dh, jeedid.

waa la naqliyay ✓

v. look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [with preposition u] 1. see (sii) ~ arag. Ex: yaa u jeeday? who saw? 2. intention (in-teen-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhinac eeg.

2

jeed: (fal) (u ~) isha ku hay; maskaxda ku hay, fahansanow ujeeddada wax laga leeyahay.

3

jeed: (fal) (ku ~) wax ku mashquul.

4

jeed: (fal) (ka ~) ha rabin, ha doonin.

5

jeed: (fal) (sii ~) cid kale, dhabarka u sii jeedin ama xajisiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

2

lx: jeed

3

pd: (jeeday)

4

ps: v1=

5

xe: aan loola jeedo a decision that is intended for s.o.

6

xv: go

7

key: jeed

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daaw.) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. rib

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) hit with the fist; punch (panjiy, box (bookis) ~ feer

2

feedh -ka: (n) box (bokis)

3

feedh -ta: (n) rib (riib) ~ feer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gacanta oo faraheedu duuban yihiin, cid kale xoog ugu dhufo. Dh: feer.

2

feedh: (fal) timaha shanlay ama fidhin dhex marmari si ay u kala baxaan oo u qurxoonaadaan. Dh: feer, fidh, shanlee.

3

feedh-a: (magac, lab, keli) lafaha sida qaansada ah ee dhinacyada noole badan ku yaal middood. Cishaduu Ilaahay, carradeenna joojee, Aadan ciidda ka alkumay, xaawana cadkiisiyo, feedh calaanta laga dhigay. Wa: feedho.

4

feedh -ka: (magac, lab, keli) ciyaar caan ah oo ku dhisan labo qof oo feedh isla dhaca, oo lagu dagaallamo gacmaha intooda hore oo faruhu laaban yihiin. Maxamed Cali Kalay wuxuu ku caan aha feedhka. Dh: feedhfeedh, feedhtan.

5

feedh -ka: (magac, lab, keli) faraha gacanta oo la duubo oo gacanta xaggeeda hore bud loo ekeysiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: feer {N}

2

de: rib

3

lx: feedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f

6

key: feedh

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax foolkoodu jiho gaar ah ku aaddanaa meel kale u duwid. 2. Cid hawl ay fulin lahayd ka hoosaasin. 3. Hadal, khudbad, iyo wixi lamida meel fagaare ah ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax foolkoodu jiho gaar ah ku aaddanaa meel kale u duwid. 2. Cid hawl ay fulin lahayd ka hoosaasin. 3. Hadal, khudbad, iyo wixi lamida meel fagaare ah ka sheegid. m.f.dh, jeedin.

waa la naqliyay ✓

v. direct, submit, suggest; distract; begin a speech

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. [with preposition u] deliver an address or a lecture; make a speech. Ex: khudbad buu ardaydii ujeediyey; he addressed the students. 2. face (feeys). Ex: daaqadda koonfur u jeeda; the window that faces the south. 3. turn (teen). Ex: dhanka kale u jeedi; turn to the other side. See also [eeg] sii jeedi; soo jeedi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama wax kale, dhankii uu u jeeday ma ahee, dhanka kale u weeci.

2

jeedi: (fal) (soo ~) hadal ama fikir soo bandhig. Dh: gudbi.

3

jeedi: (fal) (ka ~) qof hawl ka mashquuli.

waa la naqliyay ✓

1

de: direct, submit, suggest; distract; begin a speech

2

lx: jeedi

3

pd: (jeediyey)

4

ps: v2a=

5

key: jeedi

waa la naqliyay ✓

Sentence

waa la naqliyay ✓

-a: (n) sentence (sen-tanis); word (woordh); opinion ~ weer, kalmad

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) ereyo taxan oo macne buuxa oo la garan karo leh. Weedh gaaban ayuu macallinku tusaale ka dhigay Dh: hawraar, hadal, weer.

2

weedh-ka: (magac, lab, keli) dun ama haylaaq yar oo lagu xidho wajiga ilaa laga gaadho gadaadka xarrago ama calaamad dagaal ahaan. Dh: weer.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): suet, kidney-fat

waa la naqliyay ✓

1

de: suet, kidney-fat

2

initial: x

3

lx: xeedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f-mass

6

see: xayr {N}

7

key: xeedh

waa la naqliyay ✓

v. call

waa la naqliyay ✓

(v) see [eeg] u yeedh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhawaaq u samee; kaalay ku dheh. Caasha u yeedh.

2

yeedh: -a: (magac, dhedig, keli) hirar hawada iyo wixii la mid ah, ku dhexjira oo abuura dareen dhegtu maqasho. Yeedhii xalay dhanka dooxada ka baxaysay tolow maxay ahayd?. Dh: cod, jabaq.

3

yeedh: -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq cid ku wajahan oo kaalay ah. Dhagoole yeedh ma maglo. Dh: yeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: yeer {N}

2

de: call With preposition u

3

initial: y

4

lx: yeedh

5

pd: (yeedhay)

6

ps: v1=

7

key: yeedh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jeedhjeedhka faruhu yeeshaan kolka biyo in badan lagu jiro ama dhaxan badani hayso. Dh: faraqarrar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) geed gubanka ka baxa oo dhikrida la bah ah. Dh: jeedajeedo. Wa: jeedhojedhooyin.

waa la naqliyay ✓

craquement, n.m. - Dillaaca; dildillaaca; jeedhadh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cawsha keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shayaal, m.l/dh) (xisaab) Xarriiq toosan oo la xiriirta toobineed. Fogaanta xarriiqdani ay u jirto bar kasta oo ku taalla toobineed oo loo qaybiyey fogaanta ay barmaguuraan ah u jirto bar taasi waa saami madoorsoome ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shayaal, m.l/dh) (xisaab) Xarriiq toosan oo la xiriirta toobineed. Fogaanta xarriiqdani ay u jirto bar kasta oo ku taalla toobineed oo loo qaybiyey fogaanta ay barmaguuraan ah u jirto bar taasi waa saami madoorsoome ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cawl wayn oo goonnidaaq noqda oo aan cawsha kale raacin. Dh: jucuur, jexeer, jaxeer. Wa: jexeedho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shanlayso oo timaha fidho.

2

feedho-ha: (magac, lab, keli) cudur daran oo la is qabadsiiyo oo badanaa sanbabbada ku dhaca: 'TB'. Dh: sanbab, qaaxo, dhaxan, feero.

waa la naqliyay ✓

Erey qofka lala hadla hayo lagu yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay hee dheh; iga wargur, i maqal).

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: hee.

waa la naqliyay ✓

inter. say yes!; right?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) qof lala hadlayo lagu yidhaahdo oo ulajeeddadiisu na tahay, 'hee i dheh', 'warka iga gur' 'i dhegeyso'.

waa la naqliyay ✓

1

de: say yes!; right? Word used to encourage a person to pay attention to one's speech

2

lx: heedhe

3

ps: intj

4

key: heedhe

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedal-ka)

2

Suun adag oo dabo la qabto leh, oo fardaha orod lagaga keeno; nadi.

waa la naqliyay ✓

1

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

2

jeedal²: m.l (baayoloji) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa.

3

jeedal³: f.g1 (-alay, -ashay) Jeedal wax la dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

2

jeedal²: m.l (baay.) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa. m.f.dh, jeedalid.

waa la naqliyay ✓

m. n. whip, lash

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) lash (laash); whip (wip) ~ shaabuug

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaabuug la dhac. Jeedal faraska ha ordee. Dh: shaabuugee.

2

jeedal -ka: (magac, lab, keli) suun adag oo dabo la qabto leh oo fardaha la la dhaco si ay aad ugu ordaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: karbaash, nadi, shaabuug

2

de: whip, lash

3

lx: jeedal

4

nt: jeedal (jeedlay) [v1=tr]

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: jeedal

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedid-da)

2

1. Meel u socosho; anbabbaxsanaan.

3

2. (u jeedid) wax indhaha ku hayn; arkid; fiirin.

4

3. (sii jeedid) dib u jeeda; qofka hadla haya dhabarka u duwa haya.

5

4. (soo jeedid) a) Xagga laga xigo ama laga hadla hayo u jeeda. b) seexasho la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeed.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u jalleecsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedin-ta)

2

1. Qof hawshii uu lahaa, illowsiin.

3

2. (hadal) furid.

4

3. (u jeedin) Wax ama qof wejigiisa meel u duwid, u leexin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeedi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, dhinac u jeedin.

2

jeedin -ta: (magac, dhedig, keli) (soo ~) hadal, fikir soo bandhigid. Soo jeedinta fikirkiisa ayaa la wada sugayaa. Dh: gudbin.

3

jeedin -ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) qof hawl ka mashquulin.

waa la naqliyay ✓

(fal) carar oo baxso oo yaan raacdo ku soo gaadhin. Dh: fiko, baxso, firxo, caymo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg jeedsad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ra'yi soo bandhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ra'yi soo bandhigasho. m.f.dh, jeedsasho.

waa la naqliyay ✓

v. suggest for oneself; put forth (personal opinion); turn around

waa la naqliyay ✓

(fal) xagga kale eeg. Dh: jeeso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suggest for oneself; put forth (personal opinion); [ext.] turn around

2

lx: jeedso

3

pd: (jeedsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: jeedso

waa la naqliyay ✓

m.l Neefka birta la baxsada ee habeen ama maalin kaddib la arko isagoo dhintay, dabadeed la qasho oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) harrar gaaban oo lagu dhiso aqalka halka u hoosaysa. Dh: dadab.

waa la naqliyay ✓

f. n. wooden dish

waa la naqliyay ✓

-xeedhada: (n) bowl (bowl) or large dish used for serving for food up to four people ~ xeero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cunto hilib murmura ah iyo subag la isku shubay timir ama sabiibna lagu xardhay ah oo laba weel oo qurux iyo sharraxaad loo dhammeeyey oo la isku daboolay lagu rido oo caruuska iyo aroosadda cusub loo diiqo. Dh: diiqo Wa: xeedhooyin.

2

xeedho -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu cuno oo qori laga qoray oo sida saxniyada ah. Dh: xeero.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden dish

2

initial: x

3

lx: xeedho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeero {N}

7

key: xeedho

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeedhe hadduu yeedho dhibbaa jirtee eega. Dh: yeere, yeedheyeedhe.

2

yeedhe -ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Ardayda cashirka u yeedhi. Dh: yeeri.

2

yeedhi: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeedhi. Dh: yeeri

waa la naqliyay ✓

(fal) (u ~) cid iskaa u waco; u qaysho; u dhawaaqo, ii imaadda ku dheh. Nin kula shaqeeya u yeedho. Dh: waco, yeero.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) la-mid: janjeer¹.

waa la naqliyay ✓

Oblique

waa la naqliyay ✓

Declination

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u qolloocsan kurus geel yeesho; kurus geel oo dhan u qaloocsan. Haama jilihii, janjeedhka lahaa, oo janceel qaba, yaygu jaadane, yaa darka u jila. Dh: qulul. Li: toos.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) dildilaaca ku dhaca barkadaha iyo dhiskaba.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo niyadda ka oohid

waa la naqliyay ✓

1

Eed — (Eed-da)

2

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

3

2. Gaboodfal; gef; denbi.

4

-eed

5

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedid.

waa la naqliyay ✓

1

v. blame, accuse; repent, regret, lament

2

eed [feminine] n. accusation, blame; reason, cause; fault, guilt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) allegation (ala-geey-shin); blame (baleeym); fault, guilt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalad ad horay u gashay cidhibtiisa xambaaro oo ka qoomammee ama ku guuldarrayso. Dh: aalo.

2

eed: dabakar magacyada xagga danbe kaga darsama kolka cid loo aanaynayo ama loo tiirinayo Arrin dawladeed iyo indho qudhaanjeed, midna lama arko.

3

eed -da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn gef iyo denbi xanbaarsan. Gaboobe Senge wuxu yidhi 'Eed geel laga wadaan waayay!' Dh: gaboodfal, denbi, canbaarayn, gef. Wa: eedo.

4

eed -da: (magac, dhedig, keli) xaal iyo arrin loo fadhiyo; xaajo iyo gar la naqayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dad, m.l) la-mid: jarmo.

waa la naqliyay ✓

(Ged) S Kohautia caespitosa Schinz. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

(suffix) [-al] of, relating to, or characterized by: Ex: goboleed; regional

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cayd.

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) gaadiid dadku raaco oo biro iyo qalab kale ka samaysan oo afar shaag leh. Wallee meel caddaan lagu jaraan eydh ka ciyi waayin. Dh: gaadhi, gaari, tamaamuul, baabuur.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul sare oo fidsan.

waa la naqliyay ✓

/fiidh/ (v) 1. quudin, raashin-siin (v) 2. siin, gaarsiin (n) 3. quud, cunto.

waa la naqliyay ✓

n., (food) soor, -ti, sabbar, -ki, sooryo, -adi, masruuf or musruuf, -ki; v.tr., soor, sabbar, sabbaro; feed the cattle, daaqgee, daji; feed your family, masruuf; v.i., he lives on fruits, midho buu ku noolyahay; he lives like a Somali, sida dadka Soomaaliyeed buu u cunaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Geed-ka)

2

1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.

3

2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.

4

3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓