Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Jeedal-ka)

2

Suun adag oo dabo la qabto leh, oo fardaha orod lagaga keeno; nadi.

waa la naqliyay ✓

1

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

2

jeedal²: m.l (baayoloji) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa.

3

jeedal³: f.g1 (-alay, -ashay) Jeedal wax la dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

jeedal¹: m.l (-llo, m.dh) Suun adag oo dabo la qabsado leh oo fardaha iyo wixi lamida lala dhaco si ay orodka u badiyaan; nadi. la-mid: jeydal.

2

jeedal²: m.l (baay.) Shaabuug qaab dherer yar leh ilaa 150 maykaroon/m. oo laga helo oogaada unugyada qaarkood, gaar ahan unugyada taranka ee socda. Tusaale ahaan isbeermatosowa, bakteeriya iyo qaar ka mid ah borotosowa. m.f.dh, jeedalid.

waa la naqliyay ✓

m. n. whip, lash

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) lash (laash); whip (wip) ~ shaabuug

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaabuug la dhac. Jeedal faraska ha ordee. Dh: shaabuugee.

2

jeedal -ka: (magac, lab, keli) suun adag oo dabo la qabto leh oo fardaha la la dhaco si ay aad ugu ordaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: karbaash, nadi, shaabuug

2

de: whip, lash

3

lx: jeedal

4

nt: jeedal (jeedlay) [v1=tr]

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: jeedal

waa la naqliyay ✓

(fal) la dhac jeedalka oo ulee. Dh: ulee.

waa la naqliyay ✓

1

beedal¹: m.l la-mid: beeddal¹.

2

beedal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: beeddal².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) is bihinbihinta iyo isku looxlooxidda ay samayso neef dhedig oo oofanayaa. Dh: oofad, lugadeg.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) la-mid: jeedal¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Faataadhugla-ha)

2

Qof is tustus badan oo wuxuusan ahayn iska dhiga; afmiinshaar; jeedaldheere.

waa la naqliyay ✓

1

(Faraqabsi-ga)

2

1. Waxa yar oo u horreeya oo ganacsiga lagu bilaabo.

3

2. Ul ama jeedal ama tusbax ama wax kaloo la mid ah oo la qaato, si aan faruhu u gororin; farallaab.

4

3. Lacag waxyaalaha yaryar lagu gato.

waa la naqliyay ✓

1

(Nadi-ga)

2

Jeedal; shaabuug; karbaash.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Dir ka tirsan faylamka borotosoowa, xubnahoodu waxay leeyihiin jeedal loo adeegsado socodka.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jeedalid.

waa la naqliyay ✓

1

karbaash¹: m.l (-shyo, m.dh) 1. Suun dhuuban oo dheer oo dabo la qabto leh, waxna lala dhaco, jeedal. 2. Calallo, jawaano iyo wixi lamida oo la isku tolo oo waxyeellada rarka looga celiyo gaadiidka.

2

karbaash²: f.g1 (-shay, -shtay) Wax jeedal la dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/nadi, m.dh) Jeedal yar oo faraska lagu dhufto si uu u dheereeyo; karbaash.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Qayb kasta oo ka mid ah unugga, sida bu'da ama jeedalka, taas oo qabata shaqo gaar ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-sheeyay, -sheysay) Bakoorad, jeedal iyo wixi lamida qarash ku samayn. la-mid: qarashyee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Bakoorad, jeedal iyo wixi lamida oo qarash lagu sameeyey ahaansho. la-mid: qarashayeysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Suun dhuuban, dheer, dabo la qabsado leh oo wax lala dhaco; karbaash; jeedal.

waa la naqliyay ✓

1

waraf: m.l (-fyo, m.dh) Xarig qaylo dheer oo lagu ilaalsho beeraha; qawle; jacle; jeedalqawle.

2

wąraf¹: m.l Welwel ama xanuun lala seexan waayay. la-mid: weref¹.

3

wąraf²: f.mg1 (-rfay, -rafday; -rfi) Welwel ama xanuun la seexan waayid. la-mid: weref².

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Dir ka tirsan faylamka borotosoowa, xubnahoodu waxay leeyihiin jeedal loo adeegsado socodka.

waa la naqliyay ✓

1

karbaash¹: m.l (-shyo, m.dh) 1. Suun dhuuban oo dheer oo dabo la qabto leh, waxna lala dhaco, jeedal. 2. Calallo, jawaano iyo wixi lamida oo la isku tolo oo waxyeellada rarka looga celiyo gaadiidka.

2

karbaash²: f.g1 (-shay, -shtay) Wax jeedal la dhicid. m.f.dh, karbaashid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Qayb kasta oo ka mid ah unugga, sida bu'da ama jeedalka, taas oo qabata shaqo gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Xarig qaylo dheer oo lagu ilaalsho beeraha; qawle; jacle; jeedalqawle.

waa la naqliyay ✓

Jeedallay

waa la naqliyay ✓

Jeedal

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel fog ka eegid. 2. Dibi sac wadaalin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel fog ka eegid. 2. Dibi sac wadaalin. m.f.dh, jeedaalin.

waa la naqliyay ✓

v. gaze (at a distant object)

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u eeg: dhinac fiiri, dib u day. Jeedaali inuu soo socdo wiilkiii dabadhoonka ahaa. Dh: jalleec, daymoo.

waa la naqliyay ✓

1

de: gaze (at a distant object)

2

lx: jeedaali

3

pd: (jeedaaliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: jeedaali

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedaala-da)

2

Dhugasho dheer (badanaa wax durugsan); fiiro; eegmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fiirinta wax meel dheer laga eego.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of gazing at a distant object

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dib u eegitaan, dhinac fiirin. Midabka baal dahab sidoodii, ishaan daymada ka bogonoo, jeedaalada wow dawiyo nabadeey. Dh: jalleeco.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of gazing at a distant object

2

lx: jeedaalo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: jeedaalo

waa la naqliyay ✓

(fal) jeedal la dhac oo ku dhufo.

waa la naqliyay ✓

-yey / jeedaleysay: (v) lash (laash); whip (wip) ~ karbaash

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kebed ilaa lix xadhig oo kala nooc ah ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeedal². la-mid: jeedlid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shaabuug la dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeddal-ka)

2

Neef gammaan ah oo dheddig kolkuu kudaal u baahan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

beeddal¹: m.l B. ah: Geenyo kudaal u baahan. la-mid: beedal¹.

2

beeddal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Kudaal u baahasho (geenyo). la-mid: beedal².

waa la naqliyay ✓

m. n. female horse in heat

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dareen gammaan ay muujiso marka ay u baahato faras saarta. Beedalka geenyada farasku wuu deermaya bal sida uu eegi fiiri! Dh: orgood.

2

beeddal: (fal) gammaanka dhedig dareen rabitaan gudmo amuuji, labood u baaho. Geeyandu way beeddalaysaa. Dh: oofo, orgoo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: asoollan

2

de: female horse in heat

3

lx: beeddal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: beeddal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) fardo ku baxsad: carar meel laga firxado oo dhul kale oo la joogi karo la tago. Waa jeedlad Soomaalidii meelay joogtaba e. Dh: fakad, baxsad, firxad, caymad, soogal.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jeedsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhinac daymood.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan. m.f.dh, jeedid.

waa la naqliyay ✓

v. look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [with preposition u] 1. see (sii) ~ arag. Ex: yaa u jeeday? who saw? 2. intention (in-teen-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhinac eeg.

2

jeed: (fal) (u ~) isha ku hay; maskaxda ku hay, fahansanow ujeeddada wax laga leeyahay.

3

jeed: (fal) (ku ~) wax ku mashquul.

4

jeed: (fal) (ka ~) ha rabin, ha doonin.

5

jeed: (fal) (sii ~) cid kale, dhabarka u sii jeedin ama xajisiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

2

lx: jeed

3

pd: (jeeday)

4

ps: v1=

5

xe: aan loola jeedo a decision that is intended for s.o.

6

xv: go

7

key: jeed

waa la naqliyay ✓

1

(Jeel-ka)

2

Wixii dhab loo jecel yahay, araggooda ama maqalkooda ama dhadhankooda ama raaxadooda, kd., u bogidda, jamaadda iyo macaanka laga helo.

waa la naqliyay ✓

1

jeel¹: m.l 1. Wixii dhab loo jecelyahay, araggooda ama maqalkooda ama dhadhankooda, iyo wixi lamida, u bogidda, jamaadda iyo macaanka laga helo. 2. Dareen rabitaan oo ku abuurma xoolaha marka ay waayaan dhanaan. 3. (-lal, m.dh) Meesha dadka dembiga gala lagu xiro; xabsi.

2

jeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. U j.: wax u jeel qabid; wax xiisayn. 2. U j.: xoolo si aad ah dhanaan u rabid.

waa la naqliyay ✓

1

jeel¹: m.l 1. Wixii dhab loo jecelyahay, araggooda ama maqalkooda ama dhadhankooda, iyo wixi lamida, u bogidda, jamaadda iyo macaanka laga helo. 2. Dareen rabitaan oo ku abuurma xoolaha marka ay waayaan dhanaan. 3. (-lal, m.dh) Meesha dadka dembiga gala lagu xiro; xabsi.

2

jeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. U j.: wax u jeel qabid; wax xiisayn. 2. U j.: xoolo si aad ah dhanaan u rabid. m.f.dh, jeelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] need, longing, ardent desire

2

jeel m. n. prison, jail, gaol

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) jail (jeeyl); prison (pirizan); penitentiary (paneteen-shari) ~ xabbsi

2

jeel -ka: (n) nostalgia (nastawlja); craving (kareeyving), hankering (hang kering), desire, longing (loongging); yearning (yeerning); pining (paayning) ~jan, jamasho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» aad ugu baaho.

2

jeel -ka: (magac, lab, keli) meel loogu tala galay in lagu xidho dadka dambiilayaasha ah. Dh: xabsi.

3

jeel -ka: (magac, lab, keli) xiisaha xoogga leh ee wax loo qabo sida kan xoolaha ku abuurma marka ay carro ama milix u baahdaan.

4

jeel -ka: (magac, lab, keli) qof aad isku fiicantihiin oo kuu hiilaya. Dh: saaxiib.

waa la naqliyay ✓

1

de: her

2

lx: -eeda

3

ps: pro-det-3f

4

xe: her name

5

xv: =-keeda

6

key: -eeda

waa la naqliyay ✓

1

(Eedaq-a)

2

(caano) garoor.

waa la naqliyay ✓

m.l Caano garoor ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Caano garoor ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): sour milk

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) caano fadhiya oo subaggii aan lagala bixin; caano gadhoodhay ama fadhiistay. Dh: gadhoodh, caanafadhi, garoor. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

1

de: sour milk

2

lx: eedaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2-m-mass

5

key: eedaq

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, eed iyo denbi dusha ka saar; cid kale, denbi ku oog. Dh: cambaaray, eedee.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dad u buka si wadar ah.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) beel bulsheed ab wadaag ah; tol isir dhalasho midayso. Jeedh bay wadaagaan labada oday.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax foolkoodu jiho gaar ah ku aaddanaa meel kale u duwid. 2. Cid hawl ay fulin lahayd ka hoosaasin. 3. Hadal, khudbad, iyo wixi lamida meel fagaare ah ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax foolkoodu jiho gaar ah ku aaddanaa meel kale u duwid. 2. Cid hawl ay fulin lahayd ka hoosaasin. 3. Hadal, khudbad, iyo wixi lamida meel fagaare ah ka sheegid. m.f.dh, jeedin.

waa la naqliyay ✓

v. direct, submit, suggest; distract; begin a speech

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. [with preposition u] deliver an address or a lecture; make a speech. Ex: khudbad buu ardaydii ujeediyey; he addressed the students. 2. face (feeys). Ex: daaqadda koonfur u jeeda; the window that faces the south. 3. turn (teen). Ex: dhanka kale u jeedi; turn to the other side. See also [eeg] sii jeedi; soo jeedi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama wax kale, dhankii uu u jeeday ma ahee, dhanka kale u weeci.

2

jeedi: (fal) (soo ~) hadal ama fikir soo bandhig. Dh: gudbi.

3

jeedi: (fal) (ka ~) qof hawl ka mashquuli.

waa la naqliyay ✓

1

de: direct, submit, suggest; distract; begin a speech

2

lx: jeedi

3

pd: (jeediyey)

4

ps: v2a=

5

key: jeedi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) iniinyaha bunku markay dhanyihiin oo ay galkooda kujiraan.

waa la naqliyay ✓

Kan iyadu leedahay.

waa la naqliyay ✓

keeda¹: mu.lh.l (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig, oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dhaddig) ay leedahay. Tus.”keedu wuxuu ka muuqdaa halkaas”.

waa la naqliyay ✓

1

keeda¹: mu.lh.l (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig, oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dhaddig) ay leedahay. Tusaale: Keedu wuxuu ka muuqdaa halkaas.

2

keeda²: (-keeda) dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. la-mid: keed.

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) lahaansho oo dhedig oo tilmaamaya wax qofka saddexaad ee kelida ah ee dhedig ay leedahay. Wa: kuweeda.

2

keeda: (dibkabe) lahaansho oo tilmaamaya wax qofka saddexaad ee kelida ah ee dhedig ay leedahay. Dh: keed.

waa la naqliyay ✓

/medhal/ (n) billad.

waa la naqliyay ✓

/pedhal/ (n) 1. badeelka cagta lugu wareejiyo (sida birta baaskiilka iwm oo cagaha lagu wado) (v) 2. cagaha ku dhaqaajin (cagaha ku war-wareejin).

waa la naqliyay ✓

Tan iyadu ay leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Weyddii halka ay teeda uga tagtay”.

2

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan”. la-mid: teed³.

waa la naqliyay ✓

1

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Weyddii halka ay teeda uga tagtay.

2

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan. la-mid: teed.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lahaansho oo muujinaya tan iyadu ay leedahay. Li: tiisa.

waa la naqliyay ✓

Standard

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: caydan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) baahi weyn wax u qaba; caydan.

waa la naqliyay ✓

Cordia somalensis 50

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh iyo wax la mid ah, mooye iyo tib ku tun oo buushibixi.

2

feedag -ga: (magac, lab, keli) hadhuudh ishii ka saarid oo mar labaad mooye intii lagu shubay, biyo yarna lagu daro dabadeed la buushibbixiyey.

waa la naqliyay ✓

féodal, adj. - fawdal.

waa la naqliyay ✓

/fiyuudhal/ (adj) dhul-goosi ah, (nidaamka dhul-goosiga) la-xiriira

waa la naqliyay ✓

La jeebay; la gooyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax qiyaas lagu gooyey ahaansho. 2. Ku j.: wax, wax kale lala ekeysiiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓