jareexayn

(Fadeexayn-ta)

Ceeb weyn u yeelid ama ku sheegid; facsharid.

m.f.dh eeg fadeexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceeb iyo kashifaad u geysad. Dh: ceebayn, canbaarayn.

(Hareerayn-ta)

Hareeraha ka marid; xerayn.

m.f.dh eeg hareeree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac walba ka marid: hareeraha ka marid. Tuugga hareerayn baa lagu qabtaa. Dh: xerayn, hareerays.

(Naseexayn-ta)

Hadal naseexo ah, cid kula talin, (ama nasteexayn).

m.f.dh eeg naseexee. la-mid: nasteexayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) waano iyo waxsheeg cid ku gargaarid. Dh: nasteexayn.

m.f.dh eeg sareedee.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaago ka dhigid; baraarayn.

(Xareedayn-ta)

Xareed ka dhigid.

m.dh (kiimika) Hab ka kooban karkarinta hoor iyo qaboojinta uumigiisa. Xareedaynta waxa loo isticmaalaa safaynta hoorarka ama kala sooridda xubnaha iskujir hoor ah.

m.dh (kiim.) Hab ka kooban karkarinta hoor iyo qaboojinta uumigiisa. Xareedaynta waxa loo isticmaalaa safaynta hoorarka ama kala sooridda xubnaha iskujir hoor ah.

Distilation

-ta: (magac, dhedig, keli) xareed ka dhigid. Dh: saafiyayn, xareedays.

xareedayn-ta: (magac, dhedig, keli) hab milanka hooreyaasha isku jira lagu kala sooco iyada oo la kulaylinayo illaa uu midi uumi ama adke isku beddelayo.

m. n. Marehan (clan name)

name-m sling, catapult; restless; hurler, thrower. Cf: Marraaxaan, Marriixaan, Warfaa

eeg Marraxaan.

cf: Daarood

de: Marehan (clan name) Alt sp: Mareexaan

lx: Marreexaan

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: Marreexaan

m.dh la-mid: naseexayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) waano iyo waxsheeg cid u gudbin. Dh: naseexayn.

m.dh eeg eexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cid xannaanaynteed ah, cid kalena lurkeed ku jiro yeelid; kan kula mudan ahmiyad siin. Eexaynta ubadkaa sidkaha loo ajalayaaye. Dh: xannaanin, naasnuujin, gacanbidixeedin, eexin.

(Jarayn-ta)

1. Fardo jarabbarid; jebin.

2. Shaxda, jare helid.

3. Gariirid; jarcayn; burunjiyeyn.

m.f.dh eeg jaree.

-ta (n) tremble (tarambel); shiver (shivar); convulsion (konvalshen) ~ jarco, jarcayn

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaarta shaxda, jare, saddex dhagax oo isku toosta ah diyaarin.

jarayn-ta: (magac, dhedig, keli) faras iyo wixii la mid ah, jare ku xidhid.

Jeexniin ku yaal; la jeexay; dillaacsan; dhanbalan.

jeexan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax dillaacay noqosho.

jeexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax dillaacay ahaansho.

jeexan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax dillaacay noqosho. m.f.dh, jeexmid.

jeexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax dillaacay ahaansho. m.f.dh, jeexnaan.

der. [adjective] torn, split, cut

(tilmaame) wax dillaacsan.

de: torn, split, cut

lx: jeexan

pd: (jeexnaa)

ps: adj-der

syn: dillaacsan, dhanbalan

key: jeexan

Lantana viburnoides 10, Leucas sp = Gillett et al 22217, 22488 40, Lippia carviodora 10, Ocimum basilicum 10, 0. prob. spicatum 01

(Jarcayn-ta)

1. Qarqaryo darteed ama xanuun la gariirid, jarayn, burunjiyeyn.

2. (ari) cadho ka dhayid.

m.f.dh eeg jarcee.

-ta: (n) shiver (shivar) ~ gargariir ~ jarayn

-ta: (magac, dhedig, keli) adhi cadho ka dhayid.

jarcayn -ta: (magac, dhedig, keli) harag cadceedda u dhigid oo jilcin.

(Jareexa-da)

Hadal waxkasheeg ah; xifaalo; kaftan.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhaawac cid la gaarsiiyo. 2. Ceeb cid lagu sheego. 3. Cay cid loo gaysto.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhaawac cid la gaarsiiyo. 2. Ceeb cid lagu sheego. 3. Cay cid loo gaysto.

f. n. injury; slander

-da: (magac, dhedig, keli) nabar ku dhacay maqaarka iyo ludda.

jareexo -da: (magac, dhedig, keli) hadal qof wax lagaga sheego. Iska daa jareexada iyo ceebaynta dadka. Dh: dhalleeco. Wa: jareexooyin.

bw: Arabic

de: injury; slander

lx: jareexo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: jareexo

(Jarrayn-ta)

Wax ka filasho; cuquulayn.

m.f.dh eeg jarree. la-mid: jarraysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) marti subax hore in yar oo martisoor ah siin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar jeeb u yeelid.

jeebayn-ta: (magac, dhedig, keli) mid la jeebay oo gacmaha ka xidhan, ka dhigid.

(Jeegayn-ta)

Biyaha korkooda jirjir u jiifsasho, u dabaalasho.

m.f.dh eeg jeegee.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha korkooda jirjir u jiifsasho o u dabbaalasho. Dh: dabbaaljirijir.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod meel dheer gaadhid. Dh: dheerayn, siibasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) guursasho oo qoys oday iyo islaan ah samayn.

reerayn-ta: (magac, dhedig, keli) inan gudniin fircooni ah qudan furid oo dadabgal u diyaarin.

(Reexaan-ta)

Nagaar la beero oo udgoon; (ama riixaan).

m.dh la-mid: riixaan.

f. n. aromatic herb species

Lippia carviodora 10

(Rihan) All. Som. Ocimum basilicum L. Labiatae.

S Ocimum canum Sims. Labiatae.

C Ocimum spicatum Defl. Labiatae.

N Ocimum tomentosum Oliv. Labiatae.

C Lantana viburnoides (Forsk) Vahl. Verbenaceae.

C Lippia carviodora Meikle. Verbenaceae.

S Lippia dauensis (Chiov) Chiov. Verbenaceae.

S Becium obovatum (E.Mey) N.E.Br. Labiatae.

May Endostemon ctenoneurus R. Harley. Labiatae.

May Endostemon tenuiflorus (Benth) Ashby. Labiatae.

C Leucas minimifolia Chiov. Labiatae.

C Sphaeranthus ukambensis Vatke & Hoofm. Compositae.

-ta: (n) aromatic plant

-ta: (magac, dhedig, keli) nagaadh la beero oo udgoon. Reexaan udgoon iyo ramaas baad u eegtahay.

a: riixaan

de: aromatic herb sp.

lx: reexaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: reexaan

(Aleelayn-ta)

Aleel ku samayn, qurxin darteed.

m.f.dh eeg aleelee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.

(fal) mid la wada arkayo oo muuqda, noqo; caan noqo. Nin warkiisu carceerayoo, wanaaggiisu cad beelayoo, noqo cawri ka baaqday. Dh: muuqo, caanbax. Li: qarsoon.

(fal) dhinacyada ka gal oo xeray.

(Jaleefan-ka)

Geed cadaadda u eg oo xabag wanaagsan.

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

m. n. tree species that produces an edible gum

-ka: (magac, lab, keli) geed xabag wanaagsan oo cadaadda u eg.

de: tree sp. that produces an edible gum

lx: jaleefan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jaleefan

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Cay kaftan ah cid u jeedin.

v. injure (physically ~ emotionally), slander; attack (with sarcasm); satirize

(fal) in aad qof nabur loo geystay uu xaqdo.

de: injure (physically ~ emotionally), slander; attack (with sarcasm); satirize

lx: jareexee

pd: (jareexeeyey)

ps: v2b=

key: jareexee

(tilmaame) la saxeexay; saxeex ku yaallo, lagu dhigay.

(fal) xareed ka dhig. Rooboow noo xareeday. Dh: xareedee, xareedi. Li: ajee.

-ta: (magac, dhedig, keli) faalka kolka la dhigo oo uu qaldamo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hareerayn.

(Jelfon) May, S Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.

N Acacia senegal (L) Willd. Mimosaceae.

May, S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

N Acacia hamulosa Benth. Mimosaceae.

N Acacia asak. Forsk. Willd. Mimosaceae.

m. n., [collective] tuna fish

-ka: (magac, lab, keli) hilibka libaaxbadeedka iyo kalluunku kolkuu qallalanyahay. Dh: gallal.

de: tuna fish

lx: maleexaan

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: maleexaan

(Sareedaan-ka)

Jikada doonyaha.

m.l (-aammo, m.dh) Jikada doonyaha iyo maraakiibta.

m. n. ship's galley

-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo khayr badnaanta.

sareedaan -ta: (magac, dhedig, keli) halka ay dadka doonyuhu wax ku karsadaan ee madbakha u ah. Dh: jiko.

de: ship's galley {E}

initial: s

lx: sareedaan

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: sareedaan

(Wadeecayn-ta)

Wadeeco ka dhigid; dayacid; baylahin.

m.f.dh eeg wadeecee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadeeco ka dhigid; dayacid; baylihin.

wadeecayn-ta: (magac, dhedig, keli) ceeb laga sheego cid aan lahayn. Wadeecayn bay u jeediyeen ninkii maamulaha ahaa. Dh: ceebeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xareedayn.