jar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jar
1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.
2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jar
jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.
jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare (3).
jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jar
jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.
jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare.
jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho. m.f.dh, jarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jar
v. cut (up ~ off ~ out), slice, pare, reap, mow down, chop
jar m. n. ledge (of a cliff), edge, border
jar [feminine] n. role; part (but connotes deceit and trickery)
jar [feminine] n. Somali checkers
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
jar
/jar/ (n) 1. dhalo (qullada malmalaadada laga isticmaalo oo kale) e.g jar of jam. 2. wax jiriirica leh (kaa nixiya).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jar
-ay / tay: (n) cut (kat); separate (sap-areeyt); remove (rimuuv); reduce (ridhuus); chop (jaap); sever (sever); detach (di taaj) ~ goo, jarjar
ka jar -ay / tay: (n) [Mathematics]: subtract (sabtaraat); take away; deduct (di dhakt)
jar -ka: (n) livestock rasied or breeded for export ~ ahmi
jar -ta: (n) checkers (jeekaris) ~ shax
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jar
(fal) laba u ka kala dhig. Dh: goo.
jar -ka: (magac, lab, keli) bohol weyn oo go'an, xaraar aan kor loo fanan karin, hoosna looga daadegi karin. Dh: qaw, haadaan, gebi, loolli.
jar -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixii la mid ah. Dh: jare.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
jar
n., (vessel) dhiil, -shi, gog, -gi, haan, -ti, qumbo, -adi, mardaban, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afarrey
(Afarrey-da)
1. Gabay yar, shanley.
2. (shax) afar iska soo horjeedda oo hogi u dhexayso, oo ka samaysan labo jare oo taagan (isku dhici kara).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Agabbar
(Agabbar-ka)
Layli; tababbar; jarayn; jebin
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ahmin
(Ahmin-ka)
Ishkinka iyo ariga shilis; jar; (ama ahmi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birjeeb
(Birjeeb-ka)
Qalab birlab ah oo biraha kale lagu jaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Burunjiyeyn
(Burunjiyeyn-ta)
Dubaaxin; jarcayn; qarqarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cadeyn
(Cadeyn-ta)
Cad cad u googgoyn; yaryarayn; cadadeyn; jarjarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cuud
(Cuud-ka)
1. Qoriqadiid udgoon oo la shito.
2. Cayaar qori yar (cuud) iyo ulo, lagu cayaaro.
3. Good, xoolo.
4. (badar) jariirta aad loo yaryareeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daabac
(Daabac-a)
1. Farsamada buugagga iyo wargeysyada, kd., oo aan farta ahayn lagu qoro inta lagu isticmaalo xuruuf jaran, ama tu kolkaas qalab gaar ahi shubo oo jarjaro oo dabadeed inta khad la marsho waraaqaha lagu qoro.
2. (dhar, kd.) xarar wax lagu qurxiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deli
(Deli-ga)
Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Delidhac
(Delidhac-a)
Jarkadhac; meelkadhac; dhibtood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Delidhicid
(Delidhicid-da)
Meel jar ah ama la mid ah, ka dhicid; dhib arkid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deyn
1. (Deyn-ka) a) Wax (lacag, kd.) qof qabo oo qof kale ama dad kale ka qabo; gashi. b) Jar, haadaan, laag.
2. (Deyn-ta) Dhaafid, ka aalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhabannacaso
(Dhabannacasa-da)
Digirta iyadoo curdan ah oo galkeedoo weli cagaaran ku jirta la jaro oo la cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dheemman
(Dheemman-ka)
1. Waxyaalaha dhulka lagala soo baxo kan ugu adag: wuxuu u eg yahay dhalo (quraarad) aad u belbeleysa.
2. Cad geedkaas laga sameeyey oo kamid ah dhagaxa qaaliga ah ama alaabada wax lagu jarjaro oo adaygga badan u baahan afka loo gesho oo caarad looga dhigo.
3. Afarta jaad oo turubka mid kamid ah ~ almaas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhuumood
(Dhuumood-ka)
Geed laamihiisu dhexda ka wada daloolaan oo dadku badanaa dhuumo ka jarto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dubaaxin
(Dubaaxin-ta)
Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyeyn; jarcayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faal
(Faal-ka)
Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Falid
(Falid-da)
1. Afka ama addinka wax ka qabasho; wax aan hor u jirin, la imaansho; (wax) si ka dhigid; samayn; waxayn; falkin; yeelid; suubbin; qabasho.
2. Beer dhirta ka jarid, limid, kd.
3. Falfalid; sixrid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gacmadheere
(Gacmadheera-ha)
Geed xoolaha lagu dhacariyo: wuxuu lee yahay laamo geedaha kale fuula iyo xididdo biyo ka buuxaan oo xoolaha loo jarjaro oo laga waraabsho; faradheere.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Galool
1. (Galool-ka) Geed qodax leh oo sarmaanta u eg; wuxuu lee yahay laamo toostoosan oo qalab badan laga jaro (udbo, dhigo, hangoollo, ulo, ...) mayrax laga sameeyo kebdo, xargo; asal wax lagu aslo sida shaahana loo cabbo.
2. (Galoo-sha) Mindhicirka qaarki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ajar
(Ajar-ka)
1. (-) Samafalka abaalgudkiisa xagga Ilaah laga helo.
2. Ajarid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ajar
ajar¹: m.l 1. la-mid: ajir, ajri. Abaalgud Eebbe siiyo qof camal wanaagsan sameeyey. 2. la-mid: ajarid.
ajar²: m.dh (-ro, m.dh) Khayaano; qayaano.
ajar³: f.g1 (-ray, -rtay) Cid si qarsoodi ah u dhibaatayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ajar
m.l Abaalgud Eebbe siiyo qof camal wanaagsan sameeyey.Tusaale: Ajar badan ayaad ka helaysaa camalkaas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ajar
v. deceive, mislead
ajar m. n. blessing, divine grace, reward from God
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ajar
/ajaar/ (adj) albaab balagan ama in yar ka furan. e.g. She left the door ajar.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ajar
-ay / tay: (v) mislead (misliid); lead into error of thought or action ~ ku khatalmid
ajar-ka: (n) a favor from God, in return for good deeds, God's blessing ~ xasanaad
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ajar
/ajaar/ (adj) waabysyng, wal yer furung. The back door was ajar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ajar
(fal) dhibaatee cid kale; cid kale lur gaadhsii. Waraabe, waa nin cid kaste oo la jaar ah ba ajara.
ajar-ka: (magac, lab, keli) abaalmarinta ay addoomadu xagga Rabbi ka helaan, markay gutaan waajibaadkii uu faray ama ay sameeyaan samafal iyo wax wanaagsan oo kale. Li: ciqaab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaar
(Jaar-ka)
1. Xakame yar.
2.° Deris.
3. Haruub; bire.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaar
m.l (-rar, m.l) 1. Dad guryo isu dhaw deggan. 2. la-mid: yaar 1. Xakame yar oo fardaha afka looga xiro. 3. Haruub; bire.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jaar
m.l (-rar, m.l) 1. Dad guryo isu dhaw deggan. 2. Xakame yar oo fardaha afka looga xiro. 3. Haruub; bire.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jaar
m. n. neighbor
jaar m. n. halter, small bridle
jaar m. n. milking vessel, milk container
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jaar
-ka: (n) neighbor (neeybor); neighborhood (neey-bor-huudh) ~ daris, jiiraan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaar
-ka: (magac, lab, kali) dadka degmada is xiga. Dh: jiiraan. Wa: jaarar.
jaar -ka: (magac, lab, kali) xakami yar oo lagu leeddafuulo fardaha.
jaar -ka: (magac, lab, keli) hadhuub weyn. Jaar ayaa nin la jecelayahay caano loogu jiidaa. Dh: hadhuub. Wa: jaarar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jare
(Jara-ha)
1. Xarig lo'da iyo fardaha lagu qabto.
2. Shax: a) kolka saddex isku dhacdo. b) Shaxda lafteeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jare
m.l 1. (-rayaal, m.l./dh) Xarig fardaha, lo'da iyo wixi lamida lagu qabto. 2. Shaxda marka hab dheelkeedu saddex isugu dhacdo. 3. la-mid: jar 2. Hab fadhi ciyaareedka ka mid ah oo loo dheelo; daamad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jare
m. n. halter; lasso
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JARE
(Jare) S Cynodon dactylon (L) Press. Gramineae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jare
-jaraha: (n) lasso (laaso); lariat (laarit); leash (liish); bridle (bareeydhel) ~ xakame
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jare
-ha: (magac, lab, keli) weerarka ciyaarta shaxda ee god illaa god loo guuro. Macnaa gabaygu kala leeyihiyo jariyo miidaane.
jare-ha: (magac, lab, keli) xadhig ka mid ah xadhkaha awrta iyo fardaha loo isticmaalo. Dh: tababar, layli. Wa: jareyaal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jare
de: halter; lasso
lx: jare
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: jare
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax qayb ka goosasho. 2. Timo si wanaagsan u goyn. 3. Haad booladu tahay haad kale ku qabsasho. 4. Shax xabbad qaadid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jaro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax qayb ka goosasho. 2. Timo si wanaagsan u goyn. 3. Haad booladu tahay haad kale ku qabsasho. 4. Shax xabbad qaadid. m.f.dh, jarasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaro
(fal) wax isku yaallay, in ka gooso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jawr
° (Jawr-ka)
Xukun aan xaq ahayn; talis ama guddoon, xoog iyo xaqdarro ku dhisan; julul; dulmi; (ama jowr).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jawr
jąwr¹: m.l Xukun aan xaq ahayn; caddaalad darro. la-mid: jowr¹.
jąwr²: f.mg1 (-ray, -rtay) Caddalad darro samayn. la-mid: jowr².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jawr
jąwr: m.l Xukun aan xaq ahayn; caddaalad darro. la-mid: jowr.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jawr
m. n., [abstract] tyranny, unfairness, injustice
jawr v. tyrannize
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jawr
-ka: (magac, lab, keli) go'aan ama xukun aan xaq ahayn oo dulmi ku dhisan. Dh: xaqdarro. Li: caddaalad.
jawr -ka: (magac, lab, keli) xumaan ay geysanayaan dad awood maammul isticmaalaya. Dh: dulmi. Li: caddaalad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ar
u.j la-mid: waryaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aar
(Aar-ka)
1. Libaax weyn oo lab.
2. Aan biqin; geesi.
3. Aarsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aar
vl. n., [collective] revenge, vengeance
aar m. n. adult male lion; brave man
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aar
nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aar
-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aar
magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aar
(fal) alaab aqal ama wax kale meel kore saar.
aar: (fal) (ka ~) cid dakano gashay ka gud oo ciddii dishay qof ka mid ah dil.
aar -ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Aar qoyey dawacaa la moodaa. Dh: libaax, gucumaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bar
1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.
2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.
bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.
bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Bacaad xeelli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bar
v. teach
bar v. introduce someone
bar v. fail to fill up
bar v. halve, cut into half
bar m. n., num: half
bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain
bar [feminine] n. livestock
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bar
/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bar
-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)
bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half
bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)
-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts
bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.
is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)
bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bar
Metà; mezzo
Half
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bar
/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bar
s.m. - baar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bar
(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.
bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.
bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.
bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.
bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bar
بُقْعَة، نصف
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Car
(Car-ka)
1. Qadiidka ku hara weelka caanaha (dhiil, kd.) marka la culo.
2. Car! Haddaad ku dhacdid! Wir!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
car
car¹: m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!
car²: f.mg1 (-ray, -rtay) Car noqosho. la-mid: cartan².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
car
m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
car
m. n. sooty residue left after cleaning milk vessels
car m. n., [abstract] freshness, newness
car inter. don't you dare!, you'd better not!
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
car
/kaar/ (n) 1. baabuur; gaari (n) 2. qaybta rakaabka ee tareenka.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
car
(inter) expression used to challenge [someone]; dare (deer); I dare you!
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
car
/kaar/ (n) 1. baabuur. 2. tariinky qiib ku mid eh oo dadky koraw.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
car
-ka: (magac, lab, keli) quruxda xoolaha; xoolaha dhaqaalaysan sida ay u egyihiin. Xooluhu sannadkan car bay leeyihiin. Dh: suud, dhoy. Li: xayeesh, naashif.
car -ka: (magac, lab, keli) qadiidka yaryar ee madow ee ku hadha weelka la culay. Dh: culay.
car!: erey la macne ah 'haddaad ku dhacdo, kuna dhici mayside!' oo qof lagu cabsi geliyo. Car! ilmahaas dharbaax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dar
v. scoop, dip out; attach, join; add
dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
dar [feminine] n. sake, reason
dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dar
-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon
kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)
isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas
dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)
dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dar
(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.
dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.
dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.
dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.
dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.
dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.
dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.
dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar
de: sincerely; honestly
lx: dar
pd: \pd-alla
ps: adv-expr
key: dar
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ear
Dheg
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
ear
(n) an organ of hearing, responsible, in general, for maintaining balance as well as sensing sound, and divided in humans into the external ear, the middle ear, and internal ear.
dheg
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ear
/iyar/ (n) dheg.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ear
n., dheg, ti; ear lap, daxal, -shi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Far
(Far-ta)
1. Xubnaha dhuudhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood.
2. Ereyo ama hadal ama xuruuf qoran ama daabacan; hab wax loo qoro; qoraal duwan oo qolo u gaar ah.
3. Waraar yar oo biyo jeexeen ama looguba talaggalay inay maraan; biyammareen; kanaal; keli; gacan; tog.