ereyga

jaleelo-ari

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

JALEELO-ARI

DHAN
1

(Jalelo-ari) N, S Cassia italica (Mill.) W.F.Andr. Caesalpinaceae.

2

C Cassia truncata Brenan. Caesalpinaceae.

3

S Cassia senna L. Caesalpinaceae.

4

S Cassia longiracemosa Vatke. Caesalpinaceae.

5

N, C Cassia helosericea Fres. Caesalpinaceae.

6

C Cassia ellisiae Brenan. Caesalpinaceae.

7

S Cassia baccarinii Chiov. Caesalpinaceae.

8

C Cassia adenensis Benth. Caesalpinaceae.

9

Dj Cassia angostifolia Vahl. Caesalpinaceae

10

S,C Crotalaria laburnifolia L. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

JALEELO-GEEL

DHAFANDHAAF
1

(Jalelo-gel) N Cassia somalensis Serrato. Caesalpinaceae.

2

C Cassia ellisiae Brenen. Caesalpinaceae.

3

C Cassia longiracemosa Vatke. Caesalpinaceae.

4

C Cassia senna L. Caesalpinaceae.

5

C Cassia italica (Mill.)W.A. Andr. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haleelarin

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) hal marka ay dhasho si dhaqso ah u rinta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

haleela-rin

DHAFANDHAAF

m.l Hal marka ay dhasho si dhaqso ah u rinta.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jaleelogeel

DHAFANDHAAF

-sha: (magac, dhedig, keli) jaad jaleelada ka mid ah oo aanu aadamuhu cunin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caleensaarid

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: caleemasaarid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caleensaarid

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) qof la dooranaayo ama la boqraayo ku caanashubid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aleelaad

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) dhagaax yaryar oo badda laga soo guro wax na lagu qurxiyo. Dh: aleel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aleelayn

DHAFANDHAAF
1

(Aleelayn-ta)

2

Aleel ku samayn, qurxin darteed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aleelayn

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg aleelee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aleelayn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aleelays

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) eeg aleelayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

allabari

DHAFANDHAAF

-ga: (n) sacrifice (sakrafaays); feast (fist); especially the ritual slaughter of an animal ~ duco, sab

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Allabari

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) tuugista Eebbe wax la weydiisto ama laga magan galo. Aamiinta ducad iyo Allabariga mooyee, arrin kale ma haynnaa. Dh: Allatuugsi, Rabbibari, Ilaahbari, ducaysi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ballaari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ballaari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid. m.f.dh, ballaarin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ballaari

DHAFANDHAAF

v. widen, broaden, enlarge

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ballaari

DHAFANDHAAF

-yey -say: (n) expand (ikis pandh); make greater in size, volume, quantity, or scope; enlarge, widen, broaden ~ ballaadhi. Ex: hawadu way ballaarataa markii la kulluleeyo [kulayliyo]; air expands when heated

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ballaari

DHAFANDHAAF

(fal) eeg balaadhi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ballaari

DHAFANDHAAF
1

a: ballaadhi

2

de: widen, broaden, enlarge

3

lx: ballaari

4

pd: (ballaariyey)

5

ps: v2a=

6

key: ballaari

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jaleefan

DHAFANDHAAF
1

(Jaleefan-ka)

2

Geed cadaadda u eg oo xabag wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jaleefan

DHAFANDHAAF

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jaleefan

DHAFANDHAAF

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jaleefan

DHAFANDHAAF

m. n. tree species that produces an edible gum

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jaleefan

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) geed xabag wanaagsan oo cadaadda u eg.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

jaleefan

DHAFANDHAAF
1

de: tree sp. that produces an edible gum

2

lx: jaleefan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: jaleefan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jeeraari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo jeeraaro samayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jeeraari

DHAFANDHAAF

v. train a horse by making it circle around oneself at the end of a rope

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jeeraari

DHAFANDHAAF

(fal) orod isa sii daa oo carar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

jeeraari

DHAFANDHAAF
1

de: train a horse by making it circle around oneself at the end of a rope

2

lx: jeeraari

3

pd: (jeeraariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: jeeraari

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

maleelan

DHAFANDHAAF

(tilmaame) qooshan oo dhegdheg isjiidanaya ah. Qoosh maleelan laxoox ma noqdo. Dh: malleelan, cajiinan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

meelmari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Arrin, talo iyo wixi lamida hirgelin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

meelmari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Arrin, talo iyo wixi lamida hirgelin. m.f.dh, meelmarin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

meelmari

DHAFANDHAAF

v. put into effect; make function; find a place ~ solution for

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

meelmari

DHAFANDHAAF

-yey / say: (v) materialize (ma-tiiri-yalaayz); realize, make real

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

meelmari

DHAFANDHAAF

(fal) socodsii oo hawlgeli. Qaraarka lagu heshiiyo meelmari. Dh: fuli.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

meelmari

DHAFANDHAAF
1

de: put into effect; make function; find a place ~ solution for

2

lx: meelmari

3

pd: (meelmariyey)

4

ps: v2a=idiom

5

see: mari

6

key: meelmari

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aleelaale

DHAFANDHAAF
1

(Aleelaala-ha)

2

Jaadadka dibqallooca mid ka mid ah, oo aad u weynaada, oo xubnaha dabada iyo oogada qaarkeed midabyo ku yeesha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aleelaale

DHAFANDHAAF

m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc dibqallooca ka mid ah oo aad u weyn oo dabada midabbo kala duwan ku leh, waabaayo halis ahna leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aleelaale

DHAFANDHAAF

m. n. large scorpion species

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aleelaale

DHAFANDHAAF

-ha: (magac, lab, keli) jaad dibqallooca mid ka mid ah oo aad u weynaada. Dabada iyo oogada ayuu xubno midabyo leh ku yeeshaa. Aleelaaluhu waa cayayaan sun badan oo halis ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

aleelaale

DHAFANDHAAF
1

cf: dibqallooc

2

de: large scorpion sp.

3

lx: aleelaale

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: aleelaale

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

DAAWO-ARI

DHAFANDHAAF
1

(Dawo-eri) N Euphorbia nogalensis Chiov. Euphorbiaceae.

2

N Jatropha spinosa (Forsk) Vahl. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

haleelsii

DHAFANDHAAF

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax kale la kulansiin. la-mid: haleeshii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

haleelsii

DHAFANDHAAF

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax kale la kulansiin. m.f.dh, haleelsiin. la-mid: haleeshii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

haleelsii

DHAFANDHAAF

v.caus: cause someone to make something in time

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haleelsii

DHAFANDHAAF

(fal) kansho u sii inuu hawl qabto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

haleelsii

DHAFANDHAAF
1

de: cause s.o. to make s.t. in time

2

lx: haleelsii

3

pd: (haleelsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: haleelsii

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

JALEEFAAN

DHAFANDHAAF
1

(Jelfon) May, S Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.

2

N Acacia senegal (L) Willd. Mimosaceae.

3

May, S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

4

N Acacia hamulosa Benth. Mimosaceae.

5

N Acacia asak. Forsk. Willd. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

meel mari

DHAFANDHAAF

v. put into effect; find a place ~ solution for; make something function; cause to come to pass; apply to

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

meel_mari

DHAFANDHAAF
1

de: put into effect; find a place ~ solution for; make s.t. function; cause to come to pass; apply to

2

lx: meel mari

3

pd: (mariyey)

4

ps: v2a=idiom

5

key: meel_mari

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

saleelmac

DHAFANDHAAF

m.l Geedgaab leh caleemo jiljilicsan oo aan jebin iyo qodxo yaryar. la-mid: salaamaco.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caleensaar

DHAFANDHAAF
1

(Caleensaar-ka)

2

Caleemo iyo ubax si gaar ah u tidcan oo qofka la boqra hayo madaxa loo geliyo; jillaw ama mayrax ku xirid; duubid; ubaxsaar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caleensaar

DHAFANDHAAF
1

caleensaar¹: m.l la-mid: caleemasaarid.

2

caleensaar²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: caleemasaar².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

caleensaar

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: caleemasaar².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

caleensaar

DHAFANDHAAF
1

v., [compound] crown

2

caleensaar vl. n., [compound] coronation of a king ~ chief

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

caleensaar

DHAFANDHAAF

-ay / -tay: (v) inaugurate (i-nooga-reeyt)-, crown (karown) ~ caleemasaar

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

camelopard

DHAFANDHAAF

n., geri, -gi, hal-geri, -di.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

habeenbari

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) cunto yar oo habeen keliya la karsan karo. Safarku kulkuu raago reer miyigu habeenbariga way kala amaahdaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

heleeliyar

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar dumarka u gaara oo ka mid ah heello-yaryarta waxaana ciyaara dumar isku dhafan hablo iyo islaamo, waxaana lagu rogaa: heleeli-yareey heleeli-yareey hoobaleey heleeli-yaraa; waa ciyaar jiib iyo sacab macaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jalleraris

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudka la tumay ee jallaha ah ood rartid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Maweelo-da

DHAFANDHAAF

folklore.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haleelitaan

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) hawl kansho u haysasho. Dh: jaanis, haleel, firaaqo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caleemasaarid

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg caleemasaar². la-mid: caleemasaar¹, caleensaar¹, caleensaarid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caleemasaarid

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) caleemasaar samayn.

waa la naqliyay ✓