jaleelo-ari
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JALEELO-ARI
(Jalelo-ari) N, S Cassia italica (Mill.) W.F.Andr. Caesalpinaceae.
C Cassia truncata Brenan. Caesalpinaceae.
S Cassia senna L. Caesalpinaceae.
S Cassia longiracemosa Vatke. Caesalpinaceae.
N, C Cassia helosericea Fres. Caesalpinaceae.
C Cassia ellisiae Brenan. Caesalpinaceae.
S Cassia baccarinii Chiov. Caesalpinaceae.
C Cassia adenensis Benth. Caesalpinaceae.
Dj Cassia angostifolia Vahl. Caesalpinaceae
S,C Crotalaria laburnifolia L. Papilionaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JALEELO-GEEL
(Jalelo-gel) N Cassia somalensis Serrato. Caesalpinaceae.
C Cassia ellisiae Brenen. Caesalpinaceae.
C Cassia longiracemosa Vatke. Caesalpinaceae.
C Cassia senna L. Caesalpinaceae.
C Cassia italica (Mill.)W.A. Andr. Caesalpinaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haleelarin
-ka: (magac, lab, keli) hal marka ay dhasho si dhaqso ah u rinta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haleela-rin
m.l Hal marka ay dhasho si dhaqso ah u rinta.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaleelogeel
-sha: (magac, dhedig, keli) jaad jaleelada ka mid ah oo aanu aadamuhu cunin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caleensaarid
m.dh la-mid: caleemasaarid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caleensaarid
-da: (magac, dhedig, keli) qof la dooranaayo ama la boqraayo ku caanashubid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelaad
-ka: (magac, lab, keli) dhagaax yaryar oo badda laga soo guro wax na lagu qurxiyo. Dh: aleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aleelayn
(Aleelayn-ta)
Aleel ku samayn, qurxin darteed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleelayn
m.f.dh eeg aleelee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelays
-ka: (magac, lab, keli) eeg aleelayn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
allabari
-ga: (n) sacrifice (sakrafaays); feast (fist); especially the ritual slaughter of an animal ~ duco, sab
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Allabari
-ga: (magac, lab, keli) tuugista Eebbe wax la weydiisto ama laga magan galo. Aamiinta ducad iyo Allabariga mooyee, arrin kale ma haynnaa. Dh: Allatuugsi, Rabbibari, Ilaahbari, ducaysi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ballaari
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ballaari
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid. m.f.dh, ballaarin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ballaari
v. widen, broaden, enlarge
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ballaari
-yey -say: (n) expand (ikis pandh); make greater in size, volume, quantity, or scope; enlarge, widen, broaden ~ ballaadhi. Ex: hawadu way ballaarataa markii la kulluleeyo [kulayliyo]; air expands when heated
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ballaari
(fal) eeg balaadhi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ballaari
a: ballaadhi
de: widen, broaden, enlarge
lx: ballaari
pd: (ballaariyey)
ps: v2a=
key: ballaari
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaleefan
(Jaleefan-ka)
Geed cadaadda u eg oo xabag wanaagsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaleefan
m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jaleefan
m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jaleefan
m. n. tree species that produces an edible gum
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaleefan
-ka: (magac, lab, keli) geed xabag wanaagsan oo cadaadda u eg.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jaleefan
de: tree sp. that produces an edible gum
lx: jaleefan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: jaleefan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jeeraari
f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo jeeraaro samayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jeeraari
v. train a horse by making it circle around oneself at the end of a rope
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jeeraari
(fal) orod isa sii daa oo carar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jeeraari
de: train a horse by making it circle around oneself at the end of a rope
lx: jeeraari
pd: (jeeraariyey)
ps: v2a=tr
key: jeeraari
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleelan
(tilmaame) qooshan oo dhegdheg isjiidanaya ah. Qoosh maleelan laxoox ma noqdo. Dh: malleelan, cajiinan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meelmari
f.g2 (-iyay, -isay) Arrin, talo iyo wixi lamida hirgelin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
meelmari
f.g2 (-iyay, -isay) Arrin, talo iyo wixi lamida hirgelin. m.f.dh, meelmarin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meelmari
v. put into effect; make function; find a place ~ solution for
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meelmari
-yey / say: (v) materialize (ma-tiiri-yalaayz); realize, make real
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meelmari
(fal) socodsii oo hawlgeli. Qaraarka lagu heshiiyo meelmari. Dh: fuli.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meelmari
de: put into effect; make function; find a place ~ solution for
lx: meelmari
pd: (meelmariyey)
ps: v2a=idiom
see: mari
key: meelmari
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aleelaale
(Aleelaala-ha)
Jaadadka dibqallooca mid ka mid ah, oo aad u weynaada, oo xubnaha dabada iyo oogada qaarkeed midabyo ku yeesha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleelaale
m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc dibqallooca ka mid ah oo aad u weyn oo dabada midabbo kala duwan ku leh, waabaayo halis ahna leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aleelaale
m. n. large scorpion species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelaale
-ha: (magac, lab, keli) jaad dibqallooca mid ka mid ah oo aad u weynaada. Dabada iyo oogada ayuu xubno midabyo leh ku yeeshaa. Aleelaaluhu waa cayayaan sun badan oo halis ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aleelaale
cf: dibqallooc
de: large scorpion sp.
lx: aleelaale
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: aleelaale
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DAAWO-ARI
(Dawo-eri) N Euphorbia nogalensis Chiov. Euphorbiaceae.
N Jatropha spinosa (Forsk) Vahl. Euphorbiaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haleelsii
f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax kale la kulansiin. la-mid: haleeshii.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haleelsii
f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax kale la kulansiin. m.f.dh, haleelsiin. la-mid: haleeshii.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haleelsii
v.caus: cause someone to make something in time
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haleelsii
(fal) kansho u sii inuu hawl qabto.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haleelsii
de: cause s.o. to make s.t. in time
lx: haleelsii
pd: (haleelsiiyey)
ps: v2a=caus
key: haleelsii
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JALEEFAAN
(Jelfon) May, S Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.
N Acacia senegal (L) Willd. Mimosaceae.
May, S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.
N Acacia hamulosa Benth. Mimosaceae.
N Acacia asak. Forsk. Willd. Mimosaceae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meel mari
v. put into effect; find a place ~ solution for; make something function; cause to come to pass; apply to
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meel_mari
de: put into effect; find a place ~ solution for; make s.t. function; cause to come to pass; apply to
lx: meel mari
pd: (mariyey)
ps: v2a=idiom
key: meel_mari
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saleelmac
m.l Geedgaab leh caleemo jiljilicsan oo aan jebin iyo qodxo yaryar. la-mid: salaamaco.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caleensaar
(Caleensaar-ka)
Caleemo iyo ubax si gaar ah u tidcan oo qofka la boqra hayo madaxa loo geliyo; jillaw ama mayrax ku xirid; duubid; ubaxsaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caleensaar
caleensaar¹: m.l la-mid: caleemasaarid.
caleensaar²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: caleemasaar².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caleensaar
f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: caleemasaar².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caleensaar
v., [compound] crown
caleensaar vl. n., [compound] coronation of a king ~ chief
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caleensaar
-ay / -tay: (v) inaugurate (i-nooga-reeyt)-, crown (karown) ~ caleemasaar
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
camelopard
n., geri, -gi, hal-geri, -di.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habeenbari
-ga: (magac, lab, keli) cunto yar oo habeen keliya la karsan karo. Safarku kulkuu raago reer miyigu habeenbariga way kala amaahdaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heleeliyar
-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar dumarka u gaara oo ka mid ah heello-yaryarta waxaana ciyaara dumar isku dhafan hablo iyo islaamo, waxaana lagu rogaa: heleeli-yareey heleeli-yareey hoobaleey heleeli-yaraa; waa ciyaar jiib iyo sacab macaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jalleraris
-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudka la tumay ee jallaha ah ood rartid.
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Maweelo-da
folklore.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haleelitaan
-ka: (magac, lab, keli) hawl kansho u haysasho. Dh: jaanis, haleel, firaaqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caleemasaarid
m.f.dh eeg caleemasaar². la-mid: caleemasaar¹, caleensaar¹, caleensaarid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caleemasaarid
-da: (magac, dhedig, keli) caleemasaar samayn.