jaldiyid

m.f.dh eeg badi². la-mid: badin, badis.

f.g3 (-yaday, -yatay) la-mid: jildiso.

(Buldiyid-da)

Buldi ku cabbirid.

m.f.dh eeg buldi².

-da: (magac, dhedig, keli) buldi ku cabbirid. Buldiyidda waxa loo adeegsadaa meelha dhaadheer iin si fudud loo gaadhayn.

m.dh la-mid: geddiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhank akale u rogid. Dh: gembin.

m.f.dh eeg galda'.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) cid kale, si adag ugu gooddiyid.

(Hardiyid-da)

Hardi ku dhufasho; madaxa xoog wax ugu dhufasho; cid madaxa wax ku yeelid.

m.f.dh eeg hardi. la-mid: haratin, hardin, hertin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale madax ku jiidid. Hardiyidda naga daa oo saani u ciyaar. Dh: herdiyid.

(fal) buug iyo wixii la mid ah, jaldi u yeel.

m.f.dh eeg kaadi³. la-mid: kaadin.

-da: (magac, dhedig, keli) kaadi iska keenid. Dh: kaadin.

(Maldihid-da)

Wax maldahan ka dhigid; qarin.

m.f.dh eeg maldah.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si maldahan oo macna badnaan karta u dhihid. Maldihiddu waa calaamad tusaysa xeerdheeraanta afka. Dh: maldihis, sarbeebid.

-da: (magac, dhedig, keli) si naqdi ah ku bixin.

m.f.dh eeg naqdi².

-da: (magac, dhedig, keli) wax la yidhi ama la falay hadal cilmiyaysan oo xoojin ama dhalliil ah u jeedin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qasdid.

m.dh la-mid: raddin.

m.f.dh eeg salli².

m.f.dh eeg wacdi². la-mid: wacdin.

(Xamdiyid-da)

Xamdinnaqid; mahadin.

m.f.dh eeg xamdi².

(Gaardiyid-da)

Socod lagu gaardiya hayo, socosho; cayaarsiis ku socosho.

m.f.dh eeg gaardi². la-mid: gaardin, gaardis.

-da: (magac, dhedig, keli) si ciidan bandhig maraya u socod; gaardi ku socosho.

-ta: (magac, dhedig, keli) buug iyo wixii la mid ah, jaldi u yeelid.

m.f.dh eeg khalji².

-da: (magac, dhedig, keli) laamaha khaljiga, cariish ku dhisid.

m.f.dh eeg qaldhac². la-mid: qaldhocod, qallicid, qallixid.

(Saldhigid-da)

Salka meel dhigid; joogsasho; fariisasho; xasilid; degid.

-da: (magac, dhedig, keli) «u hadal iyo wixii la mid ah ka baaraandegid.Dh: xasilid, dagid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg adyad.

alyid -da: (magac, dhedig, keli) moolisidda shaqo ama hawl la hayo. Alyidda sharikadaha waaweyn, wax baa loo soo bartaa. Dh: maarayn, alyis.

jaldi¹: m.l la-mid: jildi¹.

jaldi²: f.g1 (-iyay,-iday; -iyi) la-mid: jildi².

m. n. binding, cover of a book; leather; skin

-ga: (n) book cover, book binding-jildi

-ga: (magac, lab, keli) waraaqda adag, haragga ama marada buugaagta dusha lagaga sameeyo ee lagu ilaaliyo.

bw: Arabic

de: binding, cover of a book; leather; skin

lx: jaldi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

see: jildi

key: jaldi

m.f.dh eeg jal².

-ka: (magac, lab, keli) qof jilicsan oo la xannaanaynayo, cunto siin.

(Gadiid-da)

Hooska harkii waxa bixiyey gondohooda ku soo urura.

m.l Waqtiga kala bara gelinka hore iyo gelinka dambe.

Apparent time

name: Gadid

f. n., [collective] barren ~ unfertile land

gadiid [feminine] n. midday; noontime shadow (when shadows are smallest)

nickname; name-m midday; noontime shadow (when shadows are smallest); barren, infertile land (born on barren land)

magac loo baxsho wiil dhashay milay duhur ah ama qurux badan oo sida dharaarta u cad.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtankeeda marka uu hadhku labadaada gondood joogo. Dh: duhur.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku h.: si hunguri weyni ku jirto wax u boobid. 2. Ku h.: si ku celcelis ah qalab aan af lahayn wax ugu goyn.

(fal) cunto iyo wixii la mid ah, si isdabajoog ah u cun ama u boob.

hadiid: (fal) (ku ~) dhagax, feedh iyo wixii la mid ah, si isdaba joog ah cid kale ula dhac. Dh: darandoorri.

(Jaadid-da)

1. Jaad cunid; qayilid.

2. (ku jaadid) Hawl gaar ah u yeelid, siin, ku qaybin.

m.f.dh eeg jaad².

-ka: (magac, dhadig, kali) qaad cunid. Jaadid badan ayaan sameeyey. Dh: barjayn.

m.l (-nno, m.dh) 1. la-mid: jidiin. 2. Cunto.

m.l (-nno, m.dh) 1. la-mid: jidiin. 2. Cunto.

-ka: (magac, lab, keli) Eebbbaha Weyn ee ma baahde.

m.f.dh eeg jalaw².

madiid¹: m.l la-mid: midiid¹.

madiid²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: midiid².

m.l la-mid: mariid.

-ka: (magac, lab, keli) geed aad u weynaada. oo laga liso caano sun ah oo fallaadhaha iyo warmaha iyo leebabka lagu dagaalamo la marsho. Maliid u soo mariya fallaadha. Dh: marriid. Wa: maliiddo.

(Qadiid-ka)

1. Culayga weelka.

2. Madowga culaygu weelka u yeelo.

m.l 1. Culay weelka biyaha ama caanaha lagu nadiifiyo. 2. Madowga culaygu uu weelka u yeelo.

m.l 1. Culay weelka biyaha ama caanaha lagu nadiifiyo. 2. Madowga culaygu uu weelka u yeelo.

m. n., [collective] wood used for smoking milk vessels, etc.; the black color it produces

nickname; name-m kinky haired; wood used for smoking milk vessel or the black color it produces (black)

-ka: (magac, lab, keli) eeg qadaad.

qadiid -ka: (magac, lab, keli) madawga uu culaygut weelka ku reebo. Qadiidka lama maydhee waa la masaxaa. Dh: cugay.

de: wood used for smoking milk vessels, etc.; the black color it produces

lx: qadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: qadiid

m.f.dh eeg qalad².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale wax aan sax ahayn u sheegid; cid marrin habaabin. Ninkaasi dadka qaldidda ha ka daayo. Dh: khaldid. Li: sixid

qaldid -da: (magac, dhedig, keli) laba wax iyo in ka badan isku laagid. Qaldidda sibidhka iyo niisku way dhib badan tahay. Dh: qaldadayn, iskulaaqid.

(Qaliid-ka)

Cad ka samaysan qoryo si gaar ah isugu rakiban oo albaabbada lagu dhejiyo, si ay u xirmaan ama ayan u furmin; qori gaar ah oo ilko kala duwduwan leh baa lagu furaa.

m.l (-dyo, m.dh) Cad ka samaysan qoryo si gaar ah isugu rakiban oo albaabbada lagu dhejiyo, si ay u xirmaan ama ayan u furmin; qori gaar ah oo ilko kala duwduwan leh baa lagu furaa.

m. n. wooden fastening of a door

-ka: (magac, lab, keli) quful albaabbada looxa ah lagu xidho oo isna qori ka samaysan. Albaabka galiid jag ku sii.

qaliid-ka: (magac, lab, keli) eeg gadaad.

de: wooden fastening of a door

lx: qaliid

pd: (-ka)

ps: n-m

key: qaliid

(Saliid-da)

Wax dareera oo dufan leh oo ama dhirta laga helo (seytuun, sisin, gabbaldaye, ...) ama wax nool (neberi, kalluun, ...) ama macaadinta (betrol iyo wixii ka soo jeeda), ~ dufan.

m.dh 1. Hoore dufan ah oo miraha dhirta qaarkeed laga miiro raashinkana lagu iidaanto. 2. Hoore layiig ah, isku qasan oo idarokarbuuri ah oo ka dhasha isbedello, ka yimid haraayo orgaaniko ah oo tiro badan, dhulka hoostiisa muddo dheer ku biirsamay oo marka la sifeeyo loo isticmaalo iftiinsasho iyo shidaal. la-mid: seriir.

m.dh 1. Hoore dufan ah oo miraha dhirta qaarkeed laga miiro raashinkana lagu iidaanto. 2. Hoore layiig ah, isku qasan oo idarokarbuuri ah oo ka dhasha isbedello, ka yimid haraayo orgaaniko ah oo tiro badan, dhulka hoostiisa muddo dheer ku biirsamay oo marka la sifeeyo loo isticmaalo iftiinsasho iyo shidaal.

f. n., (mass n.): oil (in general); petroleum

-da: (n) oil (ooyal)

saliida cuntada; the cooking oil.

saliidda ceeriin; crude oil; petroleum

saliid saytuun: (n) olive oil

saliidda sinsinta; the sesame oil

-da: (magac, dhedig, keli) dareere cuntada lagu daro madaxana la marsado lagana helo dhirta qaar. Dh: dufan.

bw: Arabic

de: oil (in general); petroleum

initial: s

lx: saliid

pd: (-da)

ps: n1-f-mass

key: saliid

زيْت

(Waliid-ka)

Jiritaan; dhalasho.

m. n. birth, existence

name-m new born son; product

-ka: (magac, lab, keli) jiritaan; dhalasho.

waliid -ka: (magac, lab, keli) qof kula dhashay ama aad dhashay ka uu sii dhalo eed awawga u tahay. Waliid ma leedahay walaal.

bw: Arabic

cf: dhalasho; jiritaan

de: birth, existence

initial: w

lx: waliid

pd: (-ka)

ps: n-m

key: waliid

Steel

m. n. railroad

-ka: (n) iron (aay-an); steel (istiil) ~ bir

-ka: (magac, lab, keli) macdanaha cidd jir mid ka mid ah oo aad u adag walxo badan soluhu u baahan yahayna laga sameeyo. Dh: bir.

xadiid-ka: (magac, lab, keli) labada birood ee jiifa ee roorka ama tareenku dul maro; dhabbada tareenka.

bw: Arabic

de: railroad Lit: iron

initial: x

lx: xadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xadiid