jalaqlay

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

(fal) calal ka dhig; duug ka dhig.

(tilmaame) meel aan cidi ku noolayn. Dh: cidla', waaqla'. Wa: jaaqlooyin.

m.l (-layaal, m.l/dh) Socod dhibaato leh oo lagu kala haro.

-ha: (magac, lab, keli) jidaal geel oo aroor ah socodkeed. Maxaan jalaqlaha, joogajoogaha nafta kaa jara, kaaga jimirricay. Dh: dalandool, wabaxtaraar.

(fal) socod aan kala go' lahayn samee. Dh: habaqlee.

(fal) iftiin sida fallaadhaha ah bixi; walacwalac samee. Warankaygu wuu halaclaynayaa. Dh: halaclee.

m.l Dhaca labaad ee meel hore loo dhacay lagu sameeyo.

-a: (magac, lab, keli) weerar iyo dagaal.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof xubno dabacsan oo qurxoon ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof xubno dabacsan oo qurxoon ahaansho. m.f.dh, jalaqsanaan.

name-f soft, sultry beauty, shiny

magac loo baxsho gabadh qurux haween loo dhameeyay.

(tilmaame) qof ama wax kale oo qaabdhismeed fiican.

(fal) walaalo ka dhig. Dadka walaaleeya.

(fal) kolba is melmel.

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.

xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.

xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.

xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.

(fal) kolba wax jilicsan, ha kaa soo dhaco. badhaqlayn -ta: (magac, dhedig, keli) kolba wax jilicsan, soo ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

m.f.dh eeg balaslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kadlayn ah oo joogsi la'aan ah socosho. Nin balaayo waddo balaslayn ma daayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaclayn oo buuxid darteed la dhaqdhaqaaqid. Kolka roobku da'o galaclaynta dhijaamaha ayaa meel dheer laga arkaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habaqlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dheer ka bidhaamid. Halaclaynta xareedda meeldheerbaa laga arkaa. Dh: walacwalaclayn.

(Jalaalaqa-da)

Dagaal; weerar; dhac.

m.dh Hantida laga helo meel hore loo dhacay.

f. n. attack, raid

-da: (magac, dhedig, keli) weerar lagu qaadayo cadow, dagaal ama dhac.

jalaalaqo -da: (magac, dhedig, keli) hantida laga helo meel hore loo dhacay.

de: attack, raid

lx: jalaalaqo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: jalaalaqo

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qalam' samayn.

(fal) dad qolo qolo u kala qaad oo qabyaaladay. Dh: qoloqolee; qabyaaladee.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaalayn.

m.dh la-mid: walalaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiin biligbilig ah oo is dabajoog ah samayn. Roob mahiigaan waxa lagu gartaa walaclaynta hillaaciisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba is melmelid.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

m.l la-mid: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xidhiidh ah biyo lugaha ula dhicid.

(Jalaalaqayn-ta)

Dagaallamid; weerarid; dhicid.

m.f.dh eeg jalaalaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar iyo dagaal qaadid.

poignet.

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

m.l.sh.r 1. In yar oo biyo ama caano ah oo weel guntiis ku haray. 2. Koor yar oo laba carrab leh oo geela lagu xiro. 3. Dheg u j. sii: hadal raacid.

m.l.sh.r 1. In yar oo biyo ama caano ah oo weel guntiis ku haray. 2. Koor yar oo laba carrab leh oo geela lagu xiro. 3. Dheg u j. sii: hadal raacid.

f. n. drop; sound of dripping

-a: (magac, lab, keli) In yar oo biyo ama caano ah oo weel guntiis ku haray.

jalaq -a: (magac, lab, keli) koor yar oo labo carrab leh oo geela lagu xidho.

jalaq-da: (magac, dhedig, kali) maqal iyo addeecid. Dhaaxaan jalaadee dheg baan jalaq la ii siine.

jalaq -da: (magac, dhedig, keli) kalagoyska dhudhunka iyo sacabka u dhexeeya. Jalaqda ayaa qori iga muday maanta.

de: drop; sound of dripping

lx: jalaq

pd: (-da)

ps: n2a-f

key: jalaq

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

(Alalad-ka)

1. Riyo; dhadhab.

2. Qaraw.

alalad¹: m.l 1. Riyo; dhadhab. 2. Qaraw. 3. la-mid: alaladid.

alalad²: f.mg1 (-day, -dday) Qarwid; dhadhabid.

m. n. dream, nightmare; delirium; talking in one's sleep

-ay: (v) have a nightmare (naaytmeer); a dream of intense fear and honor ~ qarow, hawaawi

(fal) taah oo xanuun dartii, reen.

alalad -ka: (magac, lab, keli) hawaawiga hurdada dhexdeeda.

alalad-ka: (magac, lab, keli) taah iyo reen uu qofka buka, xanuun ka soo saaro.

cf: dhadhab, hawaawi, riyo

de: dream, nightmare; delirium; talking in one's sleep

lx: alalad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: alalad

-ga: (magac, lab, keli) cod dheer oo carrabka la lulo oo farxad la muujiyo. Dh: ililig, mashxarad, ululug.

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

f. n., [collective] maize, corn

gallay v., pl., simple past tense: we went in

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

ذُرَةٌ شامِيَّة

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

(tilmaame) meel carradeedu xuntahay.

(fal) tawaawac ama jibaad xaddhaaf ah isku xiiji; hantaatac iyo baryootan ku tiigaal. Dh: tawaawac.

jalaad -ka: (magac, lab, keli) shalaadka culimadu qaaddo ee ay qasiidooyinka ku qaadaan. Jalaad badan ayaa xadrada ka socda caawa. Dh: shalaad.

(Jalaal-ka)

1. Eedays; Canaan.

2. Kitaab Quraan oo sharax leh.

3. Weynaan; heybad.

jalaal¹: m.l 1. Ganaax lagu xukumo qof dembi yar galay. 2. Kitaab Quraan ah sharrax leh.

jalaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid dembi gashay ganaaxid.

m.l 1. Ganaax lagu xukumo qof dembi yar galay. 2. Kitaab Quraan ah sharrax leh.

m. n. reproof, rebuke; divine command, commandment; moral uprightness

(fal) buruudshiil oo awood iyo haybad ku bahdil; kaga salsali oo argagax iyo salbabakh ku rid.

jalaal -ka: (magac, lab, keli) eedays ama cambaarayn. Jalaalka ka daa dadka.

de: reproof, rebuke; divine command, commandment; moral uprightness

lx: jalaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jalaal

Kaalay!

Imaw; agtayda imaw.

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

imperative v., sg. come!

(expression) come here!

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

de: come! Defective imperative form only

lx: kaalay

pd: (kaaley)

ps: v4b-imp-sg

see: imow

key: kaalay

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

m.l la-mid: mallaay.