jagaf

-ka: (magac, lab, keli) dagaal iyo dirir, faro isa saar. Dh: islayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) asayda gabadha laga dhintayi qaaddo. Dh: asay, agal, weer.

(Jafjaf-ka)

Dhul socod xun oo dhagax iyo burunbuur iyo dhirhoosaad leh.

jafjaf¹: m.l 1. Dhul dulla ah oo dhaguxu ku badan yahay, leh dhir badan oo geed-gaab ah mariddeeduna adagtahay. 2. Qolof, jilif iyo wixi lamida oo geedo laga soo guray.

jafjaf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Qolof, jilif iyo wixi lamida geed ka ridid. 2. Gogol iyo wixi lamida boor ka duulin.

v. beat thoroughly

jafjaf m. n. rough, stony ground

-ay / tay: (v) blow (dust) off or away ~ huf, hurguf, jafjar

(fal) geed iyo wixii la mid ah, garaac oo in ka googoo. Dh: garaac.

jafjaf -ka: (magac, lab, keli) dhul socod xun oo dhagaxaan iyo burunbuur iyo dhirhoosaad leh. Dh: raf.

jafjaf -ka: (magac, lab, keli) geed iyo wax la mid ah, in ka googoyn.

-ta: (magac, dhedig, kali) ka dhigista meel la degi karo oo sharciyaysan. Dh: sharcidhuleed.

/jaagwar/ (n) bahal haramcadka u eg oo laga helo Ameerika oo dheereeya.

-ka: (n) jungle (jan gal)-, a dense bush or thicket ~ jiq, jungal

m.dh (-fo, m.l) 1. Kab duug ah. 2. Haashka sigaarka.

-ka: (magac, lab, keli) sigaarka intiisa danbe ee la tuuro. Dh: haash.

-ka: (magac, lab, keli) qalab dhismaha laga shaqeeyo sida majarafada madaraqa ama wax kale. Wa: jaraafyo.

-ka: (magac, lab, keli) cawsha keeda lab.

(Jaynaf-ka)

Dhaaddanaan la'aanta oogada oo baahida iyo dhibaatadu keenaan.

jaynaf¹: m.l Qolof jirku yeesho oo qabowgu keeno.

jaynaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Jir dad qabow awgiis qolof yeelasho.

m.l Qolof jirku yeesho oo qabowgu keeno.

m. n., [compound] haggard appearance

jaynaf v. look haggard

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato aad u badan darteed oo jidhku waxba dareemin.

jaynaf -ka: (magac, lab, keli) cunidda hilib badan awgii taqajiran oo oon iyo harraad badan yeelasho. Dhulkoo omos ah dheemaalka iyo suunta dhererkeeda, dhabatada hilbaha jaynafkii loogu dhimanaayey: Dh: jayraf.

jaynaf -ka: (magac, lab, keli) dareen la'aan jidhka uga timaadda daalka iyo dhibaatada.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan rug iyo reero loogu soo hagaago lahan oo kolba ciddii ka naxda uun magan u ahaada. Nin reerkiisii ka dumay maglaf buu noqdaa.

m.l Hilib saafan oo la dubay; naas.

-ka: (magac, lab, keli) bir dhuuban oo ganto iyo daab leh oo kabaha lagu tolo.

sargaf -ka: (magac, lab, keli) hilib bagafsan oo la solay oo muddo dheer la kaydin karo. Sargaf iyo solay u badi sahayda.

xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.

xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.

xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).

f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.

m. n. rake, hoe (implement for moving soil)

xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

-da: (magac, dhedig, keli) bir aad loo ballaadhiyo oo inta daab godan la geliyo beeraha lagu xagaafo daadkana lagu mooso; majarafad daab godan la geliyo.

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac cidla' ah oo cadaw xiga; dacalka u shisheeya degmada beesha.

aga! eray la yidhaahdo marka la arko wax lala yaabo ama kugu dhaco. Aga! Siduu wiilka yari ninka uga badiyay! Dh: Hey! Dhega! Joo! Shoo! Naw! Agas!

(Gaf-ka)

Gef.

gaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Khalad. 2. Meelkadhac. la-mid: gef.

gaf²: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Khalad samayn. 2. (f.g) Haleeli waayid. 3. (f.mg) U g.: cid meelkadhac ku samayn.

gaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Khalad. 2. Meelkadhac. la-mid: gef.

gaf²: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Khalad samayn. 2. (f.g) Haleeli waayid. 3. (f.mg) U g.: cid meelkadhac ku samayn. m.f.dh, gafid.

foul

m. n. mistake, error; difficulty; trap, deceit

gaf v. err, make a mistake; miss

-ka: (n) mistake (misteek); error (erar); fault (foolt) ~ see [eeg] gef, khalad

gaf -ay / tay: (v) 1. offend (o feendh). Ex: waad ii gaftay; you offended me. 2. commit a jnistake or an error ~ see (eeg] gaf . 3. fail to hit, catch or meet: miss (mis). Ex: wuu la gafay; he failed to hit [missed]

(fal) ka go' oo wada gaadhi waa.

gaf: (ereycodeed) tusmeeya marka si degdeg ah wax loo qaado. Tuug baa lacagtii gaf ka siiyay.

gaf -ka: (magac, lab, keli) meelkadhac loo geysto qof. Dh: deelqaaf, qalad, denbi, danbi.

(ereydhawaaq) adhiga loogu yeedho oo uu macnahiisu yahay 'kaalay'.

(Jaf-ka)

1. Garaac; tumid.

2. Qolofta geedaha laga jafto (inta la gargaraaco).

3. Orod u eg wax la ganay; kuddo; fag.

jaf¹: m.l 1. Garaac; tumid. 2. Qolofta geedaha laga jafto (inta la gargaraaco). 3. Orod u eg wax la ganay; kuddo; fag.

jaf²: m.dh.sh.r 1. J. dheh: daf dheh; la bood; fag dheh. 2. J. ka sii: ka daf, ka dhifo.

jaf³: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Gogol iyo wixi lamida boor ka duulin. 2. Geed si qolofta looga goosto garaacid. 3. Geed garaacid ama ruxid si mirihiisi ay u soo daataan.

f.g1 (-fay, -ftay) 1. Gogol iyo wixi lamida boor ka duulin. 2. Geed si qolofta looga goosto garaacid. 3. Geed garaacid ama ruxid si mirihiisi ay u soo daataan. m.f.dh, jafid.

v. beat (to remove dust etc.); awaken

jaf m. n. beating, hitting; being beaten up; exhaustion

jaf m. n., [collective] loose flakes of tree-bark

-ay / tay: (v) 1. blow [dust] off or away ~ huf, hurguf, jafjar. 2. cut the tree to make way

(fal) garaac ama tun sida geed iyo wixii la mid ah.

jaf: (fal) qod oo burburi.

jaf -ka: (magac, lab, keli) qolofta adag ee geedaha laga jafo. Dh: qolof.

(fal) dameer, joogso oo istaag. Dameero jag waa u wada dhega taagaan. Dh: bes, joogso, istaag. Li: jac, kir, kac.

jag: (fal) qodax muddideed; qodaxi ha ku turuqdo. Dh: jurduq, juq, nab.

—aaga: (suffix) (possessive pronoun) with nouns having definite article —ga: ending. your (voor). Ex: buugaaga; your book. Caanahaaga; your milk. Qalinkaaga; your pen

m. n., pl. mouths; languages; linguistics

-ka: (n) [plural of af] mouths (maw-this); openings

de: mouths; languages; linguistics

lx: afaf

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: afaf

1. (Agab-ka) Waxtar; ciirsi.

2. (Agab-ta) Alaab.

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

m. n., [abstract] usefulness

agab [feminine] n., [collective] goods, things, household utensils

-ka: (n) use (yuus) ~ waxtar. Ex: wax aan agab lahayn; something that has no use

-ka: (magacwadareed) qalabka kala duwan ee lagu adeegsado guryaha, xafiisyada iyo wixii la mid ah; xamaan lagu manaafacsado. Baabuurkii baa meel ban ah nagaga caddilmay, agabkiisii na ma wadan. Dh: qalab, xamaan, saabaan.

agab -ka: (magac, lab, keli) waxtar iyo ciirsi. Dalalkii an u cararnay, haba yaraatee, wax agab ah nooma yeelan. Dh: ciirsi.

Abxad, sanduuq jaandi fidsan ka samaysan ee lagu kaydiyo laguna qaato qalabka yar yar ee lagu shaqatago.

m.l la-mid: agaag.

-ga: (magac, lab, keli) meel dhow. Dh: agaag.

-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo lebbiska geerida ee ay dumarku muujiyaan kolka uu saygoodu dhinto. Dh: asay, hengel.

(Agan-ka)

1. (Ceel) biyo badan leh; banqi.

2. Cosob ama naq badan; aftin.

m.l 1. Ceel biyo badan leh; naq badan. 2. A. ah: xoolo, ceel, dhul iyo wixi lamida oo aan intifaac lahayn.

m.l 1. Ceel biyo badan leh; naq badan. 2. A. ah: xoolo, ceel, dhul iyo wixi lamida oo aan intifaac lahayn.

m. n. well; virgin land, good grazing land ~ area

-ka: (magac, lab, keli) dhul ama deegaan cosob iyo naq badan. Dh: aftin, ugbaad.

agan -ka: (tilmaame) ceel biyo badan leh. Ceel agan ah bay dawladdu noo qodday. Dh: banqe, ma'wi.

de: well; virgin land, good grazing land ~ area

lx: agan

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: aftin

key: agan

Agar

(Agas-ka)

Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

m.l (-faf, m.l) Weel weyn oo bir ah una sameysan sida saxan oo dharka lagu dhaqo.