Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

pr. n., loc. Djibouti [country/city of east Africa.]

waa la naqliyay ✓

Djibouti.

waa la naqliyay ✓

(n) Djibouti; a country of eastern Africa

waa la naqliyay ✓

1

de: Djibouti [country/city of east Africa]

2

lx: Jabuuti

3

ps: n0-loc-f

4

key: Jabuuti

waa la naqliyay ✓

1

hanfi¹: m.l Dabayl kulul.

2

hanfi²: m.l (juqraafi) Dabayl kulul oo qallalan oo ka soo dhacda meelaha dulaha ah una soo dhacda xeebaha, gaar ahaan dalka koonfurta Afrika; waxaana ay dalkaas ka dhacdaa xilliga jiilaalka. Hanfigu wuxuu dhulka Soomaalida ka dhacaa xilliga xagaaga, waxaanu ka dhacaa Xeebta Badda Cas, sida Berbera iyo Jabuuti.

waa la naqliyay ✓

1

hanfi¹: m.l Dabayl kulul.

2

hanfi²: m.l (juqraafi) Dabayl kulul oo qallalan oo ka soo dhacda meelaha dulaha ah una soo dhacda xeebaha, gaar ahaan dalka koonfurta Afrika; waxaana ay dalkaas ka dhacdaa xilliga jiilaalka. Hanfigu wuxuu dhulka Soomaalida ka dhacaa xilliga xagaaga, waxaanu ka dhacaa Xeebta Badda Cas, sida Berbera iyo Jabuuti.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) (ku ~) (isku ~) cid, qof ama wax kale ku beegan. Ciyaarta maanta labo kooxood oo ad'adag baa isku aaddan. Dh: beegan.

2

aaddan: (tilmaame) (ku soo ~) (ku sii ~) qof ama wax meel kale ku jeeda. Waxa idaacadda laga sheegay dabaylo Jabuuti ku soo aaddan. Dh: eeddan.

3

aaddan: (tilmaame) «ka soo qof ama wax meel kale ka soo eeddan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax laguu sheegay rumee oo kalsooni buuxda sii; sida loo sheegay u qaado. Aammin, inad aayad tahay, Alle lagu gartoo, uunkaa ka mida. Dh: rumee. Dh: beeni.

2

aammin: (fal) kalsooni sii oo hanti ku hallee. Waxaad igu aamintaa, adduunyada aad dhaqdiyo, intay kuu sii dhashaba.

3

aammin: (tilmaame) cid hanti loo dhiiban karo ama la isku hallayn karo.

4

aammin: (tilmaame) meel nabad ah oo aan colaadi ka jirin. Jabuuti waa dal aamin ah. Dh: nabad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon dheeraad ah u leh laamo badan oo aqoonta bulshada ka mid ah, siiba dhaqanka iyo ilbaxnimada dadka; waxyaqaan laamaha aqoonta mid walba iska laallaadshay oo loogu noqdo khibrad iyoo xeeldheeri aawadeed. Dh: buuni.

2

abwaan -ka: (magac, lab, keli) buug koobsaday wax badan oo laamaha aqoonta ah; buug lagu ururshay aqoon kala duwan. Abwaan weyn baa laga soo saaray Xarunta Cilmibaadhista ee Jabuuti.

3

abwaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo suugaanta tirinteeda ama curinteeda lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bad aan weyneyn. Badyarayda Casal ee Jabuuti waa meel dalxiiska loo tego. Li: bad, badweyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tartan orod oo labo ama wax ka badan dhexmara. Baritanka 21km ayaa Jabuuti lagu qabtaa. Dh: boroton, baratan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar da'weyn oo ay sida badan dheelaan haweenku iyagoo kala rogta luuqda, waxay na caan ku tahay Jabuuti, dhulka Soomaaliyeed ee Itoobiya iyo gobollada Waqooyi-Galbeed, Togdheer, Sanaag, Awdal, Sool iyo Bari ee Soomaaliya. Qalabka lagu ciyaaro waxaa ka mid ah durbaan yar oo hal ul lagu garaaco iyo dallad. Dh: botor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bucshurad isdhaafsiga iyo wax kala iibsiga suuqa. Jabuuti waa meel beecmushtarka ku fiican. Dh: baayacmushtar.

waa la naqliyay ✓

(fal) dal kale geyso; dal kale u qaado. Xoolaha Jabuuti ka dhoofso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax aad ku xidhnayd, ka gooso. Subaxdii hore ba markabku dekedda Jabuuti ayuu ka furtay.

2

furo: (fal) safar, iyo wixii la mid ah, dhac oo boob; xoog wax kaga qaado.

3

furo: (fal) wax hore kaaga xidhnaa, sii deyso.

4

furo: (fal) (ka ~) hawl iyo wixii la mid ah, gof kale oo hayay ka nasi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koox dad ah oo aan badnayn oo hawl mid ah wada haysa. Lajnad cilmibaadhis ah ayaa dalka Jabuuti nooga timid Dh: guddi, lajno.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro fakashad meel si degdeg ah loo galo.

2

lib-ta: (magac, dhedig, keli) dagaal ama wax kale oo loo tartamayo oo lagu kala adkaado. Maanta libtu waxay raacday kooxdii reer Jabuuti. Dh: guul, liibaan. Li: jab, khasaare, duq.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, yarayso oo xaqir. Kaan ku qadarin adna liid. Dh: quudhso, yarayso.

2

liid -ka: (magac, lab, keli) aag ama jiid seenyaal oo koox hirar jabaqeed oo baacyo u gooniya leh oo loo isticmaalo baahinta barnaamijyada raadyowga. Raadyowga Jabuuti waxaan ka dhageystaa hirka dhererkiisu yahay 42 mitir liid.

3

liid -ka: (magac, lab, keli) diilin dheer oo midab leh. Sac liid madaw dhabarka ku leh ayaan raadinayaa. Dh: diilin, liin.

4

liid -ka: (magac, lab, keli) qoorta dhinaceeda dambe eo timaha madaxa iyo lafta duudka u dhexeeya. Dh: qadaad, law, tun, deli, qoordiid.

5

liid -ka: (magac, lab, keli) yaraysi iyo xaqiraad.

6

liid -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo xadhig ah ama dun ama maydhax, iyo wixii la mid ah.

7

liid -ka: (magac, lab, keli) qof laga wanaagsan yahay ama hooseeya.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka dhaxaysa ragga iyo haweenka oo ka mid ah ciyaaraha jiibta keliya ah ee aan gabayga lahayn waxayna caan ku tahay gobollada Waqooyiga Soomaaliya, Jabuuti iyo Soomaalida Itoobiya. Qalabka lagu tumo waa hal durbaan oo yar iyo ushiisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hab dhaqaale abuurka ka mid ah oo inta mahuuruuc la dhiso raysmaalka ku baxa iyo macaashkana muddo dheer la sugo. Maalgashad badan ayaa Jabuuti ka socda. Dh: maalgashi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah ciidammada nabadgelyada ee dalalka faransiska ku hadlaa ay leeyihiin oo dalka Jabuutina ka jira. Mid hadduu la tego baasaboor xerada maariiga. Dh: jandarmaarii, jaandaaran.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel caan ah oo laga barto cilmiga iyo farsamada ama cilmibaadhis lagu sameeyo. Qaamuuskan waxa soo saaray machadka afafka ee Jabuuti

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) is xukumid aan meel ku xidhnayn oon cidna laga amar qaadan. Jabuuti 1977 ayay madaxbannaanida qaadatay. Dh: xorriyad, gobanimo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) masaafursan oo qasab lagu masaafuriyay ah. Nin masaafirsan ayaa garoonka Jabuuti laga soo dejiyay. Dh: masaafursan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jabti-da)

2

Jabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jabto.

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [collective] gonorrhea

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) gonorrhoea (ganoriya) ~ jabto, cudurka jabtada

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur ku dhaca xubnaha kaadimareenka.

waa la naqliyay ✓

1

de: gonorrhea

2

lx: jabti

3

pd: (-da ~ -ga)

4

ps: n0-f/m-col

5

key: jabti

waa la naqliyay ✓

(Gabuli) May Gardenia volkensii K.Schum. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws guryaha carshaanta ah la saaro oo laga sameeyo geedka qunbaha.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws guryaha carshaanta ah la saaro oo laga sameeyo geedka qunbaha.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caws guryaha carshaanta ah la saaro oo laga sameeyo geedka qunbaha.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof dumar ah oo gabawday.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg habuuq². la-mid: haquuqid.

waa la naqliyay ✓

[HANBOOHI] Aerva javanica 01

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad lo'da ka mid ah oo caano badan oo geesaha dib u rogan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jacburnaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. disorganization, state of disorder

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) alaab ama meel aan habaysnayn oo isku dhex daadsan.

2

jacburni -da: (magac, dhedig, keli) gabay aan loo eegin qaafiyad iyo xarafraac ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: disorganization, state of disorder

2

lx: jacburni

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-st

5

key: jacburni

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jacburasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jajuub². la-mid: jujuubid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) compulsion (kam-pal-sheriy, coercion (koweershiri)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan ku fillayn wax gelin.

waa la naqliyay ✓

m. n. republican

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) Republican (ripablikan)

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: republican as in the US political party

3

lx: jamhuuri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: jamhuuri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax meel yaalay, wax and haystay ku gurasho. Dh: jilaysasho, buuxsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: maqsuudi.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaabuuli-ga)

2

1. Jaadadka bariiska mid kamid ah.

3

2. Bariis, sida Hindigu u badan yahay, kaari iyo geedo kale, lagu dallaco.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Bariis yaryar, macaan oo hindiya laga keeno. 2. Bariis lagu daray xawaaji, kabsar, geed kuleyl iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): rice species; variety of Indian rice

waa la naqliyay ✓

1

(fal) oggolaysii, wax aqbalsan ka dhig Warqadan dacwada ah u gee odayga oo qaabuuli Dh: oggolaysii.

2

qaabuuli -ga: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah jaadadka bariiska.

waa la naqliyay ✓

1

de: rice sp.; variety of Indian rice

2

lx: qaabuuli

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m-mass

5

key: qaabuuli

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midab cawl iyo caddaan isagu jira. Maro midab saabuuni ah leh buu ii soo libiyey. Dh: bullay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Bur saddex gees leh oo hilib shiidan iyo qudaar basbaas leh gudaha uga jiraan oo lagu shiilo. 2. Guri saqafkiisu weji waliba saddex-gees u egyahay. la-mid: sambuus, sambuuse.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Bur saddex gees leh oo hilib shiidan iyo qudaar basbaas leh gudaha uga jiraan oo lagu shiilo. 2. Guri saqafkiisu weji waliba saddex-gees u egyahay. la-mid: sambuus, sambuuse.

waa la naqliyay ✓

f. n. samosa, three-cornered flour rolls

waa la naqliyay ✓

1

a: sanbuusi

2

de: samosa, three-cornered flour rolls (stuffed with ground beef, onions, scallions, green pepper, etc.)

3

initial: s

4

lx: sambuusi

5

pd: (-da)

6

ps: n2a-f

7

key: sambuusi

waa la naqliyay ✓

1

(Sanbuusi-da)

2

Bur saddexgees ah, oo hilib geedeysani gudaha ugu jiro, oo si gaar ah, loo shiilo.

waa la naqliyay ✓

m. n. spiced three-cornered flour roll

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) samosa (sa-moosa); Indian turnover (teen-o-ver) ~ sambuusi, sanbuus

waa la naqliyay ✓

1

de: spiced three-cornered flour roll

2

initial: s

3

lx: sanbuusi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

see: sambuusi

7

key: sanbuusi

waa la naqliyay ✓

1

(Abti-ga)

2

Hooyada walaalkeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m. n. maternal uncle, mother's brother

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) uncle (ankal); the brother of one's mother

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hooyo walaalkeed. Will aabbo loo waayey abti looma waayo. Wa: abtiyaal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aaye ~ aayo, adeer, habaryar

2

de: maternal uncle, mother's brother

3

lx: abti

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: abti

waa la naqliyay ✓

خال

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) noole dhalanteed ah oo aan jirin ama waa hore jiri jirey, carruurta lagu cabsiiyo, sheeka xariirta Soomaalidana siyaabo kala duwan ugu jirta. Buti (Dhegdheer) dhimatoo dhulkii nabadeey, soo dhowaadaay. Dh: dhegdheer, dadqalato.

2

buti -da: (magac, dhedig, keli) noole naasleyda waaweyn ka mid ah, leh dhogor duf ah, dabo gaaban, cago balballaadhan, ku nool dhulka kulul iyo ka barafka ahba, dhirta daaqda, cunta hilibka, dabbaalata biyaha, barafka ta nooli caddahay ta kalana cawlxigeen tahay. Buti baa biyaha dhex joogta. Dh: madaxkuti.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: jebi.

waa la naqliyay ✓

v. break; annul; violate; interrupt; render useless; defeat

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. break (bareek). 2. break or disregard the law or promise; violate (vaay-leeyt) 3. cause to break down (bareek dhaawn) ~ jebi. Ex: gaarigii baa iga jabay; my car had broken-down 4. defeat (difiit); loss (loos). Ex: ciidankii waa la jabiyey; the army was defeated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoos uga dhig sicirkii hore. Li: qaaliyee.

2

jabi: (fal) laf iyo wixii la mid ah, kala goo oo labo fallidh ka kala dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: break; annul; violate; interrupt; render useless; defeat

2

lx: jabi

3

pd: (jabiyey)

4

ps: v2a=tr

5

see: jebi

6

key: jabi

waa la naqliyay ✓

/abbowt/ (prep) 1. ku saabsan. e.g. This is a book about Somalia. 2. qiyaastii. e.g. There were about ten students in the class.

waa la naqliyay ✓

/abaawt/ (prep) 1. ky saabsyng. A story about foxes. 2. ing dhowaan. It is about four o'clock. 3. inty i heggy. The children were running about in the street.

waa la naqliyay ✓

1

prp.; the soldiers were about him, askarti waa ku xeertay; it was about night, habeenki waa dhowaa; when I saw him, he was about to die, markaan arkay inuu dhinto yuu u dhowaa; I have no money about me, anigu lacag ma sito; he is somewhere about the house, aqalkuu meel ka joogaa; it is about the house, aqalkay meel ka taal; all about, meel walba, or meel kasta; look about and about, meelaha eeg, or ka day; I visited all the country round about, magaalada oo dhan ku soo wareegay; I am about to go away, anigu inaan iska tago baan u dhowahay; look about you, war! is jir.

2

about, ad.; for three leagues round about there is no game, saddexda saacadood ee hore ugaadhi ma joogto, or ugaadh arki maysid; do you know a short cut about? daw yar meesha ma ka ogtahay? is there a long (i.e. round-about) way? daw weyn meesha ma leedahay? drink about, mid waliba markiisa ha cabo; a tree of about seven cubits round, geed toddoba dhudhun ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Abur yeelasho ama soo saarid (siiba awrka qooqan). la-mid: uburi.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoor kici; xunbo badan samee; abur ka kici. Saabuunta weelka ku shub oo aburi. Dh: xoori, xunbee.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

2

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. la-mid: abuuris.

3

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid.

waa la naqliyay ✓

1

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

2

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. Tusaale: Hala yaabin, qofkaas waa abuurtiise. la-mid: abuuris.

3

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid. m.f.dh, abuurid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. seed; growing thing; creation

2

abuur v. plant; create

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) plant (palaant); place seeds or young plants in [land]; sow ~ beer

2

abuur-ka: (n) seed (siidh); seed stock; a supply of seed for planting —ku abuur -ay / tay: (v) implant (impalaant)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Ilaahay' wax aan jirin uun; meel bilow ah wax ka alkun. Ogow aayaadka Koonka, Ilaahay baa abuuray, arsaaqda na nagu mannaystay. Dh: alkun, uun.

2

abuur: (fal) beer iyo wax la mid ah fal; dhulbeereed shinniyee. Beerta sannadkan qamadi ku abuur. Dh: beer, fal.

3

abuur -ka: (magac, lab, keli) alkunka Eebbe ee adduunyada alkumay. Abuurka Alle keligii baa leh. Dh: uun, uumitaan.

4

abuur -ka: (magac, lab, keli) dhirta ubaxa lihi docda ay lafta ama iniinta ku leeyihiin oo kolkii la beero geedku ka soo baxo.

5

abuur -ka: (magac, lab, keli) shinnida xulka ah ee beerta loogu talo galay; firida tayada leh ee beeritaanka loo xulay. Dh: shinni, firi.

6

abuur -ka: (magac, lab, keli) makhluuqaadka kala duwan ee Alle uumay. Dh: uun, uumiye.

7

abuur -ka: (magac, lab, keli) abuurista oo ah hawsha la qabto kolka beerta shiinnida lagu ridayo. Dh: abuuris, shinniyays.

8

abuur -ta: (magac, dhedig, keli) sida iyo farsamada loo uumay; habka iyo qaabka loo sameeyay. Inantaa, anigu abuurteedaan la yaabay. Dh: baxaalli.

waa la naqliyay ✓

بذرة

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley ceyrin. 2. Wax duulin. 3. Ku b.: wax, wax kale ku kor firdhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley ceyrin. 2. Wax duulin. 3. Ku b.: wax, wax kale ku kor firdhin. m.f.dh, buubin.

waa la naqliyay ✓

v. chase away; speed; make run ~ fly; spray water on

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) cause to fly

waa la naqliyay ✓

(fal) neef geel ah ka cabsii oo baqdin geli. awrka buubi. Dh: cabsii, baji.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase away; speed; make run ~ fly; spray water on

2

lx: buubi

3

pd: (buubiyey)

4

ps: v2a=

5

key: buubi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) halqabsi loola jeedo marka hore, shey waliba billawgiisa.

2

buudi -ga: (magac, lab, keli) qofka diinta buudiyada haysta. Dallaylaama waa buudi wuxuna u dhashay dalka Niibbaaal.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax neef ku shubid. 2. Neef maaddo ur leh ama sun ka sameysan meel ku siiddeyn. 3. Hoore midab leh oo tuubbo si xoog leh uga baxayo meel ku rinjiyid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax neef ku shubid. 2. Neef maaddo ur leh ama sun ka sameysan meel ku siiddeyn. 3. Hoore midab leh oo tuubbo si xoog leh uga baxayo meel ku rinjiyid. m.f.dh, buufin.

waa la naqliyay ✓

jabuuti