jaar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaar
(Jaar-ka)
1. Xakame yar.
2.° Deris.
3. Haruub; bire.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaar
m.l (-rar, m.l) 1. Dad guryo isu dhaw deggan. 2. la-mid: yaar 1. Xakame yar oo fardaha afka looga xiro. 3. Haruub; bire.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jaar
m.l (-rar, m.l) 1. Dad guryo isu dhaw deggan. 2. Xakame yar oo fardaha afka looga xiro. 3. Haruub; bire.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jaar
m. n. neighbor
jaar m. n. halter, small bridle
jaar m. n. milking vessel, milk container
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jaar
-ka: (n) neighbor (neeybor); neighborhood (neey-bor-huudh) ~ daris, jiiraan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaar
-ka: (magac, lab, kali) dadka degmada is xiga. Dh: jiiraan. Wa: jaarar.
jaar -ka: (magac, lab, kali) xakami yar oo lagu leeddafuulo fardaha.
jaar -ka: (magac, lab, keli) hadhuub weyn. Jaar ayaa nin la jecelayahay caano loogu jiidaa. Dh: hadhuub. Wa: jaarar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ijaar
(Ijaar-ka)
Aqal, kd. aan hanti ahayn oo wax lagu qabsado, qofkii lahaana lacag lagu heshiiyey bil bil ama si kale loo siiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ijaar
ijaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Lacag laga helo guri baabuur iyo wixi lamida oo kireysan, kiro. 2. I. ah: guri, baabuur iyo wixi lamida oo dadka isticmaalaya lacag laga qaado. la-mid: ajuuro, ijaaro¹.
ijaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Guri, baabuur, iyo wixi lamida cidda isticmaalaysa lacag si joogto ah uga qaadid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ijaar
ijaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Lacag laga helo guri baabuur iyo wixi lamida oo kireysan, kiro. 2. Ijaar ah: guri, baabuur iyo wixi lamida oo dadka isticmaalaya lacag laga qaado. la-mid: ajuuro, ijaaro.
ijaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Guri, baabuur, iyo wixi lamida cidda isticmaalaysa lacag si joogto ah uga qaadid. m.f.dh, ijaarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ijaar
v. rent out, lease, let
ijaar: m. n. (adj.): rent; rental unit; rented, leased
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ijaar
-ka: (n) rent (rent) ~ kiro. Ex: meeqa weeye ijaarka aad bixisid? how much rent do you pay?
ijaar -ay / tay: (v) rent (rent)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ijaar
(fal) aql iyo wixii la mid ah, cid kale ka kiree.
ijaar: (fal) beer iyo wax la mid ah, ood ama wax kale oo lagaga baydho, ku soo wareeji.
ijaar-ka: (magac, lab, keli) guri iyo wax la mid ah, lacag ka bixin si loogu noolaato. Dh: kiro.
ijaar-ka: (magac, lab, keli) oodda iyo wixii la mid ah ee beeraha lagu meegaaro.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
ijaar
إيجار، أُجْرَةَ إِجَارَةً
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jadar
-ta: (magac, dhedig, keli) xabagta kaliga ah ee aan wax kale la socon sida mushaadka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaxar
-ka: (magac, lab, keli) qof aad u madax adag oo aan waxba loosheegi karin. Jaxar ayaad tahay. jagraar. Dh: dhagax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaaraan
(Jaaraan-ka)
Jiiraan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaariyad
(Jaariyad-da)
Gabar adeegta ama la lee yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaarri
(Jaarri-ga)
Muran, jactad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaarrin
(Jaarrin-ta)
Hadal muran ah ku hadlid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jiiraan
(Jiiraan-ka)
Deris; jaar; (ama jaaraan).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deris
deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.
deris²: m.l (-syo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.
deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaarnimo
m.dh Jaar ahaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaarri
jaarri¹: m.l Muran iyo canaad isku jira.
jaarri²: f.mg2 (-iyay, -isay) Muran iyo canaad isku jira muujin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaarrin
m.f.dh eeg jaarri².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jiiraan
m.l (-nno, m.dh) Dad guryohoodu isu dhawyihiin; deris; ollog. la-mid: jaaraan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
soocelin
m.dh (taar.) Soo celintu waxay ahayd dhacdo dhacay 1660, markii Jaarleskii 2aad uu noqday boqorkii Ingiriiska, ka dib waqtigii uu noqday boqor iyo boqoradda la'aan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeer-neefeed
m.l (fiisikis) Xeerarka la xidhiidha heerkulka cadaadiska iyo mugga ee neef cufkeedu go'an yahay. Xeerarka neefta ee ugu muhiimsani waa xeerka Boyle iyo kan Jaarlee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yaar
yaar¹: m.l la-mid: jaar(2).
yaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
deris
deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.
deris²: m.l (derisyo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah. m.f.dh, dersid.
deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jiiraan
m.l (-nno, m.dh) Dad guryohoodu isu dhawyihiin; deris; ollog. la-mid: jaaraan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
soocelin
m.dh (taar.) Soo celintu waxay ahayd dhacdo dhacay 1660, markii Jaarleskii 2aad uu noqday boqorkii Ingiriiska, ka dib waqtigii uu noqday boqor iyo boqoradda la'aan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeerneefeed
m.l (fiisikis) Xeerarka la xidhiidha heerkulka cadaadiska iyo mugga ee neef cufkeedu go'an yahay. Xeerarka neefta ee ugu muhiimsani waa xeerka Boyle iyo kan Jaarlee.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Charles law
Xeerka Jaarlis
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jaarri
m. n. argument, quarrel, dispute
jaarri v. argue, dispute
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
baton charge
/baaton jaarji/ (n) dagaal boolis ulo wata ay qaadaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aar
(Aar-ka)
1. Libaax weyn oo lab.
2. Aan biqin; geesi.
3. Aarsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aar
vl. n., [collective] revenge, vengeance
aar m. n. adult male lion; brave man
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aar
nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aar
-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aar
magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aar
(fal) alaab aqal ama wax kale meel kore saar.
aar: (fal) (ka ~) cid dakano gashay ka gud oo ciddii dishay qof ka mid ah dil.
aar -ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Aar qoyey dawacaa la moodaa. Dh: libaax, gucumaale.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaa
(ereydhawaaq) adhiga loogu yeedho oo uu macnahiisu yahay 'kaalay'.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jar
1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.
2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jar
jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.
jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare (3).
jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jar
jar¹: m.l 1. Ariga intiisa cayillan ee laga ganacsado. 2. Roobka j. ah: roobka ugu horreeya guga. 3. (-rar, m.l) Qarka gawgiisa.
jar²: m.dh Ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixi lamida. la-mid: jare.
jar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Ciyaar turub haad la degey midkii lagu booleeyey ku qabasho. m.f.dh, jarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jar
v. cut (up ~ off ~ out), slice, pare, reap, mow down, chop
jar m. n. ledge (of a cliff), edge, border
jar [feminine] n. role; part (but connotes deceit and trickery)
jar [feminine] n. Somali checkers
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
jar
/jar/ (n) 1. dhalo (qullada malmalaadada laga isticmaalo oo kale) e.g jar of jam. 2. wax jiriirica leh (kaa nixiya).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jar
-ay / tay: (n) cut (kat); separate (sap-areeyt); remove (rimuuv); reduce (ridhuus); chop (jaap); sever (sever); detach (di taaj) ~ goo, jarjar
ka jar -ay / tay: (n) [Mathematics]: subtract (sabtaraat); take away; deduct (di dhakt)
jar -ka: (n) livestock rasied or breeded for export ~ ahmi
jar -ta: (n) checkers (jeekaris) ~ shax
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jar
(fal) laba u ka kala dhig. Dh: goo.
jar -ka: (magac, lab, keli) bohol weyn oo go'an, xaraar aan kor loo fanan karin, hoosna looga daadegi karin. Dh: qaw, haadaan, gebi, loolli.
jar -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixii la mid ah. Dh: jare.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
jar
n., (vessel) dhiil, -shi, gog, -gi, haan, -ti, qumbo, -adi, mardaban, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baar
1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.
2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baar
baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-kaeriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.
baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.
baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: “Hilibkii wuu baarey”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baar
baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-ka-eriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.
baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.
baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: Hilibkii wuu baarey. m.f.dh, baarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baar
v. examine, inspect, investigate, analyze; search
baar v. not sell out, be leftover
baar m. n. tip, peak, upper part of something
baar m. n., (mass n.): eyelashes; hair on the hump of a camel's back
baar m. n. bar, pub, night club
baar [feminine] n., [collective] palm tree species
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BAAR
Commelina sp. nov. 20
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAAR
(Bar) C, S, 0g, NFD Hyphaene benadirensis Becc. Palmae.
S, NFD Hyphaene coriacea Gaertn. Palmae.
C,S Commelina albescens Hassk. Commelinaceae.
C Aneilema obbiadense Chiov. Commelinaceae.
C Commelina imberbis Hassk. Commelinaceae.
S Commelina benghalensis L. Commelinaceae.
S Commelina forskalaei Vahl. Commelinaceae.
S Commelina difusa Burm. F. Commelinaceae.
N Commelina boissierana C.B.Cl. Commelinaceae.
N Cyanotis somaliensis C.B.Cl. Commelinaceae.
S Albuca asclepiadea Chiov. Liliaceae.
May Ledobouria somaliensis (Bak). Liliaceae.
N Aloe abyssinica Lam. Liliaceae.
N Dipcadi filamentosum Medic. Liliaceae.
S Drimia paolii Chiov. Liliaceae.
S Gloriosa simplex L. Liliaceae.
N Crinum schimperi K.Schum. Amaryllidaceae.
May Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf. Amaryllidaceae.
S Burnatia enneandra Micheli. Alismataceae.
N Craterostigma plantagineum Hochst. Scrophulariaceae.
S Dactyloctenium aegyptiacum (L) Willd. Gramineae.
N Juncus punctorius L.F. Juncaceae.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Baar
nickname; name-f tip, peak; lit: high caste. Syn: Baarre
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baar
-ka: (n) 1. mane (meyn); Ex: sida timaha ka baxa tunka faraska iyo libaaxa; such as the mane of the horse and the male lion. 2. eyelash (aay laash) isha baalkeed
baar -ka: (n) summit (sam mit); the highest point or part; the top fiinta, dusha
baar -ta: (n) palm (paam); Ex: geedka baarta; palm tree
baar -ka: (n) restaurant (res taroont), or nightclub (naayt-kalaab) ~ makhaayad
baar -ay/tay: (v) 1. check (jeek); search (seerji); seek (siik)~ raadi, baadh. 2. examine (ig zaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: arrintaan waxaa baaray booliska; this case was investigated by the police
baar -ay / tay: (v) become stale or spoiled; not fresh ~ baarixi noqday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baar
(fal) wax dahsoon ama aan la ogayn, doondoon. Dh: baadh.
baar: magac loo baxsho gabadh qurux iyo dhalaalba isku darsatay oo loogu magacdaray caleenta qoyan ama jilicsan ee geedka xilliga ay cusub tahay, waxa kale oo loo bixiyaa gabadh quruxdeeda uu dherer weheliyo.
baar -ka: (magac, lab, keli) curdinka sare ee geedka. Bardihii ku yiil isha Baydhabo, intuu gun iyo baar baxay, caleemuhu ballaadheen, baxarsaaf la moodyey. Dh: curub, laanyalax, yurub Li: jirrid.
baar -ka: (magac, lab, keli) geed caleen balballaadhan leh oo u dhalan eg yahay timirta. Waa geed dhala midho buurbuuran oo qoonne layiraahdo ay caruurta yaryar na cunaan. Dh: geedqoonne, geedbaar, bahaash.
baar -ka: (magac, lab, keli) maqaaxi yar oo buunka, khamrada iyo wixii la mid ah laga cabbo.
baar -ka: (magac, lab, keli) saynta iyo dhogorta ka baxda kuruska geela, ama faraska giirkiisa. Baarka ayaan ka jaray kuruskii awrka.
baar -ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab xashaashuqa ka mid ah oo ka baxa carisyada caleentiisuna bal balaadhan tahay. Waa geed xilli roobaadka soo baxa oo inta caleentiisa la maleego laga dhaliyo dhaacaan madow oo boogaha lagu dhayo. Burdad ubaxa baar iyo uneexo, bagas ku fuuraaga.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
baar
هُدْبٍ، رَمْشِ، ذِرْوَةَ، ذُرْوَةَ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caar
(Caar-ka)
1. Midab baraqshirix leh.
2. Xubinta awrtu ka kaadido.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caar
caar: m.l 1. Midab baraashirix ah oo lo'da ariga iyo farduhu yeeshaan. 2. Cudur haragga dadka ku dhaca oo baro cadcad u yeela; qawad.
cąar: m.l (-rar, m.l) Xubinta taranka ee ratiga.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caar
caar: m.l 1. Midab baraashirix ah oo lo'da ariga iyo farduhu yeeshaan. 2. Cudur haragga dadka ku dhaca oo baro cadcad u yeela; qawad.
cąar: m.l (-rar, m.l) Xubinta taranka ee ratiga.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caar
m. n. camel's penis
caar m. n., [abstract] spotted color pattern on livestock (gray ~ black); speckled
caar v. overflow (of river ~ sea)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caar
-ka: (n) the penis of a male animal organism other than a human being, especially male camel or bull (buul) ~ caad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caar
-ka: (magac, lab, keli) eeg caadh.
caar -ka: (magac, lab, keli) midab madow iyo caddaan iskugu jira oo lo'da iyo riyuhu leeyihiin.
caar-ka: (magac, lab, keli) dhedigga intooda aanu qofku geyin oo ay caydoodu qabato.
caar -ka: (magac, lab, keli), cudur haraga dadka ku dhaca oo baro cadcad u yeela. Dh: qadaw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daar
(Daar-ta)
Aqal dhagax laga dhisay; sar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daar
daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.
daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.
dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daar
dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.
daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daar
f. n. stone house ~ building
daar v. light, kindle, ignite
daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Daar
nickname; name-m igniter; ignite, instigate
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daar
-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)
daar -ta: (n) stone house ~ sar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Daar
magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daar
(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.
daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.
daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.
daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.
daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.
daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.
daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.
daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.
daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faar
(Faar-ka)
1. Caanaha garooray, inta biyaha noqota maahee inta adag; bur.
2. Wax biyabbiyo ahaa oo adkaaday oo fariistay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faar
faar¹: m.l Caano, dawo, rinji iyo wixi lamida intooda adkaata marka ay kala baxaan.
faar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.mg) Caano, dawo iyo wixi lamida bur iyo u biyo u kala bixid. 2. (f.g) la-mid: far².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faar
faar¹: m.l Caano, dawo, rinji iyo wixi lamida intooda adkaata marka ay kala baxaan.
faar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.mg) Caano, dawo iyo wixi lamida bur iyo u biyo u kala bixid. m.f.dh, faarid. 2. (f.g) la-mid: far.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Faar
Cheese
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faar
m. n., (mass n.): sour milk (when it has separated)
faar v. sour, go sour (of milk), separate into curd and whey
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faar
-ka: (n) sediment (sedhamant); lees (liiz); dregs ~ qashar-ka
faar -ay / tay: (v) milk turned sour
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faar
(fal) kibir oo tookh, Dh: faadh.
faar -ka: (magac, lab, keli) caanuhu kolka ay dhanaanaadaan ama baqaan inta buurbuurka noqota; caanaha gadhoodhay, inta biyaha noqota ma ahee inta adag. Dh: bur.
faar -ka: (magac, lab, keli) carro dhanaan oo dusha ku yeelata budo cad oo milix ah. Adhigu wuxuu leefleefaa carrada meesha faarka leh. Dh: seel, garraw.
faar -ka: (magac, lab, keli) iftiin weyn oo ay gaadiidka dhulka u adeegsadaan socdaalkii habeenkii. Dh: iftiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaar
(Gaar-ka)
a) Waxa uu ka dhashay ama uu la magacwadaago, ka baxsan; aan u ekayn; duwane. b) Dhinac, gooni. c) (naxwe; magac guud iyo magac gaar) magac guud = nin, magaalo, bad; magac gaar: Liibaan, Xamar, Afrika. d) Hurguun ka yimaada nabar aan dhiig ka iman, siiba kan qodaxdu muddo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaar
gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.
gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.
gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gąar
m.l 1. Xuub ku dahaaran ilmo dhashay. 2. Dhiil, abxad iyo wixi lamida wax korka looga dahaaro. 3. Urun.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaar
gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.
gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.
gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho. m.f.dh, gaarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaar
v. reach, attain, achieve; overtake, catch up with, arrive
gaar v.aux: nearly do (X), almost did (X)
gaar m. n. (adj.): singularity, specialness, differentness, individuality; special, particular, proper
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaar
-ay / tay: (v) 1. reach (riij); achieve (a-jiiv); arrive (arraayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaadh. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaartay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool-moost); nearly (niyar-li). Ex: waan garni gaaray; I was almost asleep
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Gaar
Particolare; speciale
Particular; special
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaar
(tilmaame) wax is ah oo ka soocan inta kale ee la midka ah. Hiddo iyo dhaqan baynu gaar u leennahay. Dh: gooni, khaas, is.
gaar -ka: (magac, lab, keli) dahaadh maas ah; shiraac ama wax kale oo adag oo xagga hoose lagaga tolo masafta ama dabaqa si aanu dhulku u xoqin.
gaar -ka: (magac, lab, keli) laabta kurayga ama jinta foodlayda oo qori yar lagu xoqxoqo oo nabarro yaryar oo is daba taxan loo yeelo ka dibna dhaacaanka dharkaynka la mariyo. Haddaan shaadhka iska saaro waad arki kartaa gaarka laabta igaga yaalla.
gaar -ka: (magac, lab, keli) eeg gaadh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
gaar
خاص
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haar
1. (Haar-ka) Dhuldhacdiid; weref; harjad; madaxdhulladhac.
2. (Haar-ta) a) Raadka nabarka iyo dhaawacu oogada ku reebaan. b) Kob diiran oo aan timo, kd., ku oollin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haar
haar: m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.
hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.
hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haar
m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.
hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.
hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof). m.f.dh, haarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haar
m. n. zeal, restless persistence
haar v. be zealous, anxious ~ persistent
haar [feminine] n. scar, weal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haar
-ta: (n) [Pl. haaro -ha] pockmark (pook-maark)-, scar (iskaar) ~ dildilo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haar
-ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn.
haar-ka: (magac, lab, keli) taag, buur gaaban.
haar -ka: (magac, lab, keli) welef iyo harjad.
haar -ta: (magac, dhedig, keli) raad ka muuqda oogada jidhka oo uu reebay nabar hore. Cumar haar buu dhabanka ku leeyahay. Dh: nabar, qoon, bar. Wa: haaro.
haar -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa, bar diiran oo aan timo ku oollin.
haar -ta: (magac, dhedig, keli) madmadaw ay dumarka uurka leh badhkood daamanka ku yeeshaan. Wa: haaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaad
(Jaad-ka)
1. Tilmaan ama astaan wax gaar u lee yihiin; nooc; cayn; qaar; qayb.
2. Qaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaad
jaad¹: m.l 1. la-mid: qaad 1. Geed caleentiisa, laamahiisa curdanka ah iyo diirkiisa la calashado oo lagu marqaamo. 2. Nooc. 3. Kala j.: kala duwan.
jaad²: f.g1 (-day, -dday) 1 . Qaad cunid. 2. Ku j.: cid shaqo u xilsaarid.