jaansaaran

(tilmaame) isbarbaryaac; wada tashi iyo qorshe la'aan; hortaa bannaan.

m.f.dh eeg caalsaaree. la-mid: caalsaarays.

m.l Qof maanso curinta yaqaan; gabyaa; heesaa; laashin.

m.l Qof maanso curinta yaqaan; gabyaa; heesaa; laashin.

m. n. poet, one who composes poetry

-ka: (magac, lab, keli) qof maansaynta iyo curinta hal'abuurka aad ugu fiican oo looga dambeeyo. Gaarriye wuxu ahaa maansayahan Soomaaliyeed. Dh: abwaan, suugaanyahan.

de: poet, one who composes poetry

lx: maansayahan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: maansayahan

-ka: (magac, lab, keli) inaad qof siiso wax uu aad iyo aad ugu baahan yahey.

aasaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay) la-mid: asaasan¹.

aasaasan²: f.mg4 (-snaa,-snayd) la-mid: asaasan².

(tilmaame) wax unkan oo an ebyanayn. Xisbi aasaasan ayuun baa lagu hawlgali karayaa. Dh: billaaban, anbaqaadan.

ansaarax¹: m.l la-mid: insaarax¹.

ansaarax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: banaaxi², insaarax².

-ka: (magac, lab, keli) fadhiisinta qof la fadhiisiyo xagga danbe ee gammaanka. Faras labo nin wada fuushan tahay ii faansaar ma lehe. Dh: fangeli, fansaarid.

faansaar -ka: (magac, lab, keli) tibix xisaabeed la adeegsado marka uu xidhiidh ka dhexeeya labo doorsoome ama in ka badan. y = 3x+4 waa faansaar ama y waa faansaarka x.

-ah: (n) stupid (istupidh) person; fool (fuul); silly (sili) person

-ka: (magac, lab, kali) qof aan hore iyo dib u socod lahayn oo wareersan. Dh: naannaab.

-ta: (magac, dhedig, keli) bir sida marashada u samaysan aadse uga yar oo inta aad loo afeeyo oo qori af godan daab looga dhigo dhirta lagu jaro. Dh: masaar, gudumo, gudin.

f. n., pl. characteristics, symptoms, indications; tracks, traces

-ta: (n) nature (neey-jar); sign (saaynis); characteristics (kar-ak-tiris-tikis); feature (fii-jaris); symptom (sim-tam)

-ka: (magac, lab, keli) qaabka wax u egyihiin ama u socdaan, sida ay u muuqato; siday u eg tahay ama u aloosantahay; ishay leedahay arrini. Saansaan colaadeed baa iga muuqata sabada ceelka saaka.

saansaan-ka: (magac, lab, keli) aad ugu ekaansho qof kale, qaab wax leeeyahay oo lagu soo sooci karo wax kale. Saansaankii aabbihii waa leeyahay.

de: characteristics, symptoms, indications; tracks, traces

initial: s

lx: saansaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

see: saan (ta) 'footstep; trace'

key: saansaan

(Hanqaaran-ka)

Meel wax loo doontay ama lagu malayna hayey, wixii ka waayid; hungoobid; luggooyo; (ama hanqaran).

hanqaaran¹: m.l 1. Luggooyo. 2. la-mid: hanqaarmid.

hanqaaran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Qof hankaagsan noqosho. la-mid: hanqaran².

v. fail to get ~ find; be disappointed

(fal) meel aad wax u doonatay, ku hankaag: ku soo hungow; ku luggo'.

hanqaaran -ka: (magac, lab, keli) meel wax loo doontay ama lagu malaynayey wax ka waayid. Dh: hungoobid, luggo'id.

hanqaaran: (tilmaame) qof hungoobay oo la luggooyay.

de: fail to get ~ find; be disappointed

lx: hanqaaran

nt: hanqaaran (ka) [vn-m] 'failure to find; disappointment'

pd: (hanqaarmay)

ps: v1=intr

key: hanqaaran

m.l la-mid: caalsaarasho.

m.f.dh eeg faansanaan. la-mid: faansanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la faaniyay ahaan; mid la amaanay ahaan. faansanaansho -ha: (magac, lab, keli) faan iyo amaan qabitaan.

(fal) baadigefi oo jaho iyo raad seeji. Dh: habaabi, gefi.

jaangawrac-a: (magac, lab, kali) qof aan la afgaran karin oo lala dhib muto. Jaangawrac jaho loo raaco ma leh. Dh: jikaar.

m.f.dh eeg jawnsan. la-mid: jawnsanaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Qof wax caqli yar ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Qof wax caqli yar ahaansho. m.f.dh, maangaabnaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): stupid, without intelligence, mentally deficient

-maangaabnaa: (adj) stupid (istuupidh), dumb (daw), slow (isloow), dull (dal), obtuse (obtuus)

(tilmaame) fiiro dheer aan lahayn oo garaad yar ah. Nin maangaabani sida wax loo cuna wuu yaqaan. Dh: garaadyar.

de: stupid, without intelligence, mentally deficient

lx: maangaaban

pd: (maangaabnaa)

ps: adj-cmp

key: maangaaban

(tilmaame) niyad kacsan oo jacayl iyo xamaasadi ka buuxdo. Dh: qalbiqaadan.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

(tilmaame) wax hawl isu diyaarshay ahaansho.

m.f.dh eeg waansan. la-mid: waansanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) waano qabid oo talada wanaagsan qaadasho.

m.f.dh eeg gacansarree.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid aad iska soo horjeeddeen, ka guulaysi oo libin ka gaadhid. gacansarree: (fal) cid kale, ka guulayso.

m.f.dh eeg saarsaaran. la-mid: saarsaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saarsaaran ahaan.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Gabadh la aroosay oo la shaash saaray ahaansho.

m.l la-mid: caalsaarayn.

(tilmaame) mid dullaysan oo rafaadsan ahaan.

m.dh la-mid: calansaar.

-da: (magac, dhedig, keli) qaran, gobannimo qaadasho oo calan xor ah taagid, xorriyadqaadasho. Dh: xorriyad, xoroobid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax wareersan ahaansho (nafley).

(tilmaame) ruux la wareersan, nabar iyo jug gaadhay darteed. Nin daandaansan dariiq ma maro.

m.f.dh eeg dhaansan. la-mid: dhaansanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhaamiyay oo daf laga dhigay ahaan. dhaansanaansho -ha: (magac, lab, keli) weel ama wax kale buuxsanaan. Dh: dhaansanaan.

m.dh la-mid: fahamsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) garashada dhabta ee ah qof wax u yeelan karo.

m.f.dh eeg gacansaar². la-mid: gacansaar¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, gacan u qaadid; faraha isku la tegid.

m.f.dh eeg jalaqsan. la-mid: jalaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kali) qof ama shay qaab dhiskiisu fiican yahay. Dh: qaab sanaan.

m.f.dh eeg jalawsan. la-mid: jalawsanaansho.

labanlaaban¹: f.g1 (-bmay, -bantay) la-mid: laballaaban¹.

labanlaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) la-mid: laballaaban².

-ka: (magac, lab, keli) wax labajibbaaran ahaan.

m.f.dh eeg raransan. la-mid: raransanaansho.

(Saabcaarayn-ta)

Saabcaaro u yeelid, ku samayn, ku awdid.

m.f.dh eeg saabcaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabcaaro u samayn ama u yeelid

m.f.dh eeg sahansan. la-mid: sahansanaansho.

(tilmaame) mid dhibaato iyo wax uu xaq u lahaa waayay.

(fal) wax kala lumay oo aan dhammayn noqo.

(Aasnaan-ta)

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

m.f.dh eeg aasan². la-mid: aasnaansho.

vl. n., [abstract] state of being buried

-ta: (n) a condition or state of being buried

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalnida uu qof ama shey ku qarsoomo god loo diyaariyay ama meel qodan.

a: aasnaansho

de: state of being buried

lx: aasnaan

pd: (-ta)

ps: vn0-f-abs

key: aasnaan

angaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la angaray noqosho.

angaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la angaray ahaansho.

name-m my helper

asaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax asaasan noqosho. Tusaale: “Dhismihii dugsiga cusub weli ma asaasmin”. la-mid: aasaasan¹.

asaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la asaasay ahaansho. la-mid: aasaasan².

asaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax asaasan noqosho. Tusaale: Dhismihii dugsiga cusub waa asaasmay. m.f.dh, asaasmid. la-mid: aasaasan¹.

asaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la asaasay ahaansho. Tusaale: Dhismihii dugsigu waa asaasan yahay. m.f.dh, asaasnaan. la-mid: aasaasan².